Scholium.

Ad primum dubitat an moralia legis novae sint graviora veteribus, quia forte multa interiora praecipit lex nova, quae non praecepit vetus, ut ait D. Thom. supra art. 4. dicens ex hac parte novam esse graviorem. Tamen verius est legem veterem prohibuisse actus internos concupiscentiae, quos nova prohibet ; sed ex malo intellectu Judaeorum, non censebant se obligatos ad abstinendum ab actibus internis malis: et sic intelligitur quod Christus ait Matth. 5. et quoad hoc, nova dici potest gravior, quia explicite obligat ad ista interna, ita Lyran. praefat. ad.Evang. Abul. Matth. 11. quaest. 68. Chrysost. in imperfecto homil. 10. August. 19. contra Faust. cap. 23.

Ad primum concedo (f) quod si lex nova contineat omnia moralia, quae lex vetus, et addat alia, vel saltem addat aliquam explicationem aliquorum, ad quae forte ipsi non tenebantur, quod quantum ad hoc est gravior ; tamen hoc non tantum gravat, sicut ex alia parte gravat caeremonialium multitudo, et judicialium. Ex parte autem legis novae plus alleviat multitudo et efficacia auxiliorum, ita quod illa modica gravitas, si qua sit major in moralibus, non praeponderat gravitati in aliis, et hoc pensatis auxiliis hinc inde.

Ad secundum dico, quod difficultas in opere virtuoso non est per se ex parte operantis, sed ex parte operis ; difficilius enim est avaro dare unum nummum, quam liberali decem, et tamen non virtuosius. Nec qualiscumque difficultas ex parte operis arguit majorem virtuositatem, sed illa quae per se includit excellentiam objecti, quod per se attingitur per operationem ; talis autem difficultas stat cum majori levitate ; nam levius est attingere amando objectum excellentius quam objectum minus excellens, et talia opera excellentia immediate respicientia Deum, plura sunt explicita in lege nova ; multi enim actus dilectionis Dei immediate magis explicantur Christianis quam Judaeis. Nec mirum, quia illa dicitur esse lex timoris, haec autem amoris ; amor autem et praecipue finis, si ille quaeratur in omnibus, facit omnia onera levia, ut verum sit quod dixit Salvator Matth. 21. Venite ad me, et sequitur: Jugum enim meum suave est, et onus meum leue. Cui sit laus, honor et gloria per infinita saecula saeculorum. Amen.