In Apocalypsim B. Joannis Apostoli
PROLOGI GILBERTI, IN APOCALYPSIM B. JOANNIS APOSTOLI, EXPLANATIO.
Unde dicit Haymo, quod iste Angelus in persona Christi apparuit Joanni.
Unde dicit: Et audivi vocem magnam, id est, cognovi. Vel, Audivi, vocem magnam, magna
Unde dicit: Et facies ejus, id est, sicut sol, Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur,
Dicit ergo : Haec dicit qui tenet septem stellas, id est, septem Praelatos
Continua sic: Commendavi bona quae in te sunt, sed nunc redarguo mala.
Unde dicit: Sin autem, nisi per paenitentiam ad statum primae charitatis redieris, venio Ubi,
Continua ita : Multum commendabilis es in praedictis, sed tamen reprehensibilis in aliis.
Dicit ergo : ita commendabilis est propter praedicta, sed tamen habeo adversus te pauca.
Dicit ergo : Qui vicerit. Haymo : Desideria carnis,et horum tentamenta.
Dicit ergo : Vigila : et hoc potes facere, quia aliqui sunt in Ecclesia tua boni quos potes imitari.
Unde dicit: Haec, scilicet quae sequuntur, dicit, Sanctus, Sancti estote.
Continua sic : Veniet tentatio : sed non timeatis, quia bonum adjutorem habebitis.
Dicit ergo Angelus ad Joannem :
Continua sic : Mandat tibi, etc. Haec scilicet: Scio opera tua, id est, reprobo. Et tunc ly scio
Dicit ergo : Et animal primum simile leoni. i Vicit leo de tribu Juda.
Dicit ergo: Et vidi. Nota : In praecedenti capitulo dixit, v. 1: Post haec vidi:
Dicit ergo: Et vidi, et audivi.
In saecula saeculorum. Quasi diceret : Continuo laudant Deum, et praedicta attribuunt ei.
Unde dicit: Et audivi tamquam vocem, in medio quatuor animalium, dicentem, centium,
Dicit ergo : Bilibris tritici. Ad litteram bilibris bilibris,
Continua : Tanta erit tribulatio Ecclesiae : sed tamen non obliviscetur Deus misereri.
Dicit ergo : Stantes ante thronum.
Unde dicit: Et ascendit fumus incensorum,
Dicit ergo : Et vidi, id est, intellexi, et audivi,
Dicit ergo ita : Et aperuit puteum abyssi, et puteo aperto, ascendit fumus putei,
Unde dicit : Et de fumo putei, de tenebrosa haereticorum doctrina, exierunt locustae in terram,
Dicit ergo : Et habebant loricas, id est, corda sententiis deceptoriis munita, sicut loricas ferreas
Dicit ergo:Et sextus Angelus, id est, sextus ordo Praedicatorum, tuba cecinit,
Dicit ergo: Et numerus equestris exercitus.
Unde dicit: Et numerus equestris exercitus, id est, malorum, vicies millies, vicies Mille
Dicit ergo : Et qui sedebant, id est, daemones malis praesidentes, super eos, habebant loricas,
Dicit ergo : Et abii, scilicet tamquam vere obediens, ad Angelum,
Dicit ergo : Atrium autem, id est, peccatores, a quod est foris templum, atrium
Dicit ergo : Et septimus Angelus, id est, septimus ordo Praedicatorum, tuba cecinit,
Dicit ergo : Et visum est aliud signum, scilicet, a primo, et illi contrarium. Et dicitur aliud :
Dicit ergo : Et audivi vocem magnam in caelo, id est, in Ecclesia triumphante, dicentem, Nunc, Nunc,
Dicit ergo : Vae terrae, id est, firmis et obduratis in peccato, et mari, impii quasi mare fervens.
Continua ita : Persecutus est diobolus Ecclesiam, sed antequam persequeretur, etc.
Dicit ergo : Et iratus est draco, id est, diabolus, in mulierem,
Dicit ergo : Et vidi de mari bestiam,
Unde dicit : Et datum est illi, id est, a Deo permissum, facere bellum eum sanctis, et vincere eos,
Dicit ergo : Si quis habet aurem cordis, audiat, Si quis habet aurem audiat,
Dicit ergo : Et vidi aliam bestiam.
Dicit ergo : Et vidi, id est, intellexi spiritualiter, aliam bestiam, bestia,
Unde dicit : Qui, scilicet virgines, empti sunt, de terra,
Dicit ergo : Timete Dominum, scilicet, timore filiali. Psal. XVIII, 10 : Timor Domini sanctas.
