Scholium.

Fictum, id est, existentem in mortali, de quo non conteritur, nec atteritur, non accipere gratiam Baptismi, ex Trident. sess. 6. c. 6. August. lib. de medicina pen. c. 2. et de fide et oper. c. 4. et seq. Garthag. 4. c. 85. Aguisgran. 1. c. 114. Dion. de Eccles. Hierarch. c. 2. Nazianz. orat. in sanctum lavacrum. Basil. lib. 1. de Bapt. Ambros. lib. de his qui myst. initiantur.

Respondeo (a), fictus dicitur, qui aliud praetendit exterius, aliud habet interius ; potest ergo aliquis in suscipiendo Baptismum esse fictus dupliciter. Uno modo, quod ostendat se velle recipere illam ablutionem, eo modo quo Ecclesia intendit eam conferre, et tamen oppositum habet in animo, et ille non recipit Sacramentum, ut patet ex quaestione praecedenti, quia simpliciter est nolens respectu ablutionis sacramentalis, licet sit volens, respectu ablutionis simplicis, et si talis postea recederet a Actione, esset baptizandus ; tamen Ecclesia judicaret eum consentire in ablutionem sacramentalem, et cogeret eum ad observantiam fidei Christianae, quia praesumit partem meliorem, quando signa magis praetendunt eam, sicut praesumit post matrimonium, de ficto cognoscente illam, quam affidavit, cognoscere affectu maritali, et ideo cogit eum ad verum consensum matrimonialem in eam.

Alio modo potest aliquis esse fictus, ostendendo se esse dispositum ad recipiendum Sacramentum, et tamen non est dispositus interius, vel quia non habet rectam fidem, vel quia habet aliquod peccatum mortale tunc in actu, vel praeteritum, de quo nullo modo atteritur vel conteritur. Et isto secundo modo communiter loquuntur Sancti et Doctores de ficte baptizato.

Dico tunc (b), quia nolentem Deus non justificat, secundum il lud Augustini: Qui creavit te sine te, non justificabit te sine te. Iste, qui ha bet actualiter obicem contra gratiam, puta infidelitatem, vel aliquod peccatum, quod tunc actu voluntatis committit, vel quod prius commisit, et nullo modo sibi displicet, nullo modo recipit gratiam, secundum Augustinum, ubi supra : Omnis qui suae voluntatis arbiter constitutus est, etc. et de isto intelligitur illud Sap. 1. Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum.

Et si objicitur (c), ergo iste tunc videtur esse perplexus, quia non patet sibi via salutis, cum non possit iterum baptizari, quia baptizatus est, et sine gratia baptismali salvari non potest. Respondeo, rebaptizari non potest, quia Deus instituit Baptismum initerabilem, ne propter plenam remissionem, quae fit ibi tam culpae quam poenae, daretur occasio saepius delinquendi, si Baptismus posset saepius iterari. Quod autem in Baptismo fit remissio omnis poenae, dicit Ambrosius de consecr. dist. 4. et sumitur de glossa super illo verbo : Sine poenitentia sunt dona Dei, Rom. 11. Gratia, inquit, Dei in Baptismo, non requirit gemitum, vel planctum, vel aliquod opus, sed omnia graiis condonat ; et Magister 4. dist. cap. antepenult. Tamen nulli quotiescumque labenti, praeclusit Deus viam salutis in hac vita ; non enim ad majorem miserationem voluit ipse quemcumque nostrum ad proximum obligare, quam ipse voluerit habere ad subditum. Petro autem quaerenti, Matth. 18. quoties deberet dimittere fratri peccanti in ipsum, an septies ? respondit, septuagies septies; imo secundum Augustinum in Homil. millies, millies; et universaliter, quotiescumque peccaverit et recognoverit, parcendum est ei. Sic ergo Deus instituit aliquod aliud remedium, quotiescumque peccanti in via, scilicet Saoramentum Paenitentiae ; et tunc dico, quod isti patet via salutis, per veram paenitentiam de ista fictione, juxta secundam auctoritatem Augustini adductam.