Letter i.

 Letter ii.

 Letter iii.

 Letter iv.

 Letter v.

 Letter vi.

 Letter vii.

 Letter viii.

 Letter ix.

 Letter x.

 Letter xi.

 Letter xii.

 Letter xiii.

 Letter xiv.

 Letter xv.

 Letter xvi.

 Letter xvii.

 Letter xviii.

 Letter xix.

 Letter xx.

 Letter xxi.

 Letter xxii.

 Letter xxiii.

 Letter xxiv.

 Letter xxv.

 Letter xxvi.

 Letter xxvii.

 Letter xxviii.

 Letter xxix.

 Letter xxx.

 Letter xxxi.

 Letter xxxii.

 Letter xxxiii.

 Letter xxxiv.

 Letter xxxv.

 Letter xxxvi.

 Letter xxxvii.

 Letter xxxviii.

 Letter xxxix.

 Letter xl.

 Letter xli.

 Letter xlii.

 Letter xliii.

 Letter xliv.

 Letter xlv.

 Letter xlvi.

 Letter xlvii.

 Letter xlviii.

 Letter xlix.

 Letter l.

 Letter li.

 Letter lii.

 Letter liii.

 Letter liv.

 Letter lv.

 Letter lvi.

 Letter lvii.

 Letter lviii.

 Letter lix.

 Letter lx.

 Letter lxi.

 Letter lxii.

 Letter lxiii.

 Letter lxiv.

 Letter lxv.

 Letter lxvi.

 Letter lxvii.

 Letter lxviii.

 Letter lxix.

 Letter lxx.

 Letter lxxi.

 Letter lxxii.

 Letter lxxiii.

 Letter lxxiv.

 Letter lxxv.

 Letter lxxvi.

 Letter lxxvii.

 Letter lxxviii.

 Letter lxxix.

 Letter lxxx.

 Letter lxxxi.

 Letter lxxxii.

 Letter lxxxiii.

 Letter lxxxiv.

 Letter lxxxv.

 Letter lxxxvi.

 Letter lxxxvii.

 Letter lxxxviii.

 Letter lxxxix.

 Letter xc.

 Letter xci.

 Letter xcii.

 Letter xciii.

 Letter xciv.

 Letter xcv.

 Letter xcvi.

 Letter xcvii.

 Letter xcviii.

 Letter xcix.

 Letter c.

 Letter ci.

 Letter cii.

 Letter ciii.

 Letter civ.

 Letter cv.

 Letter cvi.

 Letter cvii.

 Letter cviii.

 Letter cix.

 Letter cx.

 Letter cxi.

 Letter cxii.

 Letter cxiii.

 Letter cxiv.

 Letter cxv.

 Letter cxvi.

 Letter cxvii.

 Letter cxviii.

 Letter cxix.

 Letter cxx.

 Letter cxxi.

 Letter cxxii.

 Letter cxxiii.

 Letter cxxiv.

 Letter cxxv.

 Letter cxxvi.

 Letter cxxvii.

 Letter cxxviii.

 Letter cxxix.

 Letter cxxx.

 Letter cxxxi.

 Letter cxxxii.

 Letter cxxxiii.

 Letter cxxxiv.

 Letter cxxxv.

 Letter cxxxvi.

 Letter cxxxvii.

 Letter cxxxviii.

 Letter cxxxix.

 Letter cxl.

 Letter cxli.

 Letter cxlii.

 Letter cxliii.

 Letter cxliv.

 Letter cxlv.

 Letter cxlvi.

 Letter cxlvii.

 Letter cxlviii.

 Letter cxlix.

 Letter cl.

 Letter cli.

 Letter clii.

 Letter cliii.

 Letter cliv.

 Letter clv.

 Letter clvi.

 Letter clvii.

 Letter clviii.

 Letter clix.

 Letter clx.

 Letter clxi.

 Letter clxii.

 Letter clxiii.

 Letter clxiv.

 Letter clxv.

 Letter clxvi.

 Letter clxvii.

 Letter clxviii.

 Letter clxix.

 Letter clxx.

 Letter clxxi.

