S. Romana Rota 155

« d o t e , de ipsius parochi vel Ordinarii licentia, et duobus vel t r ibus

« testibus » (Concilium Trident inum, sess. XXIV, cap. I De reformatione

matrimonii). Haec autem parochi proprii licentia dupliciter dividi potest;

licentia potest esse generalis vel specialis; generalis, quando da tur au t

ad to tam curam an imarum exercendam, au t ad omnia sacramenta admi-

s t randa, aut ad omnia matr imonia celebranda; specialis, quando datur ad

hoc mat r imonium celebrandum. I te rum licentia potest esse vel expressa,

vel tacita, vel interpretativa: expressa, quando scripto, vel verbis, aut

nut ibus , qui verbis aequivaleant, manifestatur; tacita, quando parochus ,

sciens sacerdotem extraneum matr imonio assistere vel ast i turum, tacet,

cum possit facile contradicere; interpretativa, quando parochus in eo

animi statu versatur , ut, si sacerdos ab eo licentiam assistendi peteret,

eam concederet; ideoque haec licentia vocatur praesumpta, quia paro-

chus praesumitur eam concessurus, si peteretur .

Non sufficere ad valorem matrimonii licentiam interpretat ivam seu

praesumptam, in aperto est ; dare tur quidem licentia, sed de facto non

datur , cum non petatur .

Quod att inet ad licentiam tacitam, u t rum nempe sufficiat, quidam

auctores negan t ; sed sententia verior et multo communior tenet eam

sufficere. Revera, quod sufficiat haec licentia, non est aliud quam appli-

catio notissimae regulae 43 Iuris, in VI : « Qui tacet, consentire videtur »:

cuius regulae hic est sensus, iuxta Reiffenstuel, in tit. De regulis Iuris,

in hanc Regulam, n. 4: « Qui tacet, in f a v o r a b i l i u s consentire vide-

« tur ; qui vero in praeiudicialibus tacet, tunc consentire videtur, quando,

« contradicendo vel expresse dissentiendo, facile potest impedire id de

« quo agitur, et in contrarium nulla coniectura a p p a r e t » ; de quo etiam

Barbosa, in eumdem t i tulum De regulis Iuris, in hanc regulam, n. 15:

« Sciendum est illum, qui sciens et praesens tacet, ipsa taci turnitate osten-

« dere propr ium consensum, nisi legitima in contrarium detur conie-

« ctura;. . . ratio est, quia qui tacet cum possit dissentire, ipsa taciturnitate

« ostendit se simul sentire ». Quod, ut etiam addit Reiffenstuel (loc. cit.,

n. 5), confirmatur capite % De his quae fiunt a Praelato, etc., ubi, ex eo

solo capitulum pro consentiente habetur , quia non contradicit: « Si, con-

« ventu (capitulo) sciente et non contradicente, facta est (concessio deci-

« mae), robur firmum debet habere ». Igitur, si parochus proprius , sciens

sacerdotem extraneum matrimonio as t i turum, tacet, cum facile possit con-

tradicere, nec sit in contrar ium coniectura, v. g., ex verbis au t nut ibus ,

dat licentiam tac i tam; quae tacita licentia, iuxta sententiam veriorem et

communiorem, ut diximus, sufficit ad matrimonii validitatem. I ta Sán-

chez, De matrimonio, libro III , disp. 35, n. 20. Ita etiam Benedictus XIV,