In librum quartum sententiarum
Quaestio i. utrum transubstantiatio sit possibilis?
Quaestio i. de essentia sacrificii in genere.
Quaestio iii. virum fiat sacrificium in missa.
Quaestio v. quid offertur in hoc sacrificio ?
Quaestio vii. quisnam sit effectus hujus sacrificii ?
Quaestio i. utrum fuerint licita aliquando bigamia ?
Quaestio iv. utrum resurrectio sit naturalis
Quaestio v. utrum resurrectio futura sit in instanti
Quaestio i. utrum in deo sit justitia?
Quaestio xiv. . utrum corpora beatorum erunt agilia?
Scholium.
Ad primum, innuit probabile esse aliquos, eo scilicet qui tempore resurrectionis vivent, non morituros: quod tenent Chrysost. hom. 41. in 1. ad Corinth. et homil. 7. in 1. ad Thessal. Theodor. CEcum. et Theophyl. in Corinth. 15. Tertull. 1. de resurrect. carnis cap. 41. et 42. Ambros. in 1. Cor. 15. August. 2. de peccat. mer. 23. Epiphan. 1. 2. haer. 64. Erasmus, Cajet. et Faber, in 1. Gor. 15. Assor. tom. 1. 1. 4. cap. 32. quaest. 2. ait esse probabilem, et D. Thom. 1. 2. q. 81. art. 3. tantum ait oppositum esse probabilius. Si hos vidissent Sot. hic q. 2. a. 4. et Catharin. in 1. Gor. 15. non auderent ita graviter hanc partem censurare. Ad tertium, resolvit de desitione et inceptione permanentis: de quo vide eum 2. d. 2. q.1. et clarius q. 4. ubi vult permanentia mensurari aevo, eorum tamen desitioni coexistit instans temporis, et juxta hoc, quando est verum, non sunt pulveres, verum erit, est corpus reparatum.
(n) Ad argumenta. Ad primum de Apostolo, concedo quod non erit idem instans resurrectionis onv nium, quia in instanti resurrectionis prius mortuorum, adhuc aliqui vivent, et vivent vita mortali; et probabile est quod solvent mortem, sicut Christus et Mater ejus, et resurgent ; ergo posterius quam alii qui jam sunt resuscitati.
(o) Ad aliud, quod dicit Augustinus de velocitate, potest referri ad collectionem pulverum, non ad alia duo sequentia: et concessum est, quod illa collectio flet in tempore, sed alia duo in instanti et in eodem instanti.
Tertium et quartum tangunt difficultatem magnam apud philosophantes de ultimo instanti esse rei permanentis. Sed si dicatur, sicut dictum est lib. 2. dist. 2. quaest. 1. quodcumque manens in esse suo, mensuratur aevo, nulla est difficultas, quia aevum idem mensurat corpus praecedens, et dum manet, deficiente illo corpore, desinit aevum ejus ; et tunc est dare ultimum in esse illius permanentis, verum est, et idem est illud ultimum, et primum, et idem mensurat totum esse, sustinendo indivisibilitatem aevi. Cum ergo arguitur de esse finito quod habebit duos terminos, negandum est, quia non est continuum, sed indivisibile.
Et si dicas, saltem immediate ante esse illius resuscitandi, et esse illius corrumpendi, quaero in quo vel cum quo ipsius temporis? Non cum tempore, quia tunc illud tempus non esset finitum propriis terminis; ergo cum instanti temporis: ergo non succedet immediate instans temporis. Respondeo, esse immediate praecedens resurrectionem ipsam, est esse in instanti aevi, quod quidem aevum potest coexistere tempori, sicut et nunc.
Et cum quaeris de coexistente sibi in tempore, ut immediate praecedit resurrectionem, dico quod coexistens sibi est tempus, et non instans; et ita illi qui loquuntur de permanentibus, ut si haberent esse in tempore, deberent dicere quod nunquam ultimo habent esse, sed habent esse in toto tempore, et in ultimo illius habent non esse, quia generandum habet esse; tamen tempus illud finitum habet proprios terminos, quia instans mensurans esse generandi, est terminus temporis mensurantis esse ipsius corrumpendi.
Et si dicas, illud esse est quoddam finitum, ergo illud esse habebit proprios terminos, non sequitur, proprios, in quibus ipsum salvetur: nec correspondet sibi habere proprios terminos, nisi ratione temporis mensurantis, et illius proprii termini sunt duo instantia, sive mensurent illud esse, sive aliud.
Per hoc ad aliud, cum dicitur quod permanens non habet esse in tempore, id est, cum tempore, nisi quia in instanti, haec falsa est, tenendo primam viam de mensurari aevo. Tenendo autem aliam, oportet dicere, quod cum toto tempore est, ut illud est immediatum ad instans, sicut continuum ad suum terminum: et hanc immediatioonem non habet, ut est in alio instanti, et tunc oportet negare istam : Permanens non habet esse in tempore, nisi quia in instanti. Verum quidem est, quod potest esse in instanti, sed tamen potest habere esse in tempore, videlicet esse durativum ; et secundum istud esse, et non illud instantaneum est immediatum ad esse instantaneum sequens. Sed prima responsio videretur facilior et rationabilior, quia permanens, et si maneat cum tempore, videtur habere esse in se aeque indivisibile.