COMMENTARIUS.

(b) Respondeo judicium generaliter, etc. i Exponit septem acceptiones judicii. Prima est, qua accommodatur operationi sensus magis distinctae 2. de Anima, et text. 145. dicitur sensus communis judicare. Secundo modo sumitur pro cognitione certa intellectiva 1. Eth. cap. 3. Certitudo magis proprie est in intellectu, et ita haec acceptio est strictior, quia excludit illusionem et errorem. Tertio, sumitur strictius pro cognitione complexa et vera per aliud. Augustinus in 3. de libero arbitrio. Haec acceptio est specialior quam secunda, quia sumitur judicium ut distinguitur ab apprehensione, et prout comprehendit assensum per causam ut principii per terminos, conclusionis per principium. Quarto, sumitur strictius pro conclusione, cui quis assentitur per causam. Quinto modo sumitur pro conclusione practica consona justitiae seu rectitudini. Sexto sumitur specialius pro determinatione legis quoad bona et mala, praemium et poenas. Ultimo tandem sumitur pro determinatione ejus, qui habet auctoritatem, et prout est exercitium ipsius auctoritatis, et definitur sic:

Judicium est completa determinatio et authentica tradendi alicui secundum merita sua, etc. Dicitur completa, quia iucludit firmam determinationem ex parte voluntatis potentis et volentis secundum determinationem intellectus retribuere. Additur authentica ut ostendatur auctoritas, et potestas coactiva, et retributiva, reliqua designant materiam circa quam, ut bonum vel malum opus. Dividit autem judicium hoc modo sumptum ad propositum quaestionis, in approbativum et condemnativum, in expulsivum et absolutivum.