Migne Editors, PL029

Appendix ad secundam partem div. bibliothecae s. hieronymi, complectens libros sapientiae, ecclesiastici, machabaeorum, ad totius scripturae complemen

Incipit liber sapientiae.

Caput primum.

Caput ii.

In ecclesiasticum jesu filii sirach prologus.

Incipit liber ecclesiastici.

Incipiunt libri duo machabaeorum.

Liber primus machabaeorum.

Liber secundus machabaeorum.

S. eusebii hieronymi, stridonensis presbyteri, divinae bibliothecae pars tertia, complectens novum testamentum.

Ordo evangelicus, in quo sunt libri: matthaeus, marcus, lucas, joannes.

Praefatio hieronymi in quatuor evangelia.

Eusebii caesariensis epistola in subsequentes canones evangeliorum.

Canones evangeliorum.

Incipit canon primus, in quo quatuor.

Incipit canon secundus, in quo tres.

Incipit canon tertius, in quo tres.

Incipit canon quartus, in quo tres.

Incipit canon quintus, in quo duo.

Incipit canon sextus, in quo duo.

Incipit canon septimus, in quo duo.

Incipit canon octavus, in quo duo.

Incipit canon nonus, in quo duo.

Incipit canon x—matthaeus proprie.

Marcus proprie.

Lucas proprie.

Joannes proprie.

Incipit evangelium secundum matthaeum.

(( cap. i. i, 3.)) liber generationis jesu christi filii david, filii abraham. abraham genuit isaac. isaac autem genuit jacob. jacob autem genuit juda

(( cap. ii.)) cum ergo natus esset jesus in bethlehem juda, in diebus herodis regis, ecce magi ab oriente venerunt in jerosolymam, dicentes: ubi est q

(( cap. iii. vii, 3.)) in diebus autem illis venit joannes baptista praedicans in deserto judaeae, et dicens: poenitentiam agite, appropinquavit enim

(( cap. iv. xv, 2.)) tunc jesus ductus est in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo. ((xvi, 5.)) et cum jejunasset quadraginta diebus, et quadra

(( cap. v. xxiv, 10.)) videns autem jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, ((xxv, 5.)) et aperiens os s

(( cap. vi. xlii, 10.)) attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud patrem vest

((xlv, 10.)) cum autem jejunatis, nolite fieri sicut hypocritae tristes. exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes. amen dico vo

(( cap. vii. l, 2.)) nolite judicare, ut non judicemini. in quo enim judicio judicaveritis, judicabimini: et in qua mensura mensi fueritis, remetietur

(( cap. viii. lxiii, 2.)) cum autem descendisset de monte, secutae sunt eum turbae multae: et ecce leprosus veniens, adorabat eum dicens: domine, si v

(( cap. ix. lxx, 1.)) et ascendens in naviculam transfretavit, et venit in civitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum jacentem in lecto. et vid

(( cap. x. lxxix, 2.)) et convocatis duodecim discipulis suis, dedit illis potestatem spirituum immundorum, ut ejicerent eos, et curarent omnem languo

((lxxxv, 2.)) et quicumque non receperit vos, neque audierit sermones vestros: exeuntes foras de domo, vel civitate, excutite pulverem de pedibus vest

(( cap. xi. ci, 10.)) et factum est, cum consummasset jesus, praecipiens duodecim discipulis suis, transiit inde, ut doceret, et praedicaret in civita

(( cap. xii. cxiv, 2.)) in illo tempore abiit jesus per sata sabbato: discipuli autem ejus esurientes coeperunt vellere spicas, et manducare. pharisae

(( cap. xiii. cxxxi, 2.)) in illo die exiens jesus de domo, sedebat secus mare. et congregatae sunt ad eum turbae multae, ita ut in (( al. tac. in)) n

((cxxxvii, 2.)) aliam parabolam proposuit eis dicens: simile est regnum coelorum grano sinapis, quod accipiens homo seminavit in agro suo: quod minimu

(( cap. xiv. cxliii, 2.)) in illo tempore audivit herodes tetrarcha famam jesu: et ait pueris suis: hic est joannes baptista: ipse surrexit a mortuis,

((cxlix, 2.)) et dimissa turba, ascendit in montem solus orare. ((cl, 4.)) vespere autem facto, solus erat ibi. navicula autem in medio mari jactabatu

(( cap. xv. cliv, 6.)) tunc accesserunt ad eum ab jerosolymis scribae et pharisaei, dicentes: quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum

