COMMENTARIUS.

(a) Quantum ad secundum dubium. Ista littera consistit in tribus dictis. Primum quod actio voluntatis circa bonum finitum procedit a voluntate mere libere et contingenter , ut puta volilio vel amor circa creaturam. Secundum, quod actio ut elicitur a voluntate circa bonum infinitum clare visum necessario, sive necessitate immutabilitatis procedit ab ipsa. Tertium, actio voluntatis, ut procedit a voluntate non ut voluntas est simpliciter, sed ut sibi annectitur natura tertio modo dicta, ut patet supra quando diximus, quod voluntas est principium Spiritus sancti, non coincidendo in naturam primo modo, id est, in essentiam nude; nec secundo modo, scilicet in essentiam cum proprietate. ut ista duo sit principium productivum, sed tertio modo, ut ipsa essentia annectitur voluntati modo praeexposita, sic procedit a voluntate, ut ipsa est natura naturalitate sibi annexa, ut exposui, et ut sic in solo Deo ipsa voluntas tendit non solum in bonum summum amatum et visum, sed etiam in ipsum amorem procedentem, scilicet in Spiritum sanctum, quo incentivo amatur, supple, bonum infinitum, quia Spiritus sanctus appropriate tantum dicitur amor essentiae, licet diversimode tendat in ipsum amatum et amorem procedentem, et hoc secundum aliam necessitatem annexam ipsi actioni. Nam inquantum actio voluntatis ordinatur in amatum summum ab ipsa sola voluntate, ratione qualibera elicitur necessitas immutabilitatis in actione ejus secunda et in actione ejus tertia. In actione secunda, ut quando elicitur spiratio circa essentiam divinam; in actione ejus tertia quando elicitur spiratio circa productum tendentem in amatum (id est, essentiam divinam amatam) terminativum voluntatis ; et sic necessitas in actione tertia procedit ab illa naturalitate supra dicta annexa voluntati circa solum actum elicitum notionalem, scilicet circa Spiritum sanctum. Et sensus hujus est, quod spiratio Spiritus sancti est dupliciter necessaria, nam unam necessitatem habet inquantum est a voluntate divina absolute, ut terminatur ad essentiam amatam: aliam habet inquantum procedit a voluntate divina naturalitate tertio modo dicta sibi annexa, et hoc inquantum talis spiratio terminatur ad actum notionalem, id est, ad Spiritum sanctum.