134 A P P E N D I X I .

thesi aut physicae, aut historiae, aut humanis litteris, aut l inguis, aut artibus quibusvis tradendis institutae sunt, per icul i atque ex i tu plenas eiusmodi scholas esse nulla ratione est dubi tandum.

Quae sane cum ita se habere apprime nossent E m i Patres, non i l lud tamen eos praeteribat, peculiaria quaedam r e r u m adiuncta id ef- ficere posse, ut easdem adire aliquando cogat necessitas ; ubi scilicet ea tyrannide oppr imantur catholici, ut ad scholas proprias id est ca- tholicas adeundas, nulla iam illis aut pateat v ia , aut suppetat facultas, ideoque in ea sint optione, ut ve l necessaria domui suae s tud iorum subsidia deserant, publ icumque ipsum regimen heterodoxis totum r e - linquant, aut scholas mixtas utut invitissimi subeant. At v e r o licet id Patribus persuasero non posse absoluto atque indefinito iudicio adi tum ad scholas mixtas omnino improbar i , remque potius s ingulorum E p i - scoporum prudenti arbitrio religiosaeque conscientiae esse re l inquen- dam, nihilominus ne in re gravissima quisque sese decipiat, duo v o - luerunt serio moner i quae, cum agitur de subeunda occasione p rox ima peccandi quae necessaria sit, omnes monent theo log i : p r imo ut v i d e - ant Episcopi , ne fucata aut propr ie talis non sit ea quae obiicitur ne - cessitas; secundo ut ab iis ad q u o r u m officium id spectat, remedia omnia studiose adhibeantur, quae ad aver tendum perversionis per icu- l u m efficacia sint. Et ad p r i m u m quod attinet, animadverterunt frustra quempiam necessitatem causari, si ad alias scholas, quae sint mere ca- tholicae, licet in extraneis regionibus sitae, possit liberos suos sine- notabili damno mittere. Ad alterum v e r o quod pert inet , moner i v o - luerunt p l u r i m u m ad hanc r e m conferre, planeque esse necessariam unanimem sinceramque concordiam sive laicorum cum Clero , sive m i - noris Cleri cum Episcopis, sive o m n i u m inter se, ut d u m Episcopi , sive coniuncti de opportunis adhibendis remediis in Synodis p r o v i n - cialibus agunt, sive singuli g regem suum qua v o c e , qua Uteris pasto- ralibus instruunt et confirmant, a supremis v e r o Reipublicae modera- toribus sive per se, sive gravibus interpositis v i r is , ut mel iorem in dies r e r u m ordinem et conditiones aequiores impetrent constanter stu- dioseque curant, d u m Clerus minor , ac praesertim Parochi in cateche- sibus, ac praecipue in his exponendis veritatibus sive fidei sive m o r u m , quae magis ab incredulis atque heterodoxis impetuntur , d i l igentem operam ponunt, expositamque tot periculis iuventutem magis magis- que, qua frequenti Sacramentorum usu, qua pietate in B. V i rg inem, communiter student, et ad Rel ig ionem firmiter tenendam excitant, in omnibus vero iustum ac vehemens desiderium ut eiusmodi religionis ac pietatis offendicula, cuiusmodi certe scholae mixtae sunt, r e m o v e -