262. (13.) Rhythmus in Laude Salvatoris.

1. A patre mittitur,

In terris nascitur

Deus de virgine,

Humana patitur

Docet et moritur

Libens pro homine.

2. Per lignum vetitum

Sumpsit interitum

Nostra mortalitas,

Ligni patibulo

Redditur saeculo

Amissa dignitas.

3. Fructus comeditur,

Quo vita perditur,

De mortis arbore,

Sanguis effunditur,

Qui fide sumitur,

De Christi corpore.

4. Draco perimitur,

Mundus redimitur

Sanguinis pretio ;

Huic mortem intulit,

Sed vitam contulit

Nobis haec potio.

5. Exsul a propria

Proiectus patria

Mundum incoluit,

Qui tumens impia

Deo superbia

Subesse noluit.

6. Cuius periculis

Clemens a saeculis

Deus condoluit,

Propter quem filium

Mortis supplicium

Subire voluit.

7. At ille proprio

Missus a solio

Mox carnem induit,

In qua dum caeditur

Et crucifigitur,

Nil Deo minuit.

8. Nec diu distulit,

Sed statim contulit

Vitam de funere;

Opus mirabile,

Cui nil simile

Divino munere!

9. Adam eicitur,

Latro reducitur,

Mira mutatio !

Tunc primum claruit,

Quid mundo profuit

Auctoris passio.

10. Cruce deponitur,

Sepulcro conditur

Sumpta mortalitas,

Inferni torrida

Fortis et splendida

Subit divinitas.

11. Aeternas tenebras

Et caecas latebras

Fulgens irradiat,

Sanctorum hominum

Cognoscens Dominum

Chorus tripudiat.

12. Remugit inferus,

Tremiscit Cerberus,

Auctor nequitiae,

Atris in sedibus

Fulgere stupidus

Solem iustitiae.

13. Dira repagula,

Vectes et pessula

Potenter conterit,

Ingenti gloria,

Summa victoria

Superbum proterit.

14. Tunc draco ferreum

Sensit aculeum,

Quem caro texerat:

Tunc primum doluit,

Tunc primum gemuit,

Quia voraverat.

15. Nil Deo fortius,

Nil sapientius,

Nunc tandem didicit,

Dum vires viribus

Et artes artibus

Devictas perspicit.

16. Hic cito labitur,

Dum praeceps graditur,

Insana caecitas;

Sic caesum currere,

Currentem ruere

Permisit deitas.

17. Quem lapsum ignea

Retrusit cavea,

Quo se demerserat,

Nec mora, miseros

Solvit innumeros,

Quos ille ceperat.

18. Potenti dextera

Disrupit viscera

Vetusti carceris;

Multum timuerant,

Quae massam ceperant

Humani generis.

19. Scrutatur omnia

Regis victoria

Mortis latibula,

Dissolvit fortia

Forti potentia

Reorum vincula.

20. Haec Christus spolia

Victor post proelia

Vexit ab inferis,

Haec adgaudentibus

Supernis civibus

Invexit superis.

21. Peracto triduo

Vitam in mortuo

Reformans corpore

Surgit continuo,

Nullo iam denuo

Passurus tempore.

22. lonam glutiverat,

Sed non consumpserat

Marina bellua,

Quem ut traiciens,

Ita reiciens

Remansit vacua.

23. Sic Christus gentibus

Emergens fluctibus

Salutem praedicat,

Tunc mundus timuit,

Timens paenituit

Ed culpas abdicat.

24. Hinc formidantibus

Et desperantibus

Suis apparuit

Atque visibilem

Et contrectibilem

Illis se praebuit.

25. Sed admirantibus

Et non credentibus

Illis prae gaudio

Se vere vivere

Et carnem gerere

Monstrat convivio.

26. Agnoscunt protinus,

Quod esset Dominus,

Qui resurrexerat,

Nec tardant credere,

Quem cernunt vivere,

Sicut praedixerat.

