In librum primum sententiarum

 Cavelli ad lectorem instructio quid in editione sua perfecerit.

 Prologus magistri

 Quaestio i.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio i. lateralis.

 Commentarius.

 Quaestio ii lateralis.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii et iv lateralis.

 Commentariis.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iv.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio prima

 Quaestio i.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Commentarius.

 Commentarius.

 Quaestio v.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio secunda.

 Quaestio i.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Commentarius.

 Quaestio iv.

 Commentarius.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Quaestio vii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio tertia

 Quaestio i.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Quaestio v. de vestigio.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio vi. de memoria.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentari us.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio vii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio viii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ix.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Commentarius.

 Distinctio quarta.

 Quaestio i.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius

 Distinctio quinta

 Quaestio i.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio sexta.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio septima.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio octava.

 Quaestio i. utrum deus sit summe simplex?

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii. utrum aliqua creatura sit simplex ?

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii. utrum deus sit in genere?

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Quaestio iv.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio v.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio nona.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio decima.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio undecima

 Quaestio i.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xii

 Quaestio i.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xiii.

 Quaestio unica

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius,

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xiv

 Distinctio xv

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xvi.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xvii

 Quaestio i.

 Commentarius.

 Scholium.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Dist. xvii. quaestio ut.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentariuzs.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iv.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Quaestio v.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio vi.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xviii.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xix.

 Quaestio i.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xx.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxi.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxii.

 Quaestio i.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxiii.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius

 Distinctio xxiv.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Distinctio xxv.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxvi.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxvii.

 Quaestio i.

 Quaestio ii.

 Quaestio iii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxviii.

 Quaestio i.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Quaestio iii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxix.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxx.

 Quaestio i.

 Quaestio ii.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxi.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxii.

 Quaestio i.

 Quaestio ii.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxiii.

 Distinctio xxxiv.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Distinctio xxxv.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxvi.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxvii.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxviii.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xxxix.

 Quaestio unica

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius:

 Sgholidm.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xl.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xli.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xlii.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xliii.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xliv.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xlv.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

 Distinctio xlvi.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Distinctio xlvii.

 Quaestio unica.

 Commentarius.

 Distinctio xlviii.

 Quaestio unica.

 Scholium.

 Commentarius.

COMMENTARIUS.

(a) Respondeo, in nobis potest distingui duplex actus voluntatis positivus, scilicet velle et nolle, de quibus vide clarius in 2. d. 6. q. 2. d. 7. et in 3. d. 30. et alibi. Nota quod ad permissionem proprie dictam tria requiruntur. Primo, quod permissum, sive sic volitum volitione remissa sit malum, sive male fiat. Secundo, quod sciatur quod sit tale, quia non dicor proprie permittere illud de quo nihil scio, vel illud quod ita sit ab alio quod placet mihi: sed illud permitto quo scio ab alio male fieri et displicet, sed non prohibeo, haec permitto, si possem prohibere.Tertio, ergo est quod non velim prohibere, licet possem prohibere.

(b) Si ista distinctio posset poni in Deo. Et sic secundum unam opinionem omnia supradicta de velle et nolle efficaci vel remisso, sunt in Deo respectu objectorum, ita quod aliqua velit efficaciter, alia remisse, aliqua nolit efficaciter vel remisse. Et sic idem actus posset dicinolitio Dei remissa respectu illorum objectorum, quae ita nollet, quod tamen non vellet ista prohibere, et haec nolitio Dei posset dici permissio ejus, et ita est actus in Deo inquantum transit super objectum sic se habens ad voluntatem divinam.

(c) Si autem istud non placet, etc. Tunc potest dici quod permissio divina, est pura negatio volitionis, scilicet non volendo prohibere illud quod sit contra praeceptum, tamen voluntas divina potest velle quod non velit prohibere, sed illud velle non est permissio ; sed per ipsum dicitur Deus velle sinere illum peccare, vel velle non prohibere, eo modo quo dictum est supra de Juda dist. 41. et sic permissio potest dici voluntaria. Exemplum : In primo signo offertur Judas ut peccaturus, et voluntas divina non habet primo velle Judam peccare, id est, quod voluntas non vult ipsum peccare, quia non potest velle aliquem habere peccatum. Secundo, potest intelligere voluntatem suam non volentem hoc, et tunc potest velle voluntatem suam non velle hoc,et ita dicitur volens sinere, et voluntarie permittere.

In primo ergo instanti voluntas divina habet non velle Judam peccare, illud non velle non est actus positivus, imo non velle est negatio actus, sicut cum dicimus, voluntas divina habet non velle gratiam Judae: illud non

velle est tantum negatio gratiae Judae, et sic habet non velle Judam peccare, et non habet nolitionem, quia stante nolitione peccati, et positione peccati, videretur sequi aliqualis tristitia, quae secundum ipsum in 2. et in 3. dist. 15. et in 4 dist. 14. et 20. et 44. concomitatur nolitionem alicujus positivi; habet ergo tantum non velle peccatum. In secundo figno intellectus divinus cognoscit voluntatem divinam habere tantum actum negativum respectu peccati Judae, qui actus negativus est non volitio peccati, et tunc voluntas reflectitur supra se non volentem, et post vult ipsam non volitionem. Modo velle non volitionem illam, est volontariesinere Judam peccare, permittere enim Judam peccare, est non velle ipsum peccare, cum tamen posset prohibere, et sic non prohibere cum possit, est permittere, et significatum hujus est non velle Judam peccare ; et sic primo est permissio ; secundo est permissio voluntaria in hoc, quod voluntas vult tale non velle, scilicet Judam peccare.

Et ponit Doctor bonum exemplum de praedestinatione, quomodo scilicet voluntas divina volens non praedestinat Judam, quae in primo signo non habet circa Judam nolle dare beatitudinem quod nolle in nobis est actus positivus, sed habet non velle dare beatitudinem, ubi tantum negatur actus. Secundo: Intellectus divinus cognoscit voluntatem divinam non velle dare beatitudinem, tunc voluntas reflectitur supra se non volentem, et tunc vult se non velle dare beatitudinem. Ex hoc sequitur quod voluntarie non praedestinat Judam, quia voluntarie vult se non velle. Primo ergo non habet nolle absolute, sed tantum non velle, posset etiam sustineri quod primo habeat nolle. Sic in proposito, primo habet non velle peccatum, secundo habet actum reflexivum, quo vult se non velle. Ex hoc sequitur quod voluntarie vult Judam peccare, non tamen voluntarie primo, sed voluntarie tantum actu reflexo, modo praeexposito.

Adverte tamen quod prima opinio non reprobatur a Doctore, imo est sustentabit ; solum enim removetur, quia videtur sonare aliqualem inperfectionem. Secundum tamen primam opinionem etiam potest dici quod volensjpermittit, sicut et secundum secundam opinionem, differenter tamen quia in prima actus affirmativus voluntatis quo reflectitur, est tantum reflexivus super nolle remissum. Exemplum : Voluntas divina habet nolle remissum Judam peccare ; secundo, intellectus divinus hoc cognoscit, et repraesentat hoc voluntati divinae, et tunc ipsa reflectitur super se nolentem, et vult se nolle remisse Judam peccare. Et quia talis nolitio remissa respectu peccati quod posset prohibere, si vellet dicitur permisso, ideo cum reflectitur supra se nolentem, volendo se nolle, voluntarie permittit: in secunda vero opinione voluntarie permittit, quia actu reflexivo reflectitur supra se non nolentem, volendo se non velle, ut supra exposui.