Scholium.

Primum dictum, singulare est per se intelligibile. Secundum, est per se primo, id est, adaequate, intelligibile. Tertium, singulare abstrahens ab existentia non est primo intelligibile per innuitionem Ratio pro singulis dictis est satis clara. Vide Doctorem fuse de hac re, q. 22. de Anim. et ibi nostrum Commentarium.

De primo : Intelligibilitas absolute sequitur entitatem, ut dictum est 6. q. ultima, singulare totam entitatem quidditativam superiorum includit, et ultra hoc gradum ultimae actualitatis et unitatis, ex quaestione de individuatione, quae unitas non diminuit, sed addit ad entitatem et unitatem, et ita ad intelligibilitatem. Item, singulare nihil includit, quod non includit universale, nisi gradum praedictum, sed non excluditur ab ipso intelligibilitas, ratione alicujus inclusi in universali, quia tunc universale non esset per se intelligibile, nec ratione illius gradus, quia tunc Deus, vel Angelus singularis, non esset per se intelligibile; ergo, etc.

De secundo : Primo intellectum est, quod adaequat actum intelligendi, puta quando videtur quantum bipedale, ut adaequat visionem, pars ejus licet per se videatur, non tamen adaequat visionem; sic quando species intelligitur, ut adaequans intellectionem, illud est primo intellectum, non genus, nec differentia primo intelligitur, licet utrumque per se intelligatur. Ad propositum, quodcumque aliud a singulari intelligitur, includit incomplete singulare, quantum ad quidquid intelligibilitatis est in eo, quia nec includit gradum, quo singulare est singulare ; singulare autem includit complete quidquid est intelligibilitatis in quocumque superiori. Non est ergo natum intelligi singulare, ut pars inclusa in primo intellecto, sed tantum ut primum intellectum, in quo alia quaecumque superiora per se intelliguntur. Juxta hoc additur, quod ideae divinae maxime erunt singularium, quia distincte repraesentant omnia alia intelligibilia a Deo.

De tertio : Intellectio est duplex, una quidditativa, quae abstrahit ab existentia, alia quae dicitur visio, quae est existentis, ut existens. Prima licet sit communiter respectu universalis, potest esse primo respectu singularis, et quando est singularis, est ejus primo, non enim singulare ex se determinatur ad existentiam, quia abstrahit, sicut et universale; intellectio secunda est simul totius, id est, singularis inquantum existens. Et

sic exponendo simul totum apud Aristotelem non includet aliquod accidens, sed tantum existentiam, quae non est de ratione alicujus, nec inquantum quid, nec inquantum hoc participans quid: non est autem singulare primo modo, objectum intellectionis secundae, nec e converso, sicut exponetur respondendo ad secundum argumentum.