Scholium.

Sententia D. Thom. et Henrici, animam separatam non posse acquirere cognitionem ullius ignoti, clare fuseque explicatur. De qua actum est 2. dist. 3. quaest. 10. et 11. et ibi efficaciter refutata est.

(b) Hic tenetur negativa, propter rationem secundam in virtute. Arguitur enim, quod oportet esse quamdam convenientiam inter recipiens et receptum; species autem in sensibus Jexistentes habent convenientiam cum intellectu, inquantum sunt sine materia, et cum rebus materialibus, inquantum sunt cum conditionibus materialibus: et ideo convenienter sensus recipit a rebus materialibus, et intellectus a sensu ; non autem intellectus immediate a rebus materialibus, quia non est ibi talis convenientia: et ideo ad hoc quod post separationem a corpore, intelligat, non requiruntur aliquae formae a rebus acceptae, vel tunc, vel prius.

Quomodo ergo intelliget? Respondeo, per influentiam a substantiis superioribus, Deo videlicet, vel Angelis, et hoc loquendo de naturali influentia, et naturali cognitione ejus, quod ostenditur sic : Intellectus noster est medius inter substantias intellectuales et res corporales ( unde dicitur anima esse creata in horizonte aeternitatis, lib. de causis, et hoc ideo, quia per intellectum attingit ad substantias intellectuales: inquantum vero est actus corporis, attingit res corporales ); omne autem medium quanto magis appropinquat uni extremo, tanto magis recedit ab alio, et e contra. Sed anima rationalis, quae mediat inter substantias intelligibiles et res corporales (ut dictum est) dum separatur, quodammodo recedit a rebus corporalibus: igitur tunc accedit ad influxum substantiarum intelligibilium.

Unde cum anima nostra in statu viae maxime ad corpus accedat, utpote ejus actus existens, non habet respectum ad res intellectuales, et ideo non recipit influentiam a superioribus substantiis, ut cognoscat, sed cognoscit per species a sensibus acceptas: et ideo etiam in hac vita, quanto anima magis abstrahitur a corpore, tanto magis a substantiis spiritualibus influxum cognitionis recipit: et inde est quod quaedam occulta cognoscit in dormiendo, et in excessu mentis.

Unde quando actu erit a corpore separata, erit paratissima ad recipiendum influentiam ab Intelligentiis superioribus, scilicet Deo et Angelis: et sic per hujusmodi influentiam habebit cognitionem majorem vel minorem, secundum modum capacitatis suae. Et sic Commentator loquitur 3. de Anima, quia ponit intellectum possibilem esse substantiam separatam ; quamvis in hoc erret, tamen quantum ad hoc recte dicit, quod ex hoc quod ponitur substantia separata, habet respectum ad substantias intellectuales superiores, ut eas intelligat; sed secundum alium respectum, quo comparatur ad intellectum nostrum recipiendo species a phantasmatibus, non conjungitur substantiis altioribus.