DISTINCTIO IX.

(Textus Magistri Sententiarum.)

De duobus manducandis modis. Et sicut duae sunt res illius. Sacramenti, ita etiam " duo modi manducandi. Unus sacramentalis, scilicet quo boni et mali edunt; alter spiritualis, quo soli boni manducant ". Unde Augustinus : "Quid est Christum manducare ? Non est hoc solum in Sacramento corpus ejus accipere, multi enim indigne accipiunt, sed in ipso manere et habere ipsum in se manentem. Spiritualiter enim manducat qui in unitate Christi et Ecclesiae, quam Sacramentum significat, manet", "Nam qui discordat a Christo nec carnem Christi manducat nec sanguinem bibit, etsi tantae rei Sacramentum ad judicium sui quotidie accipiat ". Spiritualem manducationem Augustinus distinguens a sacramentali, ait : " Ut quid paras dentem, et ventrem ? Crede, et manducasti. Credere enim in eum, hoc est, comedere panem et vinum: qui credit in eum, manducat eum ". Item:"Quomodo manducandus est Christus ? Quomodo ipse dicit ? Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum in me manet, et ego in eo. Si in me manet, et ego in eo, tunc bibit; qui vero non in me manet, nec ego in illo, etsi accipit Sacramentum, acquirit magnum tormentum".

Item : "Nulli ambigendum est, tunc quemquem corporis et sanguinis Domini participem fieri, quando Christi membrum efficitur: nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiam si, antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat: quia illitis Sacramenti beneficio non privatur, quando ille habere hoc quod illud Sacramentum signat, invenitur". In illo enim Sacramento corpus et sanguinem suum nobis commendavit, quod et fecit nos ipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus. Item : " Qui discordat a Christo non manducat carnem ejus nec sanguinem bibit, etsi tantae rei Sacramentum ad judicium sibi quotidie accipit".

De errore quorumdam, qui dicunt, tantum corpus Christi a bonis sumi.

Haec verba et alia hujusmodi, ubi de spirituali manducatione agitur, quidam obtuso corde legentes, erroris caligine involuti sunt, adeo ut dicere praesumpserint corpus et sanguinem Christi a bonis tantum sumi et non a malis. Sed indubitanter tenendum est, a bonis sumi non modo sacramentaliter, sed et spiritualiter -, a malis vero tantum sacramentaliter, id est, sub

Sacramento, scilicet sub specie visibili, carnem Christi de Virgine sumptam et sanguinem pro nobis fusum sumi, sed non mysticam, quae tantum bonorum est. Quod subditis probatur testimoniis. Gregorius : "Est quidem in peccatoribus et indigne sumentibus vera Christi caro et verus sanguis, sed essentia, non salubri efficientia". Item, Augustinus : " Multi indigne accipiunt corpus Domini, de quibus Apostolus ait : Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit. Per quod docemur, quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum ; sicut e contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, scilicet dum stimulus Satanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut Angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; bonis sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non quia res illa mala est, sed quia malus male accipit quod bonum est." Idem : "Indigne quis sumens corpus Christi non efficit, ut, quia malus est, malum sit quod accipit: vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis quibus ait Apostolus : Qui manducat indigne ",etc. His aliisque pluribus aperte ostenditur, quod etiam a malis verum corpus Christi et sanguis sumitur, sed sacramentaliter, non spiritualiter.

De intelligentia quorumdam verborum ambiguorum.

Secundum hos duos modos sumendi, intelligentia quorumdam verborum ambigue dictorum distinguenda est. Ait enim Augustinus : "Bonus accipit Sacramentum et rem Sacramenti; malus vero Sacramentum et non rem. " Sacramentum hic dicit corpus Christi proprium, de Virgine natum; rem vero spiritualem Christi carnem. Bonus ergo utramque Christi carnem accipit, malus vero tantum Sacramentum, id est, corpus Christi sub Sacramento, et non rem spiritualem. Item : " Non manducans manducat, etmandu cans non manducat: quia non manducans sacramentaliter, aliquando manducat spiritualiter ", et e converso. Et qui manducant spiritualiter veritatem carnis et sanguinis dicuntur sumere, " quia ipsam efficientiam habent, id est, remissionem peccatorum ", pro qua videtur orari, cum dicitur : " Perficiant in nobis, Domine, quaesumus, tua Sacramenta quod continent, ut quod nunc specie gerimus, rerum veritate capiamus ". Rerum veritatem, dicit ipsam efficientiam, quasi dicat : per haec Sacramenta praesta, ut sicut sacramentaliter carnem Christi sumimus, ita spiritualiter sumamus. Vel petit Sacerdos, ut Christus, qui nunc sub specie panis et vini sumitur, manifesta visione, sicut in essentia divinitatis est, quandoque capiatur. Constat igitur a bonis et a malis sumi cor pus Christi, sed a bonis ad salutem, a malis ad perniciem.

(Finis textus Magistri.)

In ista distinctione nona tractat Magister de perceptione Sacramenti istius. Et prima pars manet indivisa, in qua determinat veritatem. Secunda pars, quae incipit ibi: Haec verba et alia. In qua scilicet excludit errorem circa veritates determinatas, dividitur in duas. Primo namque excludit errorem circa istam perceptionem Sacramenti. Secundo, alium circa rem Sacramenti, et sic errores exclusi correspondent veritatibus praedeterminatis. Secunda pars incipit in principio distinct. 10. ibi: Sunt quidam alii.