Scholium.

Omnem adultum rationis compotem teneri ad confessionem. Explicat quando quis incipit obligari ad eam. Sotus supr. d. 12. q. 1. art. 11. fin. petit annum duodecimum. Antonin. 2. p. tit. 9. cap. 8. sig. 2. annum decimum cum dimidio. Emanuel Sa v. Confessio num. 3. pubertatem requirit. Sed communis cum Doctore hic nullum tempus determinat, sed usum rationis tantum desiderat. Navar. cap. 21. num. 33. Soto sibi contrarius d. 18. q. 1. art. 3. fin. Suarez 4. tom. d. 36. sect. 2. num. 3. Azor. tom. 1. lib. 7. cap. 40. quaest. 6. Sed ante duodecimum annum non incurruntur poenae, cap. Omnis utriusque, ex cap. 1. de delict. puer. Soto et Azor. Sanchius lib. 1. in decal. l.c. n. 7. Idem est de aliis praeceptis Ecclesiae, praeter communionem.

De (e) secundo articulo dico, quod hoc praeceptum includit quis debet confiteri, quia adultus, id est, habens usum rationis, et cognoscens peccatum, quod commisit: per quem adultum non intelligo tantae vel tantae aetatis, sed quod habeat aetatem ad cognoscendum justum vel injustum contra legem Dei. In multis enim ante aetatem consuetam malitia supplet aetatem, et non tantum in malis, ut dicunt communia verba, quia forte habet citius prudentiam ad malum, unde dicitur doli capax: sed etiam in bonis, juxta illud in Legenda sanctae Agnetis : Fides non in annis computa tur. Et istius breviter regula est, quando aliquis instructus et interrogatus ordinate percipit distincte, quod justum, et quod injustum in lege divina; quod potest faciliter videri, si ad ordinatas interrogationes ordinate respondeat, sicut alius adultus perfecte ex similibus praemissis similiter responderet.