Quaestiones subtilissimae super libros metaphysicorum

 Prologus.

 Scholium.

 Scholium.

 Liber primus

 Quaestio i.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio vii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio viii.

 Scholium.

 Quaestio ix.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio x.

 Scholium.

 Scholium.

 Liber secundus.

 Quaestio i.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Liber tertius

 Scholium.

 Liber quartus

 Quaestio i. utrum ens dicatur univoce de omnibus ?

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium iv. .

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Quaestio iv. utrum inter contradictoria sit medium?

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Liber quintus.

 Quaestio i.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio vii.

 Scholium.

 Scholium ii. .

 Scholium.

 Quaestio viii.

 Scholium.

 Quaestio ix.

 Scholium.

 Scholium di.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio x.

 Scholium.

 Quaestio xi.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xii.

 Scholium.

 Scholium ii,

 Scholium.

 Quaestio xiii.

 Scholium.

 Quaestio xiv.

 Scholium.

 Liber sextus

 Quaestio i.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Liber septimus.

 Quaestio i

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Quaestio vii.

 Scholium i

 Quaestio viii. utrum materia per se generetur ?

 Quaestio ix. utrum forma generetur per se ?

 Scholium.

 Quaestio x.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xi.

 Scholium.

 Quaestio xii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xiii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xiv. utrum singulare per se intelligatur ?

 Scholium.

 Quaestio xv.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xvi.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xvii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xviii. utrum universale sit aliquid in rebus ?

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xix.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xx.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Liber octavus

 Quaestio i.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium xi.

 Scholium xii.

 Quaestio iv.

 Scholium i,

 Scholium.

 Scholium.

 Liber nonus

 Quaestio i. utrum potentia et actus opponantur?

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio vii.

 Scholium.

 Quaestio viii.

 Scholium.

 Quaestio ix.

 Scholium.

 Quaestio x.

 Scholium.

 Quaestio xi.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xii.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xiii.

 Scholium.

 Quaestio xiv. an aliquid possit moveri a seipso ?

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio xv.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Quaestio. i.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Quaestio iii. utrum prima causa sit in genere ?

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Quaestio vii.

 Scholium.

 Quaestio viii.

 Scholium.

 Quaestio ix.

 Scholium.

 Quaestio x.

 Scholium.

 Quaestio xi.

 Scholium.

 Quaestio xii. utrum tantum linum uni sit contrarium?

 Scholium.

 Quaestio xiii. utnimdexjno dicatur quod sit

 Scholium.

 Quaestio xiv.

 Scholium.

 Quaestio xv.

 Scholium.

 Quaestio xvi.

 Scholium.

 Quaestio xvii.

 Scholium.

 Quaestio xviii.

 Scholium.

 Quaestio xix. utrum duae differentiae differant inter se ?

 Scholium.

 Quaestio xx.

 Scholium.

 Quaestio xxi.

 Scholium.

 Liber duodecimus

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Quaestio iii. utrum principia omnium sint eadem ?

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Quaestio vi. utrum in substantia prima sit materia

 Scholium.

 Quaestio vii.

 Scholium.

 Quaestio viii.

 Scholium.

 Quaestio ix.

 Scholium.

 Quaestio x.

 Scholium.

 Quaestio xi.

 Scholium.

 Quaestio xii.

 Scholium.

 Quaestio xiii.

 Scholium.

 Quaestio xiv.

 Scholium.

 Quaestio xv.

 Scholium.

 Quaestio xvi.

 Scholium.

 Quaestio xvii.

 Scholium.

 Quaestio xviii.

 Scholium.

 Quaestio xix.

 Scholium.

 Quaestio xx. utrum intelligentiae differant specie

 Scholium.

 Quaestio xxi.

 Scholium.

 Quaestio xxii. utrum primum principium intelligat se?

 Scholium.

 Quaestio xxiii.

 Scholium.

 Quaestio xxiv.

 Scholium.

 Quaestio xxv.

 Scholium.

 Quaestio xxvi. ut rum intellectus primi sit discursivus

 Scholium.

 Quaestio xxvii. ut rum entia sint ordinata ad se invicem?

 Scholium.

 Quaestio xxviii.

 Scholium.

 Quaestio xxix.

 Scholium.

Scholium.

Accidens esse omnino simplex, physice loquendo, ita quod nullam habeat materiam ex qua, et ratio est, quia secundum Philosophum pluralitas est fugienda si fieri potest, de quo Doct. 2. d. 16. et 3. d. 2. q. 2. Non negat tamen compositionem Metaphysicam accidenti, imo concedit 1. d. 8. q. 1. Ad primum docet proprie totum generari, et corrumpi, de quo 4. d. 11. quaest. 1. num. 24. et supra lib. 7. quaest. 10. Ad secundum, remittit se ad Theoremata in fine, sed 1. d. 8. quaest. 1. Ad primum explicat quando simplicitas est perfectior compositione, de quo etiam vide eum dist. 19. ad secundum.

