Dicit ergo : " Factum est praelium magnum in caelo, " id est, in Ecclesia, quae caelum est : quod factum est ex quo per fidem et passionem Christi diabolus de cordibus fidelium est ejectus. Ad Ephes. VI, 11 : induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli. Vel, " in caelo, " id est, propter caelum quod hominibus auferre volunt. Ad Ephes. VI, 12 : Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed.... contra spiritualia nequitiae, in caelestibus, id est, pro caelestibus.

Aliter sic : " Factum est praelium magnum in caelo, " scilicet, quando boni et mali Angeli inter se dissenserunt : illi voluerunt exaltari, isti voluerunt humiliari.

Unde sequitur : " Michael, " qui est princeps Ecclesiae specialiter et custos, " et Angeli ejus, " id est, minores, qui sunt singulis hominibus deputati, et sunt sub illo. Vel, " Angeli ejus, " id est, concives ejus, " praeliabantur, " pro Ecclesia orando, adjutoria ministrando, bona desideria inspirando, impetum daemonum reprimendo, " cum dracone, " id est, contra Luciferum principem daemonum.

" Et draco pugnabat et angeli ejus, "

Supple, pugnabant contra Ecclesiam, scilicet noxia consulendo, perversa suggerendo, bonorum Angelorum exercitium impugnando.

" Et non valuerunt. "

Supple, draco et angeli ejus, removere suffragia bonorum Angelorum.

" Neque locus inventus est eorum amplius in caelo, "id est, in Ecclesia. Quoad bonos, dicit Glossa. Sed contra : Post baptismum multi peccant, et sic decipiuntur a diabolo. Responsio Haymonis : " Licet videantur praevalere ad tempus : tamen in eos qui ad vitam praedestinati sunt, non praevalent : quia non regnat peccatum in eis. Tolle ergo regnum peccati, et non invenietur locus diabolo. " Item, in malis non habet diabolus locum et quietam mansionem, sicut habebat ante Christi adventum : frequenter enim inquietatur a Praedicatoribus.

Sensus ergo est : " Neque locus inventus est eorum amplius in caelo, " id est, in Ecclesia quoad Sanctos : quia licet per ipsos quandoque transeant tentando, non tamen in eis habent locum, id est, mansionem.

Vel potest dici, quod illud quod dicitur hic : " Et non valuerunt, " refertur ad illum statum in fine mundi : quoniam in fine certaminis succumbent: " neque locus eorum amplius inventus est in caelo, " quia ultra non habebunt tempus tentandi : unde funditus erunt a fidelibus exclusi.

" Et projectus est draco ille magnus, serpens antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, qui seducit universum orbem : et projectus est in terram, et angeli ejus cum illo missi sunt. "

Hic est quinta pars ubi agitur de projectione draconis.

Et primo agitur de ejus ejectione : secundo, de Sanctorum congratulatione pro liberatione Ecclesiae, ibi, v. 10 : " Et audivi vocem magnam. "