Scholium.

Citatis Philosophi, et aliorum auctoritatibus, pro divisione scientiae in Physicam, Mathematicam et Theologiam, adducit primam opinionem tenentem, tot esse scientias specie distinctas, quot sunt conclusiones diversae demonstrabiles, quam impugnat duplici et clara ratione; hanc tamen ipse tenet 1. d. 3. q. 7. ad secundum inoppos. et q. 3. prol. q. 2. lateral. n. 5. et 3. d. 36. art. 2. g. Quantum ad istum, ubit se citat in hac quaest, ex quo patet, prius hoc opus scripsisse quam Theologiam. Vide eum de conditionibus objecti. 1.3. q. 3.

In contrarium est Aristoteles in littera, text. com. 2. Item, in libello de Intelligentia Aristotelis. Item Avicenna 1. Metaphysicae suae. Item, Ptolomaeus in primo Almagesti. Item, Boetius in libello suo de Trinitate. Et patet quod apud philosophantes est famosissima divisio.

Hic primo videndum unde sumatur distinctio scientiarum. Circa hoc sunt duae opiniones. Prima talis, scientia est habitus cognitivus conclusionis demonstrationis, sicut patet ex definitione scire, 1. Poster. text. com. 5. ergo quot sunt conclusiones demonstrabiles, tot sunt scientiae. Consequentia probatur, nam habitus distinguitur per objecta, et ita scientiae per scibilia, illa sunt conclusiones demonstrabiles. Item, habitus innotescunt per actus, respectu diversarum conclusionum sunt diversi actus sciendi specie: ergo et habitus diversi. Minor probatur, tum, quia illi actus sciendi sunt diversi, non tantum numero, quia sic distinguuntur actus sciendi circa eamdem conclusionem frequenter eliciti: differentia major differentia numerali videtur esse differentia specifica. Tum, quia aliquid per causam cognoscere, est aliquid scire, ex definitione scire, 1. Poster. ergo cum alia demonstratio sit per quam hujusmodi conclusio cognoscitur, et alia per quam illa, videtur quod aliud sit hoc scire ab illo, etiam specie: magis enim differunt illae demonstrationes, quam numero tantum, quia sunt ex diversis principiis omnino. Et ista opinio ponit quodlibet complexum habere habitum proprium: si principium est, habet intellectum: si conclusio est, habet propriam scientiam.

Contra istam opinionem arguitur, quia secundum ipsam Geometria vel quaecumque alia scientia, non est una, nisi unitate aggregationis ex multis habitibus, quod videtur contra intentionem Aristotelis ex multis locis in primo Posteriorum, et secundo.

Item, sic posset Metaphysica, et naturalis scientia dici una, quia aggregatione : inconveniens est autem quod tantam unitntem habeant inter se scientiae, quae ponuntur simpliciter diversae, quantam habet una istarum inter se.