27. Postquam sat luminis

Creator hominis

Terris infuderat,

Parat ascendere

Secumque vehere,

Quod inde sumpserat.

28. Sed coram testibus

Ista fidelibus

Disponens agere,

Sumit familiam,

Ducit Bethaniam

Haec illi pandere,

29. Ut per discipulos

Virtus per populos

Tanti miraculi

Vere claresceret

Et sibi subderet

Tumorem saeculi.

30. Ascendens igitur

In altum tollitur

Suis videntibus,

Nube suscipitur

Nec ultra cernitur

Ab assistentibus.

31. Fertur ad aethera,

Transscendit sidera

Nostrumque bominem

Super angelicum

Et totum caelicum

Provexit ordinem.

32. Tunc moles gravior

Est facta levior,

Cum caro terrea,

Prius inferior,

Nunc est superior

Vi facta ignea.

33. Gaude, mortalitas,

Redit aeternitas,

Qua reparaberis !

Quidquid de funere

Soles metuere,

Iam ne timueris.

34. Dat certitudinem

Vita per bominem

Et Deum reddita,

Quam in se praetulit

Ac tibi contulit

Morte deposita.

35. O nova dignitas !

Dat locum deitas

Humano pulveri,

Nullum se praeferet

Opus vel conferet

Huic tanto operi.

36. Limus calcabilis,

Nunc adorabilis

Super caelestia,

Summis virtutibus

Contremiscentibus

Gubernat omnia.

37. Quod in principio

Pravo consilio

Perverse voluit,

Nunc per iustitiam,

Non per superbiam

Adam obtinuit.

38. Deus, dum timuit,

Esse non potuit,

Quod concupierat ;

Factus est bumilis,

Fit Deo similis,

In caelis imperat.

39. Hic umbris borrida,

Hic flammis torrida

Sedes, quam babuit

Per Dei filium

Paternum solium

Tenere meruit.

40. Hortor, ne lugeas,

Homo, sed gaudeas,

Quem caelis intulit,

Quem mirabilius

Quemque sublimius

In Deum extulit.

41. Antiqui gemitus,

Cessate funditus!

Non est miseriae

Iam locus penitus,

Nam tempus caelitus

Advenit gratiae.

42. Et vos, o superi,

Iam vestri numeri

Damna ne plangite,

Sed novis sociis

Expulsis impiis

Gaudere discite!

43. Magnum miraculum,

Magnum spectaculum

Tunc vobis praebuit

Deus, cum tegmine

Carnis pro homine

Tectus apparuit.

44. Hunc novum ordinem,

Praelatum hominem

Summis spiritibus

Digne miramini

Nec dedignamini

Benignis mentibus.

45. Huic tamen canitis,

Huic genu flectitis

Vos in caelestibus,

Qui carnem luteam

Ut vestem trabeam

Fert de terrestribus.

46. Hinc requirentibus,

Cur tinctis vestibus

De Bosra venerit,

Sermo propheticus,

Semper veridicus,

Narrat, quid dixerit.

47. Uva dum premitur,

Vinum elicitur

Sub preli pondere,

Caro dum patitur,

Sanguis effunditur

Sub crucis onere.

48. Calcantis tingitur

Vestis, dum tangitur

Vini rubedine,

Quo Deus tegitur,

Corpus inficitur

Effuso sanguine.

49. Hic rubor vestium

Signat supplicium,

Quod sponte pertulit,

Quod .tamen gloriam

Atque victoriam

Devincens retulit.

50. Quid ultra referam?

Patris ad dexteram

Iam Christus residet,

Unde caeligenis

Atque terrigenis

Ut Deus praesidet.

51. Quid de discipulis?

Assistunt oculis

Alta rimantibus

Et ad insolitum

Stupent intuitum

Suspensis mentibus.

52. Sublatum visibus,

Susceptum nubibus

Ducunt affectibus

Spiritualibus

Ipsis corporibus

Pene sequentibus.