(( cap. xvi. clxi, 4.)) et accesserunt ad eum pharisaei et sadducaei tentantes: et rogaverunt eum, ut signum de coelo ostenderet eis. ((clxii, 5.)) at

(( cap. xvii.)) et post dies sex assumpsit jesus petrum, et jacobum, et joannem fratrem ejus, et duxit illos in montem excelsum seorsum: et transfigur

(( cap. xviii. clxxviii, 2.)) in illa hora accesserunt discipuli ad jesum, dicentes: quis, putas, major est in regno coelorum? et advocans jesus parvu

(( cap. xix. clxxxix, 6.)) et factum est, cum consummasset jesus sermones istos, migravit a galilaea, et venit in fines judaeae trans jordanem, et sec

(( cap. xx. cc, 10.)) simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam. conventione autem fact

((cci, 2.)) et ascendens jesus jerosolymam, assumpsit duodecim discipulos secreto, et ait illis: ecce ascendimus jerosolymam, et filius hominis tradet

(( cap. xxi. ccvi, 2.)) et cum appropinquassent jerolymis, et venissent bethphage ad montem oliveti: tunc jesus misit duos discipulos, dicens eis: ite

(( cap. xxii. ccxxi, 5.)) et respondens jesus, dixit iterum in parabolis eis, dicens: simile factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias

(( cap. xxiii, ccxxvii, 10.)) tunc jesus locutus est ad turbas, et ad discipulos suos, dicens: super cathedram moysi sederunt scribae et pharisaei. om

(( cap. xxiv, ccxlii, 2.)) et egressus jesus de templo ibat. et accesserunt discipuli ejus, ut ostenderent ei aedificationes templi. ipse autem respon

(( cap. xxv, cclxviii, 10.)) tunc simile erit regnum coelorum decem virginibus, quae accipientes lampades suas, exierunt obviam sponso et sponsae. qui

(( cap. xxvi. cclxxiv, 1.)) et factum est, cum consummasset jesus sermones hos omnes, dixit discipulis suis: scitis quia post biduum pascha fiet, et f

(( cap. xxvii. cccxvii, 2.)) mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversus jesum, ut eum morti traderent

((cccxl, 2.)) a sexta autem hora tenebrae factae sunt super universam terram usque ad horam nonam. ((cccxli, 6.)) et circa horam nonam clamavit jesus

(( cap. xxviii. ccclii, 2.)) vespere autem sabbati, quae lucescit in prima sabbati, venit maria magdalene, et altera maria, videre sepulcrum. et ecce

Incipit evangelium secundum marcum.

(( cap. ii. xx, 1.)) et iterum intravit capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset, et convenerunt multi, ita ut non caperet neque ad jan

(( cap. iii.)) et introivit iterum in synagogam: et erat ibi homo habens manum aridam. et observabant eum, si sabbatis curaret, ut accusarent illum. e

(( cap. iv. xxxvi, 2.)) et iterum coepit docere ad mare: et congregata est ad eum turba multa, ita ut navim ascendens sederet in mari, et omnis turba

(( cap. v.)) et venerunt trans fretum maris in regionem gerasenorum. et exeunti ei de navi, statim occurrit de monumentis homo in spiritu immundo, qui

(( cap. vi. l, 1.)) et egressus inde, abiit in patriam suam: et sequebantur eum discipuli sui: et facto sabbato coepit in synagoga docere: et multi au

(( cap. vii. lxx, 10.)) et conveniunt ad eum pharisaei, et quidam de scribis venientes ab jerosolymis. et cum vidisset quosdam ex discipulis ejus, com

(( cap. viii.)) in diebus illis iterum cum turba multa esset, nec haberent, quod manducarent, convocatis discipulis, ait illis: misereor super turbam:

(( cap. ix.)) et post dies sex assumit jesus petrum, et jacobum, et joannem: et ducit illos in montem excelsum seorsum solos, et transfiguratus est co

(( cap. x. ciii, 6.)) et inde exsurgens venit in fines judaeae ultra jordanem: et conveniunt iterum turbae ad eum: et sicut consueverat, iterum doceba

(( cap. xi. cxvii, 2.)) et cum appropinquarent jerosolymae et bethaniae ad montem olivarum, mittit duos ex discipulis suis, et ait illis: ite in caste

(( cap. xii. cxxviii, 5.)) et coepit illis in parabolis loqui: vineam pastinavit homo, et circumdedit sepem, et fodit lacum, et aedificavit turrim, et

(( cap. xiii. cxxxvii, 2.)) et cum egrederetur de templo, ait illi unus ex discipulis suis: magister, aspice quales lapides, et quales structurae. et

(( cap. xiv, clvi, 1.)) erat autem pascha et azyma post biduum, ((clvii, 6.)) et quaerebant summi sacerdotes, et scribae, quomodo eum dolo tenerent, e

(( cap. xv. cxcviii, 2.)) et confestim mane consilium facientes summi sacerdotes, cum senioribus, et scribis, et universo concilio, ((cxcix, 1.)) vinc

(( cap. xvi. ccxxx, 8.)) et cum transisset sabbatum, maria magdalene, et maria jacobi, et salome emerunt aromata, ut venientes ungerent jesum. ((ccxxx

Incipit evangelium secundum lucam.

