Letter i.

 Letter ii.

 Letter iii.

 Letter iv.

 Letter v.

 Letter vi.

 Letter vii.

 Letter viii.

 Letter ix.

 Letter x.

 Letter xi.

 Letter xii.

 Letter xiii.

 Letter xiv.

 Letter xv.

 Letter xvi.

 Letter xvii.

 Letter xviii.

 Letter xix.

 Letter xx.

 Letter xxi.

 Letter xxii.

 Letter xxiii.

 Letter xxiv.

 Letter xxv.

 Letter xxvi.

 Letter xxvii.

 Letter xxviii.

 Letter xxix.

 Letter xxx.

 Letter xxxi.

 Letter xxxii.

 Letter xxxiii.

 Letter xxxiv.

 Letter xxxv.

 Letter xxxvi.

 Letter xxxvii.

 Letter xxxviii.

 Letter xxxix.

 Letter xl.

 Letter xli.

 Letter xlii.

 Letter xliii.

 Letter xliv.

 Letter xlv.

 Letter xlvi.

 Letter xlvii.

 Letter xlviii.

 Letter xlix.

 Letter l.

 Letter li.

 Letter lii.

 Letter liii.

 Letter liv.

 Letter lv.

 Letter lvi.

 Letter lvii.

 Letter lviii.

 Letter lix.

 Letter lx.

 Letter lxi.

 Letter lxii.

 Letter lxiii.

 Letter lxiv.

 Letter lxv.

 Letter lxvi.

 Letter lxvii.

 Letter lxviii.

 Letter lxix.

 Letter lxx.

 Letter lxxi.

 Letter lxxii.

 Letter lxxiii.

 Letter lxxiv.

 Letter lxxv.

 Letter lxxvi.

 Letter lxxvii.

 Letter lxxviii.

 Letter lxxix.

 Letter lxxx.

 Letter lxxxi.

 Letter lxxxii.

 Letter lxxxiii.

 Letter lxxxiv.

 Letter lxxxv.

 Letter lxxxvi.

 Letter lxxxvii.

 Letter lxxxviii.

 Letter lxxxix.

 Letter xc.

 Letter xci.

 Letter xcii.

 Letter xciii.

 Letter xciv.

 Letter xcv.

 Letter xcvi.

 Letter xcvii.

 Letter xcviii.

 Letter xcix.

 Letter c.

 Letter ci.

 Letter cii.

 Letter ciii.

 Letter civ.

 Letter cv.

 Letter cvi.

 Letter cvii.

 Letter cviii.

 Letter cix.

 Letter cx.

 Letter cxi.

 Letter cxii.

 Letter cxiii.

 Letter cxiv.

 Letter cxv.

 Letter cxvi.

 Letter cxvii.

 Letter cxviii.

 Letter cxix.

 Letter cxx.

 Letter cxxi.

 Letter cxxii.

 Letter cxxiii.

 Letter cxxiv.

 Letter cxxv.

 Letter cxxvi.

 Letter cxxvii.

 Letter cxxviii.

 Letter cxxix.

 Letter cxxx.

 Letter cxxxi.

 Letter cxxxii.

 Letter cxxxiii.

 Letter cxxxiv.

 Letter cxxxv.

 Letter cxxxvi.

 Letter cxxxvii.

 Letter cxxxviii.

 Letter cxxxix.

 Letter cxl.

 Letter cxli.

 Letter cxlii.

 Letter cxliii.

 Letter cxliv.

 Letter cxlv.

 Letter cxlvi.

 Letter cxlvii.

 Letter cxlviii.

 Letter cxlix.

 Letter cl.

 Letter cli.

 Letter clii.

 Letter cliii.

 Letter cliv.

 Letter clv.

 Letter clvi.

 Letter clvii.

 Letter clviii.

 Letter clix.

 Letter clx.

 Letter clxi.

 Letter clxii.

 Letter clxiii.

 Letter clxiv.

 Letter clxv.

 Letter clxvi.

 Letter clxvii.

 Letter clxviii.

 Letter clxix.

 Letter clxx.

 Letter clxxi.

 Letter clxxii.

 Letter clxxiii.

 Letter clxxiv.

 Letter clxxv.

 Letter clxxvi.

 Letter clxxvii.

 Letter clxxviii.

 Letter clxxix.

 Letter clxxx.

 Letter clxxxi.

 Letter clxxxii.

 Letter clxxxiii.

 Letter clxxxiv.

 Letter clxxxv.

 Letter clxxxvi.

 Letter clxxxvii.

 Letter clxxxviii.

 Letter clxxxix.

 Letter cxc.

 Letter cxci.

 Letter cxcii.

 Letter cxciii.

 Letter cxciv.

 Letter cxcv.

 Letter cxcvi.

 Letter cxcvii.

 Letter cxcviii.

 Letter cxcix.

 Letter cc.

 Letter cci.

 Letter ccii.

 Letter cciii.

 Letter cciv.

 Letter ccv.

 Letter ccvi.

 Letter ccvii.

 Letter ccviii.

 Letter ccix.

 Letter ccx.

