Scholium.

Adducit tres rationes quibus Varro probat distingui naturam a persona, easque clare et efficaciter rejicit.

Tertius articulus (a) est difficilior,

quia ibi oporteret ostendere distinctionem singularitatis naturae creatas a personalitate creata. Probatur tamen propositum tripliciter : Primo, quia singularitas praecedit naturaliter personalitatem Deus igitur potest influere ad singularitatem sicut ad prius naturaliter, non influendo ad personalitatem, et ita potest praevenire in illo instanti, in quo natura singularis debet personari in se, ne ipsa personetur in se, sed in alio.

Secundo, quia illud quod est unius generis, potest habere modum alterius generis, ut patet de accidente per se existente in Eucharistia ; igitur sicut accidens potest habere modum substantiae, ut ibi apparet, ita substantia potest habere modum accidentis e converso, scilicet dependere sed hoc posito ex: parte naturae humanae, quae est substantia, salvatur dependentia ea unio illa quae dicta est ; ergo, etc.

Tertio arguitur, quia quanto aliqua sunt magis diversa, tanto magis sunt ad invicem unibilia ; hoc probatur inductive, quia individua ejusdem speciei sunt minime unibilia, res diversorum generum sunt magis unibiles quam aliqua ejusdem generis, ut patet de subjecto et accidente. Igitur cum maxime diversa sint creatum et increatum, quia non unius generis, sequitur quod ipsa erunt maxime unibilia, quia unum potentiale respectu alterius.

Istae rationes (b) non ostendunt propositum. Prima non, quia si ipsa valeret, probaret quod Deus posset facere naturam simul manere, et non singularem ; vel si singularem primo hac singularitate, posset eam etiam manentem postea facere singularem alia singularitate. Praecedit enim naturaliter natura seipsam ut singularem ; quod si negetur naturam posse fieri non singularem hac determinata singularitate, et ipsam posse manere nisi sub eadem singularitate, multo magis sequitur hoc de natura singulari et ejus personalitate, quia haec est ultima actualitas ejus.

Secunda ratio (c) videtur peccare, quia modus ille qui vere est proprius unius generis, non convenit alicui alterius generis, sicut enim est isti proprius, ita est cuicumque alii incompossibilis. Nec quod adducitur de accidente separato concludit propositum, quia non habet illum modum, qui est proprius substantiae. Modus enim substantiae est per se esse naturaliter, hoc est, in essendo non inclinari naturali aptitudine ad aliud, non sic autem accidens separatum. Et si adducatur illud 5. Metaph. quod differentia substantialis habet modum qualitatis, respondeo, quod non intelligit ibi Philosophus de modo proprio qualitatis, ut generis, sed intendit ibi ponere multiplicitatem hujus vocabuli qualis, et unus modus ejus est secundum quod differentia substantialis dicitur qualitas. Iste modus hujus nominis quale, non convenit alicui speciei qualitatis, ut est genus ; nec iste modus est modus proprius generis Qualitatis, sed tantum est modus istius, quod dicitur quale in communi ; igitur in proposito oportet ostendere distinctionem naturae a personalitate creata per aliud quam per illud.

Tertia ratio non videtur concludere, quia ratio unionis non requirit distantiam unibilium, nisi propter potentialitatem in uno extremo, et actualitatem in altero extremo, sicut patet de subjecto et accidente, quae se habent ad invicem sicut potentia et actus. Ista ratio non concludit de istis maxime distantibus, scilicet Verbo et natura creata, quia neque Verbum est formaliter actus naturae creatae, neque natura creata est formaliter potentia respectu Verbi, neque e converso, quia tunc ex eis naturaliter natum esset fieri unum.