 Letter clxxii.

 Letter clxxiii.

 Letter clxxiv.

 Letter clxxv.

 Letter clxxvi.

 Letter clxxvii.

 Letter clxxviii.

 Letter clxxix.

 Letter clxxx.

 Letter clxxxi.

 Letter clxxxii.

 Letter clxxxiii.

 Letter clxxxiv.

 Letter clxxxv.

 Letter clxxxvi.

 Letter clxxxvii.

 Letter clxxxviii.

 Letter clxxxix.

 Letter cxc.

 Letter cxci.

 Letter cxcii.

 Letter cxciii.

 Letter cxciv.

 Letter cxcv.

 Letter cxcvi.

 Letter cxcvii.

 Letter cxcviii.

 Letter cxcix.

 Letter cc.

 Letter cci.

 Letter ccii.

 Letter cciii.

 Letter cciv.

 Letter ccv.

 Letter ccvi.

 Letter ccvii.

 Letter ccviii.

 Letter ccix.

 Letter ccx.

 Letter ccxi.

 Letter ccxii.

 Letter ccxiii.

 Letter ccxiv.

 Letter ccxv.

 Letter ccxvi.

 Letter ccxvii.

 Letter ccxviii.

 Letter ccxix.

 Letter ccxx.

 Letter ccxxi.

 Letter ccxxii.

 Letter ccxxiii.

 Letter ccxxiv.

 Letter ccxxv.

 Letter ccxxvi.

 Letter ccxxvii.

 Letter ccxxviii.

 Letter ccxxix.

 Letter ccxxx.

 Letter ccxxxi.

 Letter ccxxxii.

 Letter ccxxxiii.

 Letter ccxxxiv.

 Letter ccxxxv.

 Letter ccxxxvi.

 Letter ccxxxvii.

 Letter ccxxxviii.

 Letter ccxxxix.

 Letter ccxl.

 Letter ccxli.

 Letter ccxlii.

 Letter ccxliii.

 Letter ccxliv.

 Letter ccxlv.

 Letter ccxlvi.

 Letter ccxlvii.

 Letter ccxlviii.

 Letter ccxlix.

 Letter ccl.

 Letter ccli.

 Letter cclii.

 Letter ccliii.

 Letter ccliv.

 Letter cclv.

 Letter cclvi.

 Letter cclvii.

 Letter cclviii.

 Letter cclix.

 Letter cclx.

 Letter cclxi.

 Letter cclxii.

 Letter cclxiii.

 Letter cclxiv.

 Letter cclxv.

 Letter cclxvi.

 Letter cclxvii.

 Letter cclxviii.

 Letter cclxix.

 Letter cclxx.

 Letter cclxxi.

 Letter cclxxii.

 Letter cclxxiii.

 Letter cclxxiv.

 Letter cclxxv.

 Letter cclxxvi.

 Letter cclxxvii.

 Letter cclxxviii.

 Letter cclxxix.

 Letter cclxxx.

 Letter cclxxxi.

 Letter cclxxxii.

 Letter cclxxxiii.

 Letter cclxxxiv.

 Letter cclxxxv.

 Letter cclxxxvi.

 Letter cclxxxvii.

 Letter cclxxxviii.

 Letter cclxxxix.

 Letter ccxc.

 Letter ccxci.

 Letter ccxcii.

 Letter ccxciii.

 Letter ccxciv.

 Letter ccxcv.

 Letter ccxcvi.

 Letter ccxcvii.

 Letter ccxcviii.

 Letter ccxcix.

 Letter ccc.

 Letter ccci.

 Letter cccii.

 Letter ccciii.

 Letter ccciv.

 Letter cccv.

 Letter cccvi.

 Letter cccvii.

 Letter cccviii.

 Letter cccix.

 Letter cccx.

 Letter cccxi.

 Letter cccxii.

 Letter cccxiii.

 Letter cccxiv.

 Letter cccxv.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letters cccxvi., cccxvii., cccxviii., cccxix.

 Letter cccxx.

 Letter cccxxi.

 Letter cccxxii.

