Scholium.

Prima principia modo moveant sensus ad terminorum apprehensionem, sunt naturaliter nota, ita ut circa ea errari non possit, de quo vide Doctorem 1. d. 3. q. 4. a. 2. num.8. Adde judicium seu compositionem de his esse certam, licet apprehensionem terminorum acciperet intellectus a sensibus errantibus, ut ibi habet Doctor, de quo supra 1.1. q. 4.

Dicendum quod non habet aliquam cognitionem naturalem, secundum naturam suam, neque simplicium, neque complexorum, quia omnis nostra cognitio ortum habet ex sensu. Primo enim movetur sensus ab aliquo simplici, non complexo, et a sensu moto, movetur intellectus, et intelligit simplicia, quod est primus actus intellectus: deinde post apprehensionem simplicium, sequitur alius actus, qui est componere simplicia ad invicem: post illam autem compositionem, habet intellectus ex lumine naturali, quod assentiat illi veritati complexorum, si illud complexum sit principium primum.

Ad Commentatorem dicendum, quod pro tanto dicuntur nobis naturaliter nota sive cognita, quia praescita compositione simplicium terminorum, statim ex lumine naturali, intellectus acquiescit vel adhaeret illi veritati: tamen cognitio terminorum acquiritur ex sensibilibus, et iste intellectus dicitur habitus principiorum, quo adhaeret primis principiis. Ad aliud, cognitio principiorum quantum ad simplicia acquiritur ex sensibilibus. Et ad illud quod assumitur quod non acquiritur per inventionem, nec per doctrinam, dicendum quod illa dividunt acquisitionem scientiae, quae est per prius notum, non intellectus, qui est habitus principiorum. Contra responsionem ad primum : Si homo ex lumine naturali assentit veritati principiorum, tunc omnes homines aequaliter assentirent, quia quod consequitur hominem, vel intellectum nostrum, secundum naturam suam, illud aequaliter reperitur in omnibus habentibus intellectum, quod est contra Commentatorem super 3. Physic. in princip. ubi dicit, quod aliqui propter consuetudinem negaverunt prima principia, et exemplificat de Christianis, qui negant illud principium de nihilo nihil fit. Ad hoc dicendum, quod ratio illa procedit de principiis simpliciter primis, cujusmodi sunt ' Impossibile est idem simul esse et non esse, et omne lotum est majus sua parte, et hujusmodi, circa quae impossibile est errare secundum Philosophum in 4. hujus, t. com. 8. non autem procedit de principiis, quae possunt esse conclusiones respectu principiorum primorum ; talibus enim potest unus homo assentire magis quam alius, inquantum assentire talibus subest imperio voluntatis, visa connexione istorum ad prima principia.