A P P E N D I X I . 135

antur, prudenter qu idem, sed assidue aiunt, d u m singuli genitores, quive eorum loco sunt, liberis suis sollicite invigilant ac ve l ipsi per se, ve l si minus idonei ipsi sint, per alios de lectionibus auditis eos interrogant, libros iisdem traditos recognoscunt, et si quid n o x i u m in illis d e p r e h e n d e r i t , antidota praebent; a familiaritate v e r o et consor- tio haereticorum discipulorum omnino arcent et prohibent , o m n i u m simul ac ratione coniunctae et consociatae vires facilius efficaci usque adolescentium salutem tueantur, omnemque pestem ab eorum animis avertant. Itaque ad dictum d u b i u m : « A n liceat parentibus liberos suos huiusmodi scholis instituendos commit tere; » responderunt : « G e n e r a - t im loquendo non l icere, sed in casibus particularibus iudicio et con- scientiae Ordinarii id esse re l inquendum, cuius tamen erit officii d i l i - genter curare, ut non modo a se et a parochis, v e r u m etiam a singulis genitoribus opportuna remedia adhibeantur, quibus per icu lum p e r v e r - sionis ab alumnis removeatur , simulque eniti apud magistratus ac prae- sides, ne vis inferatur conscientiae catholicorum adhibendo libros qui Religioni Catholicae sint infensi ac denique assidue et instanter monere et hortari omnes, atque eos praesertim, quibus facultas est, ut l iberos suos in alias regiones mittant, ubi catholice educentur ».

Ex hisce autem quae de hoc dubio considerata sunt, facile ad al- terum patuit responsio quod pr imo loco hisce verbis proponebatur : « An sacerdoti liceat scholarum, de quibus agitur, alumnis catholicis sive intra earum septa, sive alio, ut in Ecclesia, ad id convocatis, fidei christianae documenta spectatim tradere,- aut pro eis Capellani (aumo-

*nier) quovis munere fungi ». Ex quo enim constat gravissima ac plane extrema iuventut i catholicae in eiusmodi scholis versanti instare pe r i - cula, neque profecto cuipiam dubitare licet in extremo gregis per i - culo teneri vi muneris propr i i Episcopos in subsidium accurrere, et sacerdotes ab eo evocatos, ac praesertim parochos omni studio opem suam conferre, cui tandem veniat in mentem infelices illos adulescen- tulos in mortis faucibus haerentes negligi ac deseri posse? Qui sane, si culpa propria eo devenissent, eripiendi tamen essent ; nunc autem cum non sua , sed al iorum culpa eo fuerint perducti , quanto magis aequum est ut sacerdotali cura suscipiantur? Neque vero quidquam movi t Eminentissimos Patres aut obiecta desperatio fructus, aut con- cepta spes ex desertione eorum qui eas scholas adeunt ceteros ab iis deterrendi , aut formidata scandali species ne, si populus videat docendi munus in eisdem scholis a sacerdotibus suscipi eas ab Ecclesia appro- bari , liciteque ac libere adiri posse existimet. C u m enim agatur de obligatione quae officio sacerdotali inest, palam est non in ea exe-