duces ei milites, qui vi conscrictio- nis militiae addicti , involuntarie, et compulsi invaserunt, non cen- serem eos excommunicationi sub- iectos: hinc enim se subducere non poterant, neque obsistere quin et gradu deiicerentur, poenisque gra- vissimis subiicerentur; qua de causa illud effatum locum hic habere puto : Lex Ecclesiae non obbligat cum gravi incommodo; illinc vero uti invasores habendi non sunt ; qui enim invadunt voluntarie in- vadunt; milites autem huiuscemodi nulla voluntate duct i , sed prorsus coacti in Status Pontificii Provincias insiluerunt.

Romanus Pontifex insuper in iis Constitutionibus, allocutionibus, et Encyclicis , quibus de Subalpino Gubernio tam iuxte qu ¡m acerbe queritur, illudque excommunicatio- ne ferit, dum ad moderatores, alios- que Magistratus praecipuos sermo- nem convertit, eosque excommu- nicatos esse declarat , de militi- bus invadentibus nec verbum facit. Praestat varias illarum Allocutionum partes referre in rei probationem.

Igitur in allocutione : Ad gra- vissimum lata die 20 Iunii 1859 , qua in excommunicationem inci- disse declarat invasores Bononiae, Aemiliae , et Umbriae eos omnes excommunicatos edicit « qui Bo- » noniae, Ravennae, Perusia e etalibi » civilem nostram et huius Sanctae » Sedis potestatem et iurisdictionem, » ac Beati Petri patrimonium, opera, » consilio, assensu, et alia quacum

APPENDIX xi 380

» que ratione, violare, perturbare, » et usurpare ausi sunt.

Loquitur porro Pontifex in uni- versa illa allocutione de perdueHi- b u s , qui vix profectis Austriacis copiis , seditione facta , Legatum Pontificium eiecerunt, atque dicta- tu am Sardiniae Regis invocarunt ot proclamarunt. Loquitur ergo Pon- tifex de invasori bus prorsus volun- ta t i s quales suni rebelles et acce- ptantes rebellionem, qua de causa relata verba neque ad rem allegari possent.

In Uteris Apostolicis Cum Ca- ttolica Ecclesia latis die 26 Mar- tii 1860, quibus invasores et usur- patores Pontificiae ditionis excom- municati declarantur, et quatenus opus est denuo excommunicantur, Romanus Pontifex conqueritur et loquitur semper de ipsius Ecclesiae hostibus qui persaepe principatum illum multiplici insidiarum et co- natuum genere convellere et labe- factare contenderunt ; loquitur de infensissimis Catholicae Ecclesiae et Sanctae Sedis moribus , qui ipsam, Sanctam Sedem-, proculcatis divinis, humanisque iuribus, eam principatu expoliare nequiter adnituntur; lo- quitur de i is: qui non erubescunt nefandam suadere populis rebellio- nem contra legitimos principes ; lo- quitur de subalpino gubernio , de instigatoribus missis ad rebellionem excitandam, de fautoribus subalpini gubernii a quibus regia dictatura proclamata es t ; paucis; loquitur de iis qui partem voluntariam et acti