169

to the pearl of great price and to the grain of mustard seed. What do I tell you to do? Listen diligently, child: let soul and body be for you instead of stone and iron, and let the mind, as the master of the passions, be occupied with virtuous actions and God-pleasing thoughts and holding the body as a stone, and the soul as iron, with intelligible hands let it draw and lead it to actions with force: for the kingdom of heaven is taken by force. But what actions do I mean? Vigil and fasting, fervent repentance, showers of tears and mourning, unceasing remembrance of death, unceasing prayer and patience in all sorts of temptations that come upon you; before all these, silence and deep humility (255) and perfect obedience and the cutting off of one's own will. Therefore, the soul, being occupied with these and such things and always constrained, makes your mind at first receive flashes of light, but they are quickly extinguished, because it has not yet been refined, so that it might be quickly kindled. But when the divine ray touches the heart, then it both illuminates it and purifies the mind and raises it on high

169

πολυτίμῳ μαργαρίτῃ καί σινάπεως τῷ κόκκῳ. Τί ποιῆσαι δέ σοι λέγω; Ἄκουσον ἐμπόνως, τέκνον˙ ἔστω σοι ψυχή καί σῶμα ἀντί λίθου καί σιδήρου, ὁ δέ νοῦς ὡς αὐτοκράτωρ τῶν παθῶν ἀδολεσχείτω πράξεσι ταῖς ἐναρέτοις καί ἐννοίαις θεαρέστοις καί ὡς λίθον μέν τό σῶμα, ὡς δέ σίδηρον τήν ψυχήν χερσί νοηταῖς κρατήσας ἑλκυέτω καί ἀγέτω πρός τάς πράξεις μετά βίας˙ βιαστή καί γάρ ὑπάρχει οὐρανῶν ἡ βασιλεία. Ποίας πράξεις δέ σοι λέγω; Ἀγρυπνίαν καί νηστείαν, θερμήν τε μετάνοιαν, δακρύων ὄμβρους καί πένθος, ἄπαυστον θανάτου μνήμην, ἀδιάλειπτον εὐχήν τε καί ὑπομονήν πάντοίων πειρασμῶν ἐπερχομένων˙ πρό τούτων πάντων σιωπήν καί ταπείνωσιν βαθεῖαν (255) καί ὑπακοήν τελείαν καί θελήματος ἐκκοπήν. Τούτοις οὖν καί τοῖς τοιούτοις ἡ ψυχή ἀδολεσχοῦσα καί ἀεί συνεχομένη λαμπηδόνας μέν ἐν πρώτοις δέχεσθαι ποιεῖ τόν νοῦν σου, ἀλλά σβέννυται συντόμως, ὅτι οὔπω ἐλεπτύνθη, ἵνα καί συντόμως ἅψῃ. Ὅτε δέ καί τῆς καρδίας ἅψεται βολίς ἡ θεία, τότε καί αὐτήν φωτίζει καί τόν νοῦν ἀποκαθαίρει καί εἰς ὕψος τοῦτον αἴρει