53. Tunc viri splendidi

Vesteque candidi

Missi ab aethere

Haec contemplantibus

Et admirantibus

Coeperunt dicere:

54. O quid suspicitis?

Iste, quem cernitis

Caelos transscendere,

Descendet iterum

Cunctorum operum

Causas discernere.

55. Sicut ascensio

Fiet regressio,

Quando iudicium

Commotis omnibus

Caeli virtutibus

Erit mortalium.

56. Illum, cum veniet,

Nubes suscipiet,

Sicut susceperat,

Quando videntibus

Et obstupentibus

Vobis ascenderat.

57. Istud iudicium

Per Dei filium

Tunc adimplebitur,

Cum a fidelibus

Et infidelibus

Iudex videbitur.

58. Hic primum humilis

Et contemptibilis

Vobis apparuit,

Cum sub velamine

Carnis de virgine

Suscepto latuit.

59. Sed tunc quae fuerit

Et quae latuerit

Omnipotentia,

Monstrabunt iudicis

Nutum ac vindicis

Cuncta trementia.

60. Tunc terror pessimus

Et horror maximus

Orbem concutiet,

Tunc, quidquid firmius

Atque stabilius

Erit, diffugiet.

61. Caelum plicabitur,

Mare siccabitur,

Terra deficiet,

Iam nihil seminis

Nihilque germinis

Ultra parturiet.

62. Ut unda labilis

Nutat instabilis

Longaeva firmitas,

Ut cera solvitur

Igne, dissolvitur

Terrae soliditas.

63. Tunc latex fontibus,

Cursus fluminibus

Prorsus negabitur

Et via navibus,

Volatus avibus

Tunc prohibebitur.

64. Tunc decus nemorum,

Tunc fructus arborum,

Quaeque virentia

Adustis floribus

Delectabilibus

Marcent arentia.

65. Non aqua piscibus,

Non aer avibus

Tunc famulabitur,

Sed nec mortalibus

Calcari pedibus

Tellus dignabitur.

66. Flagrabunt aethera,

Nigrescent sidera

Fugato lumine,

Tunc nox perpetua,

Nox lucis vacua,

Dira caligine,

67. Ventis et turbine

Nullo iam ordine

Mundum operiet,

Tunc hians puteus

Ille sulphureus

Os adaperi et

68. Et de flammigero

Profundens utero

Flammarum maria

Ima cum superis,

Summa cum inferis

Exuret spatia.

69. Illud incendium

Sicut diluvium

Replebit omnia,

Mundus damnabitur,

Noe salvabitur

Tota familia.

70. Tunc tuba caelica,

Vox archangelica

Superne resonans

Et cum clamoribus,

Diris fragoribus

Horrendum pertonans,

71. Clamabit populis,

Qui sunt in tumulis:

Omnes consurgite,

Iunctis spiritibus

Suis corporibus

Vitam resumite

72. Et Christi solio

Iustus cum impio

Simul assistite

Et, quidquid gesserat

Quisque, dum vixerat,

Modo recipite!

73. Hoc ab altissimo

Die novissimo

Vox ut sonuerit,

Nullum comprimere

Quolibet aggere

Terra iam poterit.

74. Quod ante latuit,

Nunc tandem patuit,

Cum terrae viscera,

Quae diu texerant

Atque celaverant,

Reddunt cadavera.

75. Quod canis roserat,

Fera contriverat,

Vermis depaverat,

Ignis absumpserat,

Aqua diluerat,

Aer disperserat,

76. Ad statum pristinum

Redit per Dominum,

Qui sicut facere

Scivit per gratiam,

Sic per potentiam

Novit reficere.

77. Quaeris, cum pereat,

Unde post redeat

Carnis substantia?

Est tota ratio

Caelestis iussio

Sive potentia.

78. Vide, quid fuerit,

Antequam fecerit

Caelum et terrea,

Unde substiterit,

Unde processerit

Moles corporea.

79. Cum non exsisteret,

Unde quid faceret,

Creavit omnia

Nulla consilium,

Nulla subsidium

Dante materia.