 Letter cccxxiii.

 Letter cccxxiv.

 Letter cccxxv.

 Letter cccxxvi.

 Letter cccxxvii.

 Letter cccxxviii.

 Letter cccxxix.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letters cccxxx., cccxxxi., cccxxxii., cccxxxiii.

 Letter cccxxxiv.

 Letter cccxxxv.

 Letter cccxxxvi.

 Letter cccxxxvii.

 Letter cccxxxviii.

 Letter cccxxxix.

 Letter cccxl.

 Letter cccxli.

 Letter cccxlii.

 Letter cccxliii.

 Letter cccxliv.

 Letter cccxlv.

 Letter cccxlvi.

 Letter cccxlvii.

 Letter cccxlviii.

 Letter cccxlix.

 Letter cccl.

 Letter cccli.

 Letter ccclii.

 Letter cccliii.

 Letter cccliv.

 Letter ccclv.

 Letter ccclvi.

 Letter ccclvii.

 Letter ccclviii.

 Letter ccclix.

 Letter ccclx.

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letters ccclxi. and ccclxiii., to apollinarius, and letters ccclxii. and ccclxiv., from apollinarius to basil, are condemned as indubitably spurious,

 Letter ccclxvi.

Letter CCXXIX.1198    Placed in 375.

To the clergy of Nicopolis.

I am sure that a work done by one or two pious men is not done without the cooperation of the Holy Spirit.  For when nothing merely human is put before us, when holy men are moved to action with no thought of their own personal gratification, and with the sole object of pleasing God, it is plain that it is the Lord Who is directing their hearts.  When spiritually-minded men take the lead in counsel, and the Lord’s people follow them with consentient hearts, there can be no doubt that their decisions are arrived at with the participation of our Lord Jesus Christ, Who poured out His blood for the Churches’ sake.  You are therefore right in supposing that our very God-beloved brother and fellow minister Pœmenius,1199    On Pœmenius, bishop of Satala in Armenia, cf. p. 185. who arrived among you at an opportune moment, and discovered this means of consoling you, has been divinely moved.  I not only praise his discovery of the right course to take; I much admire the firmness with which, without allowing any delay to intervene, so as to slacken the energy of the petitioners, or to give the opposite party an opportunity of taking precautions, and to set in motion the counterplots of secret foes, he at once crowned his happy course with a successful conclusion.  The Lord of His especial grace keep him and his, so that the Church, as becomes her, may remain in a succession in no way degenerate, and not give place to the evil one, who now, if ever, is vexed at the firm establishment of the Churches.

2.  I have also written at length to exhort our brethren at Colonia.  You, moreover, are bound rather to put up with their frame of mind than to increase their irritation, as though you despised them for their insignificance, or provoked them to a quarrel by your contempt.  It is only natural for disputants to act without due counsel, and to manage their own affairs ill with the object of vexing their opponents.  And no one is so small as not to be now able to give an occasion, to those who want an occasion, for great troubles.  I do not speak at random.  I speak from my own experience of my own troubles.  From these may God keep you in answer to your prayers.  Pray also for me, that I may have a successful journey, and, on my arrival, may share your joy in your present pastor, and with you may find consolation at the departure of our common father.1200    i.e.Theodotus.  cf. Letter cxxi. and cxxx. pp. 193 and 198.

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΚΛΗΡΙΚΟΥΣ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ

