Scholium.

Tenet cum Avicenna ens esse objectum Metaphysicae, quamvis circa hoc dubius fere manserit, 1. 1. q. 1. Vide rationes ibi positas, et loca Aristot. a n. 21. et Schol. 3. in quo alia loca Scoti pro hoc afferuntur. Solvuntur ibi varia argumenta Averrois, tenentis Deum esse objectum Metaphysicae, hic Doctor duas rationes Avicennae breviter declarat.

Tenetur igitur Avicenna. Prima ratio ejus sic declaratur, si est praesupponitur de subjecto, non de actuali existentia, sed quod habet esse quidditativum, scilicet quod ratio ejus non est falsa in se, tale si est ostenditur demonstratione quia a Metaphysico de primo ente. Ostenditur enim, quod primum convenit enti alicui, et ita quia ille conceptus, ens primum, qui est perfectissimus subjecti, si esset hic subjectum, non includit contradictionem ; ergo si aliqua scientia supponeret istum conceptum pro subjecto, alia esset prior de ente, quae probaret praecedentem, de primo ente, quia conclusio demonstrationis illius esset prior tota scientia de primo ente. Secunda ratio conlirmatur de adaequatione, quam importat primitas, quaere lib. 9. 5. q. quando igitur omnibus consideratis, in scientia est aliquod commune per praedicationem, et illud adaequat, non quaeritur aliquod primum virtualiter adaequans, nisi quia deficit commune formaliter adaequans, ens autem unius rationis, quaere alibi; ergo adaequat. Con irmatur, prima scientia scibilis primi.

ANNOTATIONES.

Sequitur quarta et ultima quaestio de Metaphysici consideratione circa ens, t. c. 1. 4. et 8. in qua clara est determinatio Doctoris. Resumendo enim dicta Avicennae et Averrois ut q. 1. 1. lib. prolixe pertractavit. Tenet tamen Avicennam, declarando motiva ejus, et dimittit Averroem et in hoc potest ponderari notabiliter. quod ea quae in uno loco disputative etproblematice determinat, alibi asserendo alteram partem sustinet, nedum in his Metaphysicalibus, sed etiam in Theologicis plerumque, ut a principio notavi; praesupponit etiam ea quae dicta sunt de univocatione entis in 4. et plura alia quae lector attendat, et maxime illud singularissimum, ubique necessarium, de subjecto et adaequatione duplici: formali videlicet et virtuali, mente teneatur, et examinetur.

Brevibus hic tangit illam difficultatem iniricatam apud multos : an videlicet Metaphysicus habet probare primum ens esse ; haec etiam quaestio posset praecedere omnes praecedentes in hoc 6. vel saltem duas immediate praecedentes, secundum quod fundari posset super diversa loca textus, ut notavi textum quotando in ejus principio, sed satis recte situatur, quia etiam oritur, text. com. 8. Alias duas quaestiones in principio hujus 6. quas ponit Anton. Andr. accepit ex prolog. Sententiarum, de verbo ad verbum, ut patet ex notabilibus textualibus hujus 6.