 Letter ccxi.

 Letter ccxii.

 Letter ccxiii.

 Letter ccxiv.

 Letter ccxv.

 Letter ccxvi.

 Letter ccxvii.

 Letter ccxviii.

 Letter ccxix.

 Letter ccxx.

 Letter ccxxi.

 Letter ccxxii.

 Letter ccxxiii.

 Letter ccxxiv.

 Letter ccxxv.

 Letter ccxxvi.

 Letter ccxxvii.

 Letter ccxxviii.

 Letter ccxxix.

 Letter ccxxx.

 Letter ccxxxi.

 Letter ccxxxii.

 Letter ccxxxiii.

 Letter ccxxxiv.

 Letter ccxxxv.

 Letter ccxxxvi.

 Letter ccxxxvii.

 Letter ccxxxviii.

 Letter ccxxxix.

 Letter ccxl.

 Letter ccxli.

 Letter ccxlii.

 Letter ccxliii.

 Letter ccxliv.

 Letter ccxlv.

 Letter ccxlvi.

 Letter ccxlvii.

 Letter ccxlviii.

 Letter ccxlix.

 Letter ccl.

 Letter ccli.

 Letter cclii.

 Letter ccliii.

 Letter ccliv.

 Letter cclv.

 Letter cclvi.

 Letter cclvii.

 Letter cclviii.

 Letter cclix.

 Letter cclx.

 Letter cclxi.

 Letter cclxii.

 Letter cclxiii.

 Letter cclxiv.

 Letter cclxv.

 Letter cclxvi.

 Letter cclxvii.

 Letter cclxviii.

 Letter cclxix.

 Letter cclxx.

 Letter cclxxi.

 Letter cclxxii.

 Letter cclxxiii.

 Letter cclxxiv.

 Letter cclxxv.

 Letter cclxxvi.

 Letter cclxxvii.

 Letter cclxxviii.

 Letter cclxxix.

 Letter cclxxx.

 Letter cclxxxi.

 Letter cclxxxii.

 Letter cclxxxiii.

 Letter cclxxxiv.

 Letter cclxxxv.

 Letter cclxxxvi.

 Letter cclxxxvii.

 Letter cclxxxviii.

 Letter cclxxxix.

 Letter ccxc.

 Letter ccxci.

 Letter ccxcii.

 Letter ccxciii.

 Letter ccxciv.

 Letter ccxcv.

 Letter ccxcvi.

 Letter ccxcvii.

 Letter ccxcviii.

 Letter ccxcix.

 Letter ccc.

 Letter ccci.

 Letter cccii.

 Letter ccciii.

 Letter ccciv.

 Letter cccv.

 Letter cccvi.

 Letter cccvii.

 Letter cccviii.

 Letter cccix.

 Letter cccx.

 Letter cccxi.

 Letter cccxii.

 Letter cccxiii.

 Letter cccxiv.

 Letter cccxv.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letter cccxx.

 Letter cccxxi.

 Letter cccxxii.

 Letter cccxxiii.

 Letter cccxxiv.

 Letter cccxxv.

 Letter cccxxvi.

 Letter cccxxvii.

 Letter cccxxviii.

 Letter cccxxix.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letter cccxxxiv.

 Letter cccxxxv.

 Letter cccxxxvi.

 Letter cccxxxvii.

 Letter cccxxxviii.

 Letter cccxxxix.

 Letter cccxl.

 Letter cccxli.

 Letter cccxlii.

 Letter cccxliii.

 Letter cccxliv.

 Letter cccxlv.

 Letter cccxlvi.

 Letter cccxlvii.

 Letter cccxlviii.

 Letter cccxlix.

 Letter cccl.

 Letter cccli.

 Letter ccclii.

 Letter cccliii.

 Letter cccliv.

 Letter ccclv.

 Letter ccclvi.

 Letter ccclvii.

 Letter ccclviii.

 Letter ccclix.

 Letter ccclx.

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letter ccclxvi.

Letter XXXIV.279    Placed in 369.

To Eusebius, bishop of Samosata.

How could I be silent at the present juncture?  And if I cannot be silent, how am I to find utterance adequate to the circumstances, so as to make my voice not like a mere groan but rather a lamentation intelligibly indicating the greatness of the misfortune?  Ah me!  Tarsus is undone.280    Silvanus, Metropolitan of Tarsus, one of the best of the Semi-Arians (Ath., De synod. 41), died, according to Tillemont, in 373, according to Maran four years earlier, and was succeeded by an Arian; but events did not turn out so disastrously as Basil had anticipated.  The majority of the presbyters were true to the Catholic cause, and Basil maintained friendship and intercourse with them.  cf. Letters lxvii., cxiii., cxiv.  This is a trouble grievous to be borne, but it does not come alone.  It is still harder to think that a city so placed as to be united with Cilicia, Cappadocia, and Assyria, should be lightly thrown away by the madness of two or three individuals, while you are all the while hesitating, settling what to do, and looking at one another’s faces.  It would have been far better to do like the doctors.  (I have been so long an invalid that I have no lack of illustrations of this kind.)  When their patients’ pain becomes excessive they produce insensibility; so should we pray that our souls may be made insensible to the pain of our troubles, that we be not put under unendurable agony.  In these hard straits I do not fail to use one means of consolation.  I look to your kindness; I try to make my troubles milder by my thought and recollection of you.281    Basil is supposed to have in the meanwhile carried out his previously-expressed intention of paying Eusebius a visit.  When the eyes have looked intently on any brilliant objects it relieves them to turn again to what is blue and green; the recollection of your kindness and attention has just the same effect on my soul; it is a mild treatment that takes away my pain.  I feel this the more when I reflect that you individually have done all that man could do.  You have satisfactorily shewn us, men, if we judge things fairly, that the catastrophe is in no way due to you personally.  The reward which you have won at God’s hand for your zeal for right is no small one.  May the Lord grant you to me and to His churches to the improvement of life and the guidance of souls, and may He once more allow me the privilege of meeting you.