Dicit ergo : Et alius Angelus, id est alius ordo Praedicatorum. Et dicitur alius, Angelus,
Dicit ergo : Et audivi vocem, aure interiori, de caelo, dicentem mihi, Scribe,
Dicit ergo : Et alius Angelus, id est, Christus qui est alius a Sanctis, exivit, de altari,
Dicit ergo : Et vidi, intellectu scilicet spirituali, tamquam mare vitreum, mare.
Dicit ergo : " Hi sunt, " scilicet, virgines, " qui cum mulieribus non sunt coinquinati, " turpi opere : " virgines enim sunt, " scilicet mente. Haymo : " Non polluti cum mulieribus mente et corpore. "
" Hi sequuntur Agnum, " id est, imitantur. Haymo : " Sequi Christum, est imitari ipsum. "
" Quocumque ierit, " in quacumque via : sive enim vadat ad viam praeceptorum, hi sequuntur : sive ad viam consiliorum, hi sequuntur. Bernardus : " Sequuntur ad redemptionem, sicut omnes :
sequuntur ad praecepta, sicut plures : sequuntur ad consilia, sicut pauci, quia pauci virginitatem servant. "
" Hi empti sunt, " id est, quadam praerogativa ab aliis separati, sicut primitiae eliguntur ex fructibus, vel ex multo grege eligitur agnus. Unde, " Hi empti sunt ex hominibus. " Non dicit simpliciter, empti : quia de caeteris meliores sunt electi. Ergo, " Hi empti sunt, " scilicet, sanguine Christi sui, ad hoc ut essent " primitiae ex hominibus, " id est, electi ex omnibus hominibus ad modum primitiarum, id est, ut tamquam primitiae offerentur " Deo, " id est, Patri. Nota, quod dicit, empti, et non redempti. Nam illi proprie dicuntur empti, qui baptismalem innocentiam servaverunt : redempti vero, qui. a peccatis per paenitentiam redierunt. De primo dicitur, I ad Corinth. VI, 20 : Empti estis, etc. De secundis, I Petri, I, 18 : Non corruptibilibus, etc.
" Et Agno, " id est, Filio.
Sed quaeritur, Quare non dicit: Spiritui sancto, cura sit tribus honor unus? Responsio. Spiritus sanctus est nexus et amor Patris et Filii: et ideo illis simul positis necessario intelligitur Spiritus sanctus.
" Et in ore eorum non est inventum mendacium, etc. "
Hic commendantur virgines quantum ad incorruptionem oris. Sed contra : Psal. cxv, 11 : Omnis homo mendax. Responsio. Sicut dicit inferius, in his invenitur in quibus manet : in habentibus autem charitatem finaliter manet : quia, I Petri, IV, 8 : Charitas operit multitudinem peccatorum. Aliter, Haymo : " Omnis homo quantum est de se, mendax est : in quantum est ex Deo, verax est. "
" Sine macula enim sunt ante thronum Dei, " id est, ante Deum judicem : quod dicitur magis de eis quam de aliis, quia quamvis electi sint sine macula, comparatione tamen aliorum soli virgines carne et mente dicuntur sine macula,
" Et vidi alterum Angelum volantem per medium caeli. "
Supra descripsit exercitum Agni, hic introducuntur praecones vocantes ad partem Agni.
Et dividitur haec pars in duas. In prima, ponitur praeconum clamor. In secunda, clamoris ratio, ibi, v. 14 : " Et vidi, et ecce nubem candidam, etc. "
In prima dicuntur duo. Primo, introducuntur praecones revocantes a parte draconis. Secundo, vocantes ad partem Agni, ibi, v. 13 : " Et audivi vocem. "
Quia vero praecones draconis clamaverunt tria, scilicet, ut bestia adoraretur, ut Geret imago bestiae, ut character ejus reciperetur : ideo contra haec tria triplex ordo Praedicatorum introducitur. Et dividitur haec pars in tres. Primi praedicant ne adoretur bestia : secundi, ne imago bestiae fiat, ibi, v. 8 : " Et alius Angelus : " tertii, ne quis characterem bestiae recipiat, ibi, v. 9 : " Et tertius Angelus. " Primi describuntur primo a vita activa et contemplativa : secundo, ab officio et doctrina, ibi, " Habentem Evangelium aeternum. "