APPESI

ea deticrant. Detinent, qui sub sua potestate urbibus terrisque pontifi- ciis redactis, eas suo nomine guber- nant, et supremam in illis iuris dictionem retinendo, tributa indi- cunt, magistratus creant, ius vitae et necis exercent etc. Quare non de quibusvis iuribus sermo hoc in ca- pite habetur, sed de principalio- ribus, quae scilicet a suprema iuris- dictione, soli principi competente, dimanare possunt.

Quid vero ? Incurrunt ne hanc excommunicationem qui invadunt destruunt, detinent urbes et loca illarum etiam provinciarum quae in relato Bullae coenae capite nume- rantur; vel tantum illi qui provin- cias quas Romanus Pontifex ante praesentem invasi onem possidebat ?

Post praesentem Constitutionem puto hos tantummodo: Loca enim: et provinciae quae in cit. Bullae coe- nae capite recensentur non amplius ad Ecclesiam Romanam pertinebant, sed ad diversos principes, qui eas vel usurpaverant, vel in feudum a Romanis Pontificibus habuerant, et tacito saltem eorum consensu paci- fice possidebant. Cum insuper illae prorsus provinciae, antequam Status Pontificius proprie dictus invadere- tur occupatae fuerint; nullamque de re Romanus Pontifex querelam mo- verit, nullam pro illarum invasione invüdenles incurrisse censuram te-* nendum esse existimo.

De cetero norunt omnes, lectu- ram Bullae coenae quae quotannis fiebat, a Pio Papa IX fuisse inter-

X xi 387

dictam, ita ut ex hoc quisque in- telligere potest, neminem illis cen- suris obstringi.

Equidem quis dicturus e r i t , praedictum Bullae coenae caput in genere, non in specie vel in indi- viduo in Constitutione nostra fuisse recensitum, ideoque nihili allatas ra- tiones esse faciendas.

Sed praeterquamquod id gratis asseratur; et e contra putandus le* gislutor non est explicite praetermi- sisse ea quae volebat recensere , cum sub oculis praedictum caput habuerit, id enim maximam pepe- risset confusionem; si tantum se extendere Caput nostrum arbitra- bimur, quantum Bullae coenae ca- put, alios quoque principes, prae- ter itálicos excommunicatione teneri confiteri debebimus; recensentur enim et urbs Avenionensis et insula Corsicae quae Gaflis subiiciuntur.

Nullimode dubitandum insuper est, undecimo hoc Capite voluisse R. Pontificem integritati status Pon- tificii consulere , qui iam fere ex integro occupatus ab italico guber- nio fuerat; qua de causa lata excom- municatio extendenda non est ad alias provincias vel urbes quae a Ro- manorum Pontificum potestate plu- rimis ab hinc annis iam defecerant.

Sed si expendamus varias apo- stolicas literas quibus de invasoribus Pontificiae ditionis conqueritur Pon- tifex, inveniemus ipsum semper lo- qui et excommunicationi subiectos eos tantummodo declarare, qui sta- tum Pontificium prout tunc possi-