80. Qui sicut potuit,

Statim ut voluit,

Hoc in principio,

Mox ut voluerit,

Confestim poterit

Hoc in iudicio.

81. Tunc carnes ossibus

Et cutis carnibus

Superinduitur,

Tunc quantitatibus

Et qualitatibus

Corpus induitur.

82. Et illa corpora,

Per longa tempora

Quae prius fecerat,

Dicto velocius,

Quo nil celerius,

Ut surgant, imperat.

83. Momento temporis

Humani corporis

Fit resurrectio,

Tn ictu oculi

Novi miraculi

Fit exhibitio.

84. Tunc Deo proximae

Supernis animae

Relictis sedibus,

Ubi sublimius,

Ubi splendidius

Nitent sideribus,

85. Incorruptibili

Nec ultra fragili

Carnis huic vasculo

Non dissolubili,

Sed semper stabili

Iungitur vinculo.

86. Tunc Satan territus

Emittit spiritus

De caecis caveis,

Quos prius ceperat,

Quos adligaverat

Catenis igneis,

87. Non infelicium

Solvens supplicium,

Sed acta nequiter

Ut cum corporibus

Et cum spiritibus

Luant dupliciter.

88. Sic et aetbereis,

Sic et tartareis

Exhaustis domibus

Sola mirabitur,

Quando replebitur

Tellus hominibus.

89. Nam ex innumeris,

Quos matrum uteris

Paullatim fuderat,

Omnes insolito,

Quoniam subito,

Partu regenerat.

90. O quam terribilis

Et formidabilis

Haec dies irruet,

Heu, heu, quam luridum,

Heu, heu, quam turbidum

Tunc vultum induet!

91. Haec luctum regibus,

Haec planctum gentibus

Dirum incutiet,

Cum prae doloribus,

Mentis angoribus

Quisque deficiet.

92. Caelis ardentibus,

Terris trementibus

Iudex adveniet,

Quem admirabilem

Atque terribilem

Orbis conspiciet.

93. Tunc cruce praevia

Mortis insignia

De caelis adferet,

Ea volentibus

Atque nolentibus

Terrenis inferet.

94. Videbit populus,

Et omnis oculus

Hunc admirabitur,

Et qui crediderat

Et qui deriserat,

Hunc contemplabitur.

95. Iudaee, respice,

En. Iesus, despice

Quem olim spreveras,

En, tibi cognitus

Et quondam subditus

Homo, quem videras.

96. En, cuncta temperat,

En, caelis imperat,

Quem blasphemaveras,

Cunctorum pariter

Nunc sedet arbiter,

Quem crucifixeras.

97. Kegem caelestium

Atque terrestrium

Iesum considera,

Cuius imperium,

Cuius iudicium

Tremiscunt aethera.

98. Credis adhuc Deum,

Cum sis iam per eum

Tradendus inferis,

A quo iam flammea

Clauderis cavea

Coniunctus miseris?

99. Christe, Deus meus,

Ad te clamo reus,

Quem spero iudicem,

Ut tunc clementiam,

Non iram sentiam

Malorum vindicem.

100. Tunc, cum in solio

Tanto iudicio

Parato sederis,

Oves ad dexteram,

Hoedos ad alteram

Partem posueris,

101. Tunc ovi ultimae

Tu, pastor optime,

Locum ne deneges

Neque a gregibus

Illis felicibus

Me, quaeso, segreges.

102. Cluniacensium

Sis memer ovium

In tanto turbine

Et ad perpetua

Duc ea pascua,

Benigne Domine.

103. Tua vox ultima

Mergit in intima

Flammantis putei

Satan cum perditis,

In pastum traditis

Ignis sulphurei.

104. Post haec ad patrium

Regressus solium

Decorem indues

Atque christicolas

Terrarum incolas

Caelis restitues.

105. Hoc, quod promiseras

Et diu texeras,

Tunc revelabitur,

Quando sine fine

Summus ab homine

Deus videbitur.