(( cap. ii.)) factum est autem in diebus illis, exiit edictum a caesare augusto, ut describeretur universus orbis. haec descriptio prima facta est a p

(( cap. iii. vi, 3.)) anno autem quintodecimo imperii tiberii caesaris, procurante pontio pilato judaeam, tetrarcha autem galilaeae herode, philippo a

(( cap. iv. xv, 2.)) jesus autem plenus spiritu sancto regressus est a jordane: et agebatur a spiritu in desertum, diebus quadraginta, et tentabatur a

(( cap. v. xxix, 10.)) factum est autem, cum turbae irruerent in eum, ut audirent verbum dei, et ipse stabat secus stagnum genesareth. et vidit duas n

(( cap. vi. xli. 2.)) factum est autem in sabbato secundo primo, cum transiret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes

(( cap. vii. lxv, 3.)) cum autem implesset omnia verba sua in aures plebis, intravit capharnaum. centurionis autem cujusdam servus male habens, erat m

((lxxii, 10.)) et omnis populus audiens et publicani justificaverunt deum, baptizati baptismo joannis. pharisaei autem, et legis periti consilium dei

(( cap. viii. lxxv, 10.)) et factum est deinceps, et ipse iter faciebat per civitates et castella, praedicans et evangelizans regnum dei: et duodecim

((lxxviii, 2.)) est autem haec parabola: semen est verbum dei. qui autem secus viam, hi sunt qui audiunt deinde venit diabolus, et tollit verbum de c

(( cap. ix. lxxxvi, 2.)) convocatis autem duodecim apostolis, dedit illis virtutem et potestatem super omnia daemonia, et ut languores curarent. et mi

(( cap. x. cvii, 10.)) post haec autem designavit dominus et alios septuaginta duos: et misit illos binos ante faciem suam, in omnem civitatem et locu

(( cap. xi. cxxiii, 5.)) et factum est: cum esset in quodam loco orans, ut cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: domine, doce nos orare, sic

(( cap. xii.)) multis autem turbis circumstantibus ita ut se invicem conculcarent, coepit dicere ad discipulos suos: ((cxliv, 2.)) attendite a ferment

(( cap. xiii. clxiii, 10.)) aderant autem quidam ipso in tempore, nuntiantes illi de galilaeis, quorum sanguinem pilatus miscuit cum sacrificiis eorum

(( cap. xiv. clxxvi, 10.)) et factum est cum intraret jesus in domum cujusdam principis pharisaeorum sabbato manducare panem, et ipsi observabant eum.

(( cap. xv. clxxxvi, 2.)) erant autem appropinquantes ei publicani, et peccatores, ut audirent illum. et murmurabant pharisaei, et scribae, dicentes:

(( cap. xvi.)) dicebat autem et ad discipulos suos: homo quidam erat dives, qui habebat villicum: et hic diffamatus est apud illum quasi dissipasset b

(( cap. xvii. cxcvii, 2.)) et ait ad discipulos suos: impossibile est, ut non veniant scandala: vae autem illi, per quem veniunt. utilius est illi, si

(( cap. xviii. ccxiv, 10.)) dicebat autem et parabolam ad illos, quoniam oportet semper orare, et non deficere, dicens: judex quidam erat in quadam ci

(( cap. xix. ccxxv, 10.)) et ingressus perambulabat jericho. et ecce vir nomine zachaeus: et hic princeps erat publicanorum, et ipse dives: et quaereb

(( cap. xx. ccxl, 2.)) et factum est in una dierum, docente illo populum in templo, et evangelizante, convenerunt principes sacerdotum, scribae cum se

(( cap. xxi.)) respiciens autem, vidit eos, qui mittebant munera sua in gazophylacium, divites. vidit autem et quamdam viduam pauperculam mittentem ae

(( cap. xxii, cclx, 1.)) appropinquabat autem dies festus azymorum, qui dicitur pascha: ((cclxi, 1.)) et quaerebant principes sacerdotum, et scribae,

(( cap. xxiii. ccc, 1.)) et surgens omnis multitudo eorum, duxerunt illum ad pilatum. ((ccci, 10.)) coeperunt autem illum accusare, dicentes: hunc inv

(( cap. xxiv. cccxxxvi, 1)). una autem sabbati valde diluculo venerunt ad monumentum, portantes, quae paraverant, aromata: et invenerunt lapidem revol

Incipit evangelium secundum joannem.

