externae plenitudinem assequeretur, qua a Christo fuerat instructa?

Quod si eiusmodi argumentum aliquid valeret, ad aliaque extende- retur; nemo populis praeesse posset qui aliquando subiacuit; nemo Rex fieri qui quandoque subditus fuit.

Unde vero munia principatus ci- vilis pugnare cum officiis potestatis ecclesiasticae deprehenduntur?Utra- que potestas enim ad felicitatem adducit; laicalis quidem ad natura- lem, spiritualis ad aeternam conse- quendam; et sicut naturalis felicitas non opponitur supernaturali , ita neque potestas politica spirituali opponitur; mirifice quin immo mu- tuo adiuvantur, si consociatae ma- neant. Cum enim utraque potestas ad felicitatem aeternam adducere subditos <?3beat , et ecclesiastica quidem immediate; huic vero con- credita sint eloquia Dei, ex quorum observantia salus aeterna credentium pendet; atque de cetero quae cre- denda quaeque agenda infallibiliter suggérât proponatque ; haec prae laicali potestate, melius cognoscere potest et cognoscit, quid illi aeter- nae felicitatis assecutioni opponatur, proindeque prae laicali, tutius re- late ad finem humanae societatis populos regere atque moderari.

Haec autem dicimus non ut Ecclesiae imperium universale vin- dicemus; absit! sed ut demonstre- mus quantopere a veritate a b e r r e t illi, qui de spiritualis cum tempo rali potestate conipatibilitate dispu- i ant.

•»• xt 579

Profecto hi et intrinsecum utrius- que potestatis conceptum in quo nihil pugnans reperitur, et historiam nescire se demonstrant. Nonne enim apud antiquissimos populos, iidem reges ac Sacerdotes? Unde vero in primaeva illa gente utriusque po - testatis unio nisi ex iure naturali, ex quo, ut minimum dicamus, de- prehendebant, nullimode sacerdota- lia laicalis potestatis muniis contra- dicere, ut simul in uno stare non possent ? Et Romani Imperatores nonne summi sacerdotii potestatem sibi adiunxerunt? Quod vero apud haebraeorum gentem iidem iudices et Sacerdotes essent notum omni- bus est.

Haebraicae vero nationis statu- tum, si ita loqui fas est , Deus ipse condidit. Deus igitur ipse nullimode Sacerdoti supremo d ; s- convenire iudicavit populo suo et in civili praeesse, cunctaque regere ac moderari?

Si qui ergo sunt qui de tem- poralis regni cum spirituali com- patibilttate disputant, hi non veri catholici, non veri Ecclesiae filii , sed ii sunt qui et intrinsecum ec-

lesiasticae atque laicalis potestatis constitutionum, et ius naturale di- vinumque, insuper communem pri- vi tivoriim sa Item populorum consen- sum vel nesciunt vel pe r i nde ne- gant. De iis vero impugna t oribus gloriamur.

Quod enim ex verbis Christi : icgnum meum non est de hoc mun- do , regnum meum non est hinc