A P P E N D I X I. 133

Porro praecipuum et capitale dub ium quod secundo loco p r o p o - nebatur v i s u m est:

An liceat parentibus liberos suos huiusmodi scholis instituendos commit tere : quo in excut iendo vehementer Eminentissimos Patres com- m o v e r u n t tum in t r insecum rei pe r icu lum, tum ea quae ad eos ab ip - sis Episcopis relata sunt. Itaque omni ope curandum esse censuerunt, ut omnibus patribus familias persuadeatur se nihi l peius de prole sua, de patria, de re catholica universa merer i posse, quam ut natos suos in ext remam hanc aleam immittant. C u m enim pueril is aetas, p ro sua ipsa ingenuitate ac simplicitate, va f rorum h o m i n u m seductionibus, nisi dil igenter custodiatur, tota pateat, tum v e r o max ime si iis impl icetur r e r u m adiunctis, in quibus eam versari in eiusmodi scholis necesse est. auctoritas quippe praeceptorum, quae maxime in adolescentium ani- mis valet, ad ea omnia approbanda, quae in iis v ident , ex iisve au- diunt , naturali quadam vi eos rapit ; quo fit ut i l lo rum erga re l ig ionem indifferenlia, errores ipsi haereticales, catholicaeque religionis contem- ptus, venenato quodam alitu, tenella pectora inficiat, extinctoque calore omni pietatis, penitus corrumpat. Cui pesti haud minus lethifera ac- cedit haereticorum condiscipulorum contagio, q u o r u m corrupt i mores, indita ex sectario dogmate indocilitas, quaeque pueriles animos v e h e - mentissime m o v e t , in catholicam fidem atque Ecclesiae praecepta m o r - dax dicacitas, si quid i n c o r r u p t u m , aut f i r m u m in ipsis manserit, labe- factent ac perdant necesse est. Quae sane per se gravissima grav iorem etiam in m o l e m assurgere E m i Patres pe rsp ic ieba t , ea considerantes quae ab Episcopis aperiebantur, eo consilio eiusmodi scholas institutas esse ut catholica Religio ex istis Regionibus ex t i rpe tur ; eo enim praefixo scopo nihi l industriae, nihil f raudum, nihil adversarum v i r i u m praetermissum iri ad contraditam ipsis iuventutem perver tendam nemo non videt .

Neque vero i l lud quispiam sibi persuadeat immunes ab hac per- nicie scholas illas fore, quae materiam a rel igione discretam atque pro- fanam habent. E t e n i m praeterquam quod eadem in illis ab haeretico- r u m , sive praeceptorum, sive d isc ipulorum, vitae ratione ac familiari- tate scandala impendent , novus profecto in humanis rebus sit oportet qui non sentiat etiam in eiusmodi scholis, aditum haereticis magistris undequa- que aperir i , ut puer i lem simplicitatem opportune et impor tune , data et non data occasione circumveniat , et in laqueos inducat, cuius quo magis inopinae atque occultae sunt artes, eo magis sunt ad p e r d e n d u m effi- caces. Itaque non tantum quae sacris, sed etiam quae profanis discipli- nis, non tantum quae metaphysicae aut ethicae, sed etiam quae ma-