ΕΥΣΕΒΙῼ ΕΠΙΣΚΟΠῼ ΣΑΜΟΣΑΤΩΝ

[1] Πῶς ἂν σιωπήσαιμεν ἐπὶ τοῖς παροῦσιν ἤ, τοῦτο καρτερεῖν μὴ δυνάμενοι, ἄξιόν τινα λόγον τῶν γινομένων εὕροιμεν, ὥστε μὴ στεναγμῷ προσεοικέναι τὴν φωνὴν ἡμῶν, ἀλλὰ θρήνῳ τοῦ κακοῦ τὸ βάρος ἀρκούντως διασημαίνοντι; Οἴχεται ἡμῖν καὶ ἡ Ταρσός. Καὶ οὐ τοῦτο μόνον δεινόν, καίπερ ἀφόρητον ὄν: ἔστι γὰρ τούτου χαλεπώτερον πόλιν τοσαύτην, οὕτως ἔχουσαν εὐκληρίας ὥστε Ἰσαύρους καὶ Κίλικας καὶ Καππαδόκας καὶ Σύρους δι' ἑαυτῆς συνάπτειν, ἑνὸς ἢ δυοῖν ἀπονοίαις ἀνθρώπων ὀλέθρου γενέσθαι πάρεργον, μελλόντων ὑμῶν καὶ βουλευομένων καὶ πρὸς ἀλλήλους ἀποσκοπούντων. Κράτιστον οὖν, κατὰ τὴν τῶν ἰατρῶν ἐπίνοιαν (πάντως δέ μοι πολλὴ ἀφθονία, διὰ τὴν σύνοικον ἀρρωστίαν, τῶν τοιούτων παραδειγμάτων), οἵ, ἐπειδὰν τὸ τῆς ὀδύνης μέγεθος ὑπερβάλλῃ, ἀναισθησίαν τῇ ἐπινοίᾳ ἐπιτεχνῶνται τῷ κάμνοντι, καὶ ταῖς ἡμετέραις αὐτῶν ψυχαῖς, ὡς μὴ ταῖς ἀφορήτοις ὀδύναις συνέχεσθαι, ἀναλγησίαν τῶν κακῶν συνεύξασθαι. Οὐ μὴν ἀλλά, καίπερ οὕτως ἀθλίως ἔχοντες, μιᾷ παραμυθίᾳ κεχρήμεθα πρὸς τὴν σὴν ἀπιδεῖν ἡμερότητα καὶ ἐκ τῆς σῆς ἐννοίας καὶ μνήμης πραῧναι τῆς ψυχῆς τὸ λυπούμενον. Ὥσπερ γὰρ τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἐπειδάν ποτε συντόνως τὰ λαμπρὰ καταβλέψωσι, φέρει τινὰ ῥᾳστώνην πρὸς τὰ κυανὰ καὶ χλοάζοντα τῶν χρωμάτων ἐπανελθεῖν, οὕτω καὶ ταῖς ἡμετέραις ψυχαῖς οἷον πραεῖά τις ἐπαφὴ τὸ ὀδυνηρὸν ἐξαιροῦσα ἡ μνήμη τῆς σῆς πραότητος καὶ ἐμμελείας ἐστί, καὶ μάλιστα ὅταν ἐνθυμηθῶμεν ὅτι τὸ κατὰ σεαυτὸν ἅπαν ἐπλήρωσας. Ἐξ ὧν ἱκανῶς καὶ ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις, ἐὰν εὐγνωμόνως τὰ πράγματα κρίνωμεν, ὡς οὐδὲν ἐκ τῆς σῆς αἰτίας ἀπόλωλεν ἐνεδείξω, καὶ παρὰ Θεῷ τῆς τῶν καλῶν προθυμίας μέγαν σεαυτῷ τὸν μισθὸν κατεκτήσω. Χαρίσαιτο δέ σε ἡμῖν καὶ ταῖς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαις ὁ Κύριος, ἐπ' ὠφελείᾳ τοῦ βίου καὶ διορθώσει τῶν ψυχῶν ἡμῶν, καὶ καταξιώσειε πάλιν τῆς ἐπωφελοῦς συντυχίας σου.