(( cap. ii.)) et die tertia nuptiae factae sunt in cana galilaeae: et erat mater jesu ibi. vocatus est autem et jesus, et discipuli ejus, ad nuptias.

(( cap. iii.)) erat autem homo ex pharisaeis, nicodemus nomine, princeps judaeorum. hic venit ad jesum nocte, et dixit ei: rabbi, scimus quia a deo ve

(( cap. iv.)) ut ergo cognovit jesus, quia audierunt pharisaei quod jesus plures discipulos facit, et baptizat, quam joannes (quamquam jesus non bapti

(( cap. v. xxxviii, 1.)) post haec erat dies festus judaeorum, et ascendit jesus jerosolymam. est autem jerosolymis probatica piscina, quae cognominat

(( cap. vi. xlvi, 1.)) post haec abiit jesus trans mare galilaeae, quod est tiberiadis: et sequebatur eum multitudo magna, quia videbant signa, quae f

(( cap. vii.)) post haec autem ambulabat jesus in galilaeam non enim volebat in judaeum ambulare, quia quaerebant eum judaei interficere. erat autem

(( cap. viii.)) jesus autem perrexit in montem oliveti: et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos: add

(( cap. ix.)) et praeteriens jesus vidit hominem caecum a nativitate: et interrogaverunt eum discipuli ejus: rabbi, quis peccavit, hic, aut parentes e

(( cap. x.)) amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est, et latro. qui autem intrat per ostiu

(( cap. xi.)) erat autem quidam languens lazarus a bethania, de castello mariae, et marthae sororis ejus. (maria autem erat, quae unxit dominum unguen

(( cap. xii.)) jesus ergo ante sex dies paschae venit bethaniam, ubi lazarus fuerat mortuus, quem suscitavit jesus. ((xcviii, 1.)) fecerunt autem ei c

(( cap. xiii.)) ante diem festum paschae, sciens jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad patrem: cum dilexisset suos, qui erant in mun

(( cap. xiv. cxxvii, 10.)) non turbetur cor vestrum. creditis in deum, et in me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt. si quo minus, dixis

(( cap. xv.)) ego sum vitis vera: et pater meus agricola est. omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum: et omnem qui fert fructum, purgab

(( cap. xvi.)) haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. absque synagogis facient vos: ((cxlvi, 1.)) sed venit hora, ut omnis qui interficit vos,

(( cap. xvii.)) haec locutus est jesus: et sublevatis oculis in coelum, dixit: pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te:

(( cap. xviii. clvi, 1.)) haec cum dixisset jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse, e

(( cap. xix. clxxxv, 4.)) tunc ergo apprehendit pilatus jesum, et flagellavit. et milites plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus et ve

(( cap. xx. ccix, 1.)) una autem sabbati, maria magdalene venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum: et vidit lapidem sublatum a monumento.

(( cap. xxi. ccxix, 9.)) postea manifestavit se iterum jesus discipulis ad mare tiberiadis. manifestavit autem sic. erant simul simon petrus, et thoma

Ordo apostolicus, in quo sunt: actus apostolorum, epistolae pauli, epistolae canonicae, apocalypsis.

Incipit liber actuum apostolorum, juxta exemplar vaticanum summa fide editus.

(( cap. i.)) primum quidem sermonem feci de omnibus, o theophile, quae coepit jesus facere, et docere, usque in diem, qua praecipiens apostolis per sp

(( cap. ii.)) et cum complerentur dies pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco: et factus est repente de coelo sonus, tamquam advenientis spiri

(( cap. iii.)) petrus autem et joannes ascendebant in templum, ad horam orationis nonam. et quidam vir, qui erat claudus ex utero matris suae, bajulab

(( cap. iv.)) loquentibus autem illis ad populum, supervenerunt sacerdotes, et magistratus templi, et sadducaei, dolentes quod docerent populum: et an

(( cap. v.)) vir autem quidam nomine ananias, cum saphira uxore sua, vendidit agrum et fraudavit de pretio agri, conscia uxore sua: et afferens partem

