COMMENTARIUS.

(a) Respondeo, hic sunt breviter, etc. Dividit quaestionem in quinque membra seu articulos. In primo distinguit duplicem motum in animali: alium naturalem, alium progressivum. In secundo describit quid sit agilitas. In tertio agit de motu non organico corporis per animam. In quarto de dispositione corporis requisita ad agilitatem, et an requiratur aliqua qualitas in corpore, et resolvit quaestionem. In quinto resolvit non requiri qualitatem supernaturalem ad hoc munus. Deinde, respondet ad objectiones pro opinione, et ad argumenta principalia.

(b) Primum est, quod in homine, etc. In hoc articulo docet in homine, et quolibet sensitiva esse duplicem motum, alterum ex natura praedominantis elementi secundum excessum, v. g. motus deorsum ob praedominationem terrae in corpore humano: et hic motus est naturalis.

Alius est motus conveniens, qua animatus est, et supponens apprehensionem, et hic dicitur progressivus. Differunt bi motus primo ratione principiorum, quia prior motus oritur a natura elementi praedominantis, ideoque manet in mortuo, in quo ex absentia animae tunc maxime dominatur elementum, ut fiat corpus tunc gravius: secundus motus est ab anima in mixto. Differunt secundo, quod prior non sequatur cognitionem, sed appetitum naturalem, ideoque semper est respectu unius situs. Secundus vero sequitur cognitionem, quae sicut non est semper ad idem, ita neque motus eam sequens est ad eumdem situm. Tertio differunt, quod movens se progressivo se possit sistere, non ita movens se naturaliter: potest enim mutari affectus in appetitu sensitivo, qui affectus est determinans ad motum: non ita potest mutari natum in mixto, ut est principium motus naturalis.

(c) Secundo videnda est ratio nominis, etc. In ho.c articulo breviter describit quid sit agilitas in communi, dicens esse habilitatem in aliquo ad prompte movendum se eo motu, cujus principium est anima. Ad hanc requirit virtutem motivam in anima, et dispositionem congruam in corpore. Subdit dispositionem specialem agilitatis, quid sit agilitas in aliquo toto ad prompte movendum se secundum locum ex perfectione virtutis motivae animae, et congrua dispositione corporis.