330 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Hic sane, quum hoc expendendum proposuisset sibi; scilicet: Utrum

sola Fides sit causa Martyrii? laudabili ac sueta adhibi ta sua disce-

ptandi methodo, quid de re sent iendum esset, hisce significavit verbis :

«Respondeo dicendum, quod.. . . . martyres dicuntur quasi testes; quia

« scilicet corporalibus suis passionibus usque ad mortem test imonium

«pe rh iben t veritati, non cuicumque, sed veritati, quae secundum pie-

« ta tem est, quae per Christum nobis innotui t ; unde et martyres Christi

« dicuntur quasi testes ipsius. Huiusmodi au tem est veritas fidei. Et ideo

« cuiuslibet martyrii causa est fidei veritas. Sed ad fidei veritatem non

« solum pertinet ipsa credulitas cordis, sed et iam exterior protestatio.

« Quae quidem fit non solum per verba, qu ibus aliquis confitetur fidem,

« sed etiam per facta, quibus aliquis fidem se habere ostendit, secundum

« illud Iacob., II, 18: Ego ostendant tibi ex operibus fidem meam. Unde

« et de quibusdam dicitur, ad Tit., I, 16: Confitentur se nosse Deum,

« factis autem negant. Et ideo omnium vi r tu tum opera, secundum quod

« referuntur in Deum, sunt quaedam protestat iones fidei, per quam

« nobis innotescit quod Deus huiusmodi opera a nobis requirit , et nos

« pro eis remunera i . Et secundum hoc possunt esse causa martyrii »

(2 a 2 a e , quaest . CXXIV, art . 5).

Quibus praeiactis firmiterque constitutis, idem sic est prosecutus

Doctor Angelicus: « Ad pr imum ergo dicendum quod Christ ianus dicitur

« qui Christi est. Dicitur autem aliquis esse Christi non solum ex eo

« quod habet fidem Christi, sed etiam ex eo quod Spiri tu Christi ad

« o p e r a vir tuosa procedit, secundum illud ad Rom., VIII, 9: Si quis

« Spiritum Christi non habet, hic non est eius; et etiam ex hoc quod, ad

« imitationem Christi, peccatis moritur , secundum illud ad Galat,,YtM:

« Qui Christi sunt carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis.

« Et ideo ut christianus patitur non solum qui patitur pro fidei confes-

« sione, quae fit per verba, sed etiam quicumque patitur pro quocumque

«bono opere faciendo, vel pro quocumque peccato vitando, propter Chri-

« stum; quia bonum hoc pertinet ad fidei protestationem » (loc. cit.).

Hanc ab Angelico Doctore adeo claram et perspicuam, ut eius est

mos, t radi tam doctrinam ad u t ramque, de qua agitur, Causam transferre

pos tmodum et aptare non difficile profecto fuit. Idque ut fieret, neque

oportui t iis nominat im inniti t amquam martyri i causis, quibus prudentem

cau tumque virum tuto omnino secureque confidere h a u d posse appa-

rebat ; quandoquidem, eisdem etiam posthabit is , e cunctis aliis, quae ,

eodem spectantia, pros tant in actis, u n a cum peculiaribus re rum, locorum

ac personarum circumstanti is inspectis pensi tat isque, prout i u t rumque

se reapse habui t factum, sat e lementorum colligere et sumere licuit,