Scholium.

Graiis et charitas sunt unus habitus. Primo, quia Sancti eadem tribuunt utrique. Secundo, alioquin possent separari, et sic damnari posset quis cum gratia, vel salvari sine ea. Ita Alens. 3. part. quaest. 3. membr. 2. art. 4. Albert. 2. dist. 26. art. 3. Major quaest, I. Gabr. ibi. Henric. quodl. 4 quaest. 10. Vasq. Vega, Richard. Bellam. citati.

Ideo dico quod gratia est virtus, et est idem re quod ipsa charitas, ut patet per multas praeeminentias, quas Sancti attribuunt aliquando charitati, aliquando gratiae, ut 15. de Trinit. 18. dicitur quod sola gratia dividit filios regni a filiis perditionis , et alibi, quia sola charitas perfectissime unit. Et si charitas et gratia essent duae res cum sint absolutae, non esset contradictio quod unum inesset sine alio, et tunc homo posset salvari sine gratia, vel sine charitate, vel damnari in gratia, vel in charitate existens. Quod autem aliquis habeat gratiam vel charitatem, vel quod sit justus aliquando, et aliquando non, ex creditis potest teneri, et per verisimiles conjecturas, sed hoc probari non posset, ita sunt indistincta quoad nos opera meritoria et ficta.

Dico tamen quod licet charitas et gratia sit eadem res, hoc tamen est ut diversimode concepta, quia Deus est formaliter charitas, sed non sic est Deus formaliter gratia. Aliquid enim quod in Deo est infinite, potest concipi in creatura limitate, et idem potest dupliciter concipi, vel illud finitum solum, quod est in creatura non ut limitate, nec illimitate, et illud solum conceptum est indifferens ad Deum et creaturam, et sibi potest ut sic, imponi unum nomen, ut sapientia vel charitas. Vel potest concipi id, quod est in creatura, scilicet talis perfectio, ut limitata, concipiendo totum ut perfectum, cum limitatione, et tunc illi toti potest imponi nomen, et sic gratia imponitur eidem rei, et sapientia creata eidem rei, cui imponitur absolute hoc nomen sapientia ; et sic non dicitur de Deo, quia illud aliquam imperfectionem dicit, quia dicit aliquid dignum charitate, vel gratia, et tale non ex se habet charitatem.

Secundo, est differentia inter ista in respectu connotato, quia ut habeo Deum mihi carum, possum illud dupliciter concipere, vel ut charitas est absolutum principium operandi circa Deum gratum mihi, vel ut est in habente Deum, ut habentem carum, ut habens est objectum secundarium, circa quod operatur intellectus divinus ; et sic eadem res dicitur gratia, ut in homine existens, et dicitur charitas, ut est absolutum principium operandi circa Deum gratum. Primo modo dicit imperfectionem ; secundo modo non, et sic est de omni perfectione, quod in quolibet est melius esse quam non esse, considerando illud quod perfectionis est solum, indifferens est ad Deum, et creaturam, sed ut limitatum tantum in creatura,

Ad primum, cum dicitur quod virtutes perficiunt in ordine ad lumen, sit ita, oportet tamen stare in primo lumine virtutis, ut prudentiae, quia ipsa perficit non nisi in ordine ad lumen intellectus agentis, et ibi est status in virtutibus acquisitis, sic in virtutibus infusis resolutio stabit ad lumen supernaturale. Sicut enim lumen naturale intellectus agentis cooperatur prudentiae, sic lumen supernaturale cooperatur gratiae, et ibi est status.