Aliter dicitur ad quaestionem, quod paucitas semper est ponenda, quando per istam salvatur apparentia juxta sententiam Philosophi 1. Physic. t. c. 50. commendantis Melissum prae Anaxagoram propter paucitatem principiorum, natura enim nihil facit frustra. Et ideo positio plurium semper debet dicere necessitatem manifestam, propter quam ponantur tot: nihil autem apparet in accidentibus, propter quod debeant poni composita ex duabus partibus essentialibus, communiter loquendo, ut patebit respondendo ad argumenta, ideo communiter negatur talis compositio. De quantitate tamen continua et discreta, quae videntur habere partes materiales, ac per hoc essentiales, quia nunquam materiales constituunt unum compositum sine forma alia ab ipsis. De his, inquam, est difficultas specialis, quae alibi habet locum, scilicet in explicando descriptionem quantitatis, in 5. lib. Sed de aliis accidentibus fit hic sermo.

Ad primum principale respondeo, sicut generabile proprie est, cujus aliquid praefuit, quod postea est pars geniti, ex 7. c. 5. t. c. 22. et inde, ita et corruptibile est proprie, cujus aliquid manet post corruptionem, quod fuit pars corrupti, et ita tantum compositum generatur, et corrumpitur in omni genere, et hoc compositum ex ista forma, quae per generationem inducitur, et per corruptionem expellitur, et exilio, quod transmutatur secundum illam formam. Sicut autem in generatione substantiali, quod transmutatur est materia, ita in accidentali, quod transmutatur est subjectum. Et ita compositum ex ipso et forma accidentali, est per se generabile ibi, et per se corruptibile: per se, inquam, sicut ibi est per se generatio et corruptio. Accidens autem sic non est corrup tibile, sed vocando corruptibile quidquid per transmutationem naturalem non est, postquam fuit, sic accidens est corruptibile, et etiam forma substantialis materialis. Ad confirmationem responsio in 5. habetur, c. de Uno, text. com. 11. quod indivisibile est maxime unum, et hoc si est substantia, quia ex tunc est ex se unum, et incompossibile alteri: accidens licet in se sit indivisibile, est tamen compossibile alteri, sine quo naturaliter non est, ideo licet Philosophus diceret omnes actus primo modo simplices, hoc est, in se, et aliis incompossibiles esse incorruptibiles, non tamen hoc diceret de simplicibus in se, et compossibilibus cum aliis.

Ad secundum principale, quod requirit magnum tractatum, quomodo illud, quod est simpliciter perfectionis, non semper concludit istud esse simpliciter perfectius, in quo est excellentius illud, sed tantum secundum quid, nisi illud sit perfectissimum inter illa, quae sunt simpliciter perfectionis, quem tractatum habes alibi. Hic breviter transeo , quod in corruptibilibus communiter simplicius est imperfectius, licet non propter simplicitatem majorem, quasi illa non sit perfectionis, sed quia talis natura non potest habere multam actualitatem cum simplicitate, non tantam saltem, quantam cum compositione, et actualius universaliter est perfectius. Exemplum esset, si quis canis esset sapiens, et cum sapientia non posset habere summam rabiem convenientem cani, esset canis imperfectior cane non sapiente: non tamen esset ens imperfectius, quia canis limitat ens, et ponit ei repugnare, quod in entitate ponit nobilitatem. Per idem ad confirmationem, licet enim ens causatum sit simpliciter imperfectum, quia dependens: tamen illud ens limitatum, cujus entitas propria requirit necessario quod sit causatum , potest esse perfectius tale ens si est a pluribus causatum, quam aliud ens, quod est a paucioribus causatum, quod non recipit tantam perfectionem: nam in dependentibus, bene potest illud dependens esse perfectius, quod dependet a pluribus, a quorum quolibet recipit aliquam perfectionem sui, quae omnia requiruntur propter suam perfectionem, ita quod nullum per se sufficeret. Unde communiter causata perfectiora, quae non immediate sunt a Deo, a pluribus causis dependent, quia propter eorum majorem perfectionem, non sufficiunt ita paucae ad causandum illa, sicut alia imperfecta. De minore tertii principalis, quae dubia est, et videtur contrariari Aristoteli in 4. lib. in secunda ratione contra negantes primum principium, quaere ibi quid sit dicendum. Qui autem negaret majorem, diceret Boetium intelligere per formam simplicem, actum purum, hoc est, essentiam divinam vel ideam. Ad probationem etiam diceret, quod potentia haec est prior illa, non quod secunda sit in aliquo supposito, nisi ibi sit prima, sed quia actus sit prior in genere actus, idest, perfectior: quemadmodum potentia ad quantitatem prior est potentia ad qualitatem propter ordinem actuum in genere, nec tamen in quocumque est secunda, est etiam prima.