(( cap. vi.)) in diebus autem illis, crescente numero discipulorum, factum est murmur graecorum adversus hebraeos, eo quod despicerentur in ministerio

(( cap. vii.)) dixit autem princeps sacerdotum: si haec ita se habent? qui ait: viri fratres, et patres, audite: deus gloriae apparuit patri nostro ab

(( cap. viii.)) facta est autem in illa die persecutio magna in ecclesia, quae erat jerosolymis, et omnes dispersi sunt per regiones judaeae et samari

(( cap. ix.)) saulus autem adhuc spirans minarum, et caedis in discipulos domini, accessit ad principem sacerdotum, et petiit ab eo epistolas in damas

(( cap. x.)) vir autem quidam erat in caesarea nomine cornelius, centurio cohortis, quae dicitur italica, religiosus, ac timens deum cum omni domo sua

(( cap. xi.)) audierunt autem apostoli, et fratres, qui erant in judaea, quoniam et gentes receperunt verbum dei. cum autem ascendisset petrus jerosol

(( cap. xii.)) eodem autem tempore misit herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecclesia. occidit autem jacobum fratrem joannis gladio. videns au

(( cap. xiii.)) erant autem in ecclesia, quae erat antiochiae, prophetae, et doctores, in quibus barnabas, et simon, qui vocabatur niger, et lucius cy

(( cap. xiv.)) factum est autem iconii, ut simul introirent in synagogam judaeorum, et loquerentur, ita ut crederet judaeorum et graecorum copiosa mul

(( cap. xv.)) et quidam descendentes de judaea, docebant fratres: quia nisi circumcidamini secundum morem moysi, non potestis salvari. facta ergo sedi

(( cap. xvi.)) pervenit autem derben, et lystram. et ecce discipulus quidam erat ibi nomine timotheus, filius mulieris judaeae fidelis, patre gentili.

(( cap. xvii.)) cum autem perambulassent amphipolim, et apolloniam, venerunt thessalonicam, ubi erat synagoga judaeorum. secundum consuetudinem autem

(( cap. xviii.)) post haec egressus ab athenis venit corinthum, et inveniens quemdam judaeum nomine aquilam, ponticum genere, qui nuper venerat ab ita

(( cap. xix.)) factum est autem, cum apollo esset corinthi, ut paulus, peragratis superioribus partibus, veniret ephesum, et inveniret quosdam discipu

(( cap. xx.)) postquam autem cessavit tumultus, vocatis paulus discipulis, et exhortatus eos, valedixit, et profectus est, ut iret in macedoniam. cum

(( cap. xxi.)) cum autem factum esset, ut navigaremus abstracti ab eis, recto cursu venimus coum, et sequenti die rhodum, et inde pataram. et cum inve

(( cap. xxii.)) viri fratres et patres, audite quam ad vos nunc reddo rationem. cum audissent autem quia hebraea lingua loqueretur ad illos, magis pra

(( cap. xxiii.)) intendens autem in concilium paulus ait: viri fratres, ego omni conscientia bona conversatus sum ante deum usque in hodiernum diem. p

(( cap. xxiv.)) post quinque autem dies descendit princeps sacerdotum ananias, cum senioribus quibusdam, et tertullo quodam oratore, qui adierunt prae

(( cap. xxv.)) festus ergo cum venisset in provinciam, post triduum ascendit jerosolymam a caesarea. adieruntque eum principes sacerdotum, et primi ju

(( cap. xxvi.)) agrippa vero ad paulum ait: permittitur tibi loqui pro temetipso. tunc paulus, extenta manu, coepit rationem reddere. de omnibus, quib

(( cap. xxvii.)) ut autem judicatum est navigare eum in italiam, et tradi paulum cum reliquis custodiis centurioni nomine julio cohortis augustae, asc

(( cap. xxviii.)) et cum evasissemus, tunc cognovimus quia melita insula vocabatur. barbari vero praestabant non modicam humanitatem nobis. accensa en

B. pauli apostoli incipit epistola ad romanos.

(( cap. i.)) paulus, servus jesu christi, vocatus apostolus, segregatus in evangelium dei, quod ante promiserat per prophetas suos in scripturis sanct

(( cap. ii.)) propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui judicas. in quo enim judicas alterum, teipsum condemnas: eadem enim agis quae judicas.

(( cap. iii.)) quid ergo amplius judaeo est? aut quae utilitas circumcisionis? multum per omnem modum. primum quidem quia credita sunt illis eloquia d

(( cap. iv.)) quid ergo dicemus invenisse abraham patrem nostrum secundum carnem? si