EPISTOLA ENCYCLICA 25

potestate, si memoratae constitutioni Nostrae obedias, exem- plum malorum afferens quae Ven. Fratri Armenio patriarchae, et catholicis eiusdem ritus Ecclesiis contigerunt? En quo de- veniunt vel fortissimi Ecclesiae Praesules, cum recedere in- cipiunt ab hac Sede Bmi. Petri Apostolorum Principis , in cuius soliditate firmatur omnium fortitudo sacerdotum ! Qbe- diendum esse saeculi Principibus, iisque tributa solvenda do- cuerunt sancti Dei Apostoli: et m ecclesia catholica , quae hanc doctrinam constantissime tenuit ac tenet, improbata ac damnata semper fuit rebellio contra legitimas potestates. Non tamen licebit a debita divinis et ecclesiasticis legibus obe- dientia et fide deficere, si quid eis contrarium civilis potestas quandoque iuberet. Qui enim dixit reddenda esse Caesari quae sunt Caesaris, idem praecepit reddenda esse Deo, quae Dei sunt : et cum de Christi Domini nostri praeceptis servandis ageretur, Apostoli intrepide pronunciarunt coram publicis po- testatibus : obedire oportet Deo magis quam hominibus. Si tot sanctissimorum virorum et veterum martyrum exempla, qui asperrima quaeque passi sunt a potestatibus huius saeculi, ne a divinae vel ecclesiasticae legis custodia recederent, mente recolere et recogitare non vacat, circumspice catholicas, Ec- clesias, tam quae in Oriente sunt praesertim Armeniam, quam quae in Occidente, potissimum Germanicam et Helveticam ; ibi episcopi, clerus, et primores etiam ex laicis, debitam ple- namque fidem et subiectionem legitimis potestatibus servantes, earum minas non reformidant, cum reddenda sunt Deo quae Dei sunt ; neque poenarum metu veritatem aut officium suum produnt, vel ab Apostolica Sede recedunt ; sed rapinam bo- norum, carceres, exilium libentissime ferunt, scientes opti- mam se habere repositam gratiam et mercedem in coelis.

» Quo autem praetensa tua iura in Malabariam tuearis, asseris eiusdem regionis fideles eo ipso tibi subiectos esse de- bere, quod chaldaicum ritum teneant, et quod chaldaeis pa- triarchis quondam obnoxii fuerint. Nostrum non est historicas quaestiones ingredi, de quibus diversi diversa sentiunt. Etsi autem ita se res haberent, uti ipse dicis, non tamen propo-