Scholium.

Respondet ad mentem Philosophi intelligentias ordinatas esse juxta ordinem orbium, quos movent, quod tamen nulla ratione probari potest, sed tantiim congruentia quadam. De effectibus quos assignat Planetis nulla etiam est certitudo. Aristoteles in his, et numero orbium et lationum secutus est Astrologos errantes. Quaedam tamen ex hic dictis subinde vera sunt, sed ad Astrologiam eorum spectat indagatio.

Dicendum, quod ordo est in substantiis separatis secundum ordinem in ipsis motibus. Corpus enim continens comparatur ad corpus contentum, sicut totum ad partem divisi, et forma ad materiam, per Philosophum 4. Physic. text. 24. Et idem planeta superior ad materiam ad quam ordinatur orbis superior, ita se habet ad planetam inferiorem: quanto enim planeta est superior, tanto est universalioris virtutis et diuturnitatis. Saturnus enim habet respectum ad loca et tempora universalia, unde sibi attribuitur rei permanentia. Jovi vero attribuitur bona rei Jiabitatio. Marti vero virtus qua unaquaeque virtus repellit sibi nociva. Unde isti tres planetae respectum habent supra rei existentiam, et subserviunt primo mobili, quod principaliter habet causalitatem super durationem et perpetuitatem rei, ut dicit Philosophus in hoc 12. cap. 4,

Alii vero quatuor planetae inferiores aspectum et virtutem determinatam habent super motus ipsorum inferiorum, ita quod Sol habet virtutem magis determinatam, scilicet super generatione, per quam salvatur esse speciei, et ad quam omnes alii motus reducuntur. Mercurius adhuc magis habet virtutem determinatam super multiplicationem individuorum, unde multos habet motus, et cum omnibus planetis conjungitur.

Luna vero adhuc magis virtutem determinatam habet, scilicet super materiam et transmutationes ejus. Quanto igitur orbis est superior, tanto habet effectum superiorem et diuturniorem et universaliorem, et corpus movet tanquam instrumentum substantiae separatae. Igitur quanto substantia separata movet orbem superiorem, tanto universalioris et diuturnioris est virtutis. Verumtamen, quia inter omnia motus Solis nobis est manifestior, et Sol principaliorem virtutem habet super motum, cui deserviunt tres Planetae inferiores, sicut Stellato subserviunt tres Planetae superiores, hinc est quod polis plures effectus apparent nobis in istis inferioribus ; effectus tamen Planetarum superiorum sunt universaliores et diuturniores.

Per hoc patet ad rationes : Probatur enim quod plures effectus apparent Solis, et hoc est verum. quia est causa majoris diversitatis. Ex hoc etiam sequitur, quod est majoris virtutis.

Palam autem, quod divinissimum et honorabilissimum intelligit. Text. 50.