COMMENTARIUS.

(a) Ultimo quaero utrum omnes, etc. Postquam superius egit de effectu hujus

Sacramenti, quantum ad gratiam et remissionem culpae, hic consequenter quaerit de perfectione illius effectus, et speciatim gratiae : an scilicet aequalis sit in omnibus: nam de remissione peccati et poenae non agit, quia illa est aequalis, nisi varietur status subjecti, quoad peccata operis plura vel pauciora : Illi enim, qui plus debet, plus etiam dimittur, Lucae 7. Adducit sententiam Richardi hac dist. quaest. 3. in corpore, quantum ad effectum minuendi fomitem per gratiam baptismalem, eamque declarat, et bene, quomodo contingat remissio fomitis quantum ad effectum ne trahat in consensum; et hoc est mortificare membra, reprimere hominem inferiorem, et non consentire legi membrorum. Et hinc Patres ad hunc effectum definiunt necessariam esse gratiam Dei, quia rebellio fomitis consistens in appetitu sensitivo, et prava inclinatione voluntatis, est infirmitas, quam incurrit liberum arbitrium ex peccato, ad faciendum bonum, quae per gratiam sublevatur, ut vincat concupiscentiam malam, sequendo legem et rationem. De his fusius agitur in materia de gratia et auxiliis. Sacramentum autem regenerationis non solum tribuit gratiam sanctificantem, seu alios habitus supernaturales fidei, spei et charitatis, quibus datur posse operari ad salutem, quantum ad elevationem potentiae, sed etiam tribuit specialia auxilia ad reprimendum fomitem, ut insinuant Patres, quos supra citavimus, agentes de necessitate et efficacia Baptismi et renovatione per ipsum facta, quam fuse Cyprianus in seipso fuisse declarat, et maxime ad propositum libertatis a concupiscentiis.

Prima ergo conclusio Doctoris in hac quaestione est, remitti fomitem, hoc est, minui per baptismalem gratiam, et modus quo id fieri declarat, est, ex doctrina Patrum, qui ad hoc statuunt necessitatem gratiae Christi, ut observetur lex, vincantur concupiscentiae, et tentatio, quae resistunt operi in exercitio. Hic autem effectus fomitis in adultis valet, in infantibus sopitur, quia nondum habent usum arbitrii, et in quibus remissio fomitis per gratiam intelligenda est, quantum ad potestatem et vires, non pro tunc exercendas, et quantum ad gratiam habitualem, non autem actualem datam pro tunc, sed pro tempore congruo recipiendam virtute Sacramenti percepti, quando scilicet pervenient ad usum rationis. Exemplum adductum a Doctore satis commodum est, quia ut ait Augustinus 83. quaestionum quaest. 36. Perfectio charitatis est diminutio cupiditatis, etc.