[1] Καὶ παρ' ἑνὸς εὐλαβοῦς καὶ δευτέρου γενόμενον ἔργον πληροφορεῖ ἡμᾶς τῇ συμβουλίᾳ τοῦ Πνεύματος πείθεσθαι γίνεσθαι. Ὅταν γὰρ μηδὲν ᾖ ἀνθρώπινον πρὸ ὀφθαλμῶν κείμενον, μηδὲ σκοπῷ οἰκείας ἀπολαύσεως πρὸς τὰς ἐνεργείας ὁρμῶσιν οἱ ὅσιοι, ἄλλ' οὐδὲν τοῦ εὐαρεστεῖν τῷ Θεῷ προθέμενοι, δῆλον ὅτι Κύριός ἐστιν ὁ τὰς καρδίας αὐτῶν κατευθύνων. Ὅπου δὲ ἄνδρες πνευματικοὶ τῶν βουλευμάτων κατάρχουσιν, ἕπεται δὲ τούτοις λαὸς Κυρίου ἐν συμφωνίᾳ τῆς γνώμης, τίς ἀμφιβάλλει μὴ οὐχὶ κοινωνίᾳ τῇ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ τὸ αἷμα αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν Ἐκκλησιῶν ἐκχέαντος, τὴν βουλὴν γεγενῆσθαι; Ὅθεν καὶ αὐτοὶ καλῶς εἰκάσατε τὸν θεοφιλέστατον ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συλλειτουργὸν Ποιμένιον κατὰ Θεὸν κεκινῆσθαι, ὃς καὶ ἐπέστη ὑμῖν ἐν καιρῷ καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸν τρόπον τοῦτον τῆς παραμυθίας. Οὗ ἐγὼ οὐχὶ τὴν εὕρεσιν μόνον τοῦ συμφέροντος ἐπαινῶ, ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς γνώμης γενναῖον θαυμάζω, ὅτι μὴ εἰς ὑπερθέσεις ἀγαγὼν τὸ πρᾶγμα ἐξέλυσε μὲν τὴν σπουδὴν τῶν ἐπιζητούντων, ἔδωκε δὲ καιρὸν φυλακῆς τοῖς ἀντιποιουμένοις, ἐπήγειρε δὲ τὰς ἐπιβουλὰς τῶν ἐφεδρευόντων, ἀλλ' εὐθὺς τῷ καλῷ βουλεύματι τὸ τέλος ἐπήγαγεν. Ὃν πανέστιον φυλάξειεν ὁ Κύριος τῇ ἑαυτοῦ χάριτι, ὥστε τὴν Ἐκκλησίαν ὁμοίαν ἑαυτῇ διαμεῖναι ἐν τῇ ὁμοτίμῳ τοῦ προλαβόντος διαδοχῇ, καὶ μὴ δοῦναι χώραν τῷ Πονηρῷ ὃς νῦν, εἴπερ ποτέ, τῇ καταστάσει τῶν Ἐκκλησιῶν δυσχεραίνει.

[2] Τοὺς δὲ ἐν Κολωνείᾳ ἀδελφοὺς πολλὰ μὲν καὶ ἡμεῖς παρεκαλέσαμεν διὰ γραμμάτων, καὶ ὑμεῖς δὲ ἀποδέχεσθαι αὐτῶν ὀφείλετε τὴν διάθεσιν μᾶλλον ἢ παροξύνειν αὐτοὺς ὡς διὰ σμικρότητα παροφθέντας, μηδὲ τῇ καταφρονήσει προάγειν αὐτοὺς εἰς φιλονεικίαν. Διότι πεφύκασί πως οἱ φιλονεικοῦντες ἀβουλότεροι γίνεσθαι καὶ πολλὰ τῶν ἰδίων κακῶς διατίθεσθαι, ὑπὲρ τοῦ λυπῆσαι τοὺς ἐναντιουμένους. Οὐδεὶς δὲ οὕτω μικρὸς ὡς μὴ δύνασθαι νῦν κακῶν μεγάλων ἀφορμὴν παρασχεῖν τοῖς ἐθέλουσιν ἀφορμήν. Καὶ τοῦτο οὐ στοχαζόμενοι λέγομεν, ἀλλὰ πείρᾳ κακῶν οἰκείων δεδιδαγμένοι, ἃ παραγάγοι ὁ Θεὸς ταῖς ὑμετέραις προσευχαῖς. Συνεύξασθε δὲ καὶ ἡμῖν τὴν εὐοδίαν, ἵνα παραγενόμενοι ὁρμισθῶμεν ὑμῖν ἐπὶ τῷ παρόντι ποιμένι καὶ συμπαρακληθῶμεν ἐπὶ τῇ ἀναχωρήσει τοῦ κοινοῦ πατρὸς ἡμῶν.