Liber Quartus - De Processibus 335

solum ad instantiam alterius partis, sed etiam ex officio, quoties agitur de illustranda probatione adducta.

§ 3. Interrogatio partium fieri a iudice potest in quovis stadio iudicii ante conclusionem in causa; post conclusionem in causa servetur prae- scriptum can. 1861.

CAN . 1743.

§ 1. Iudici legitime interroganti partes respondere tenentur et fateri veritatem, nisi agatur de delicto ab ipsis commisso.

§ 2. Si pars legitime interrogata respondere recuset, quanti facienda sit haec recusatio, utrum iusta sit, an confessioni aequiparanda, necne, iudicis est aestimare.

§ 3. Pars, quae respondere debet, si illegitime respondere recusa- verit aut si postquam responderit mendax reperta fuerit, puniatur, ad tempus a iudice pro rerum adiunctis definiendum remotione ab actibus legitimis ecclesiasticis; et si ante responsionem iusiurandum de veritate dicenda praestiterit, laicus interdicto personali, clericus suspensione plectatur.

CAN . 1744.

Iusiurandum de veritate dicenda in causis criminalibus nequit iudex accusato deferre; in contentiosis, quoties bonum publicum in causa est,, debet illud a partibus exigere; in aliis, potest pro sua prudentia.

CAN . 1745.

§ 1. Tum actor tum reus invicem, tum etiam promotor iustitiae et defensor vinculi possunt iudici exhibere articulos, seu quaesita, super

''quibus pars interrogetur, quaeque vulgo positiones dicuntur. § 2. In positionibus exarandis, admittendis et parti proponendis

regulae cum proportione serventur quae in can. 1773-1781 statutae sunt.

CAN . 1746.

Ad iusiurandum praestandum vel interrogationibus respondendum partes personaliter coram iudice se sistere debent, exceptis iis de quibus in can. 1770, § 2, nn. 3, 2.

TITULUS X.

De probationibus.

CAN . 1747.

Non indigent probatione : 1.° Facta notoria, ad normam can. 2197; 2.° Quae ab ipsa lege praesumuntur; 3.° Facta ab uno ex contendentibus asserta et ab altero admissa,,

nisi a iure vel a iudice probatio nihilominus exigatur.

CAN . 1748.

§ 1. Onus probandi incumbit ei qui asserit. § 2. Actore non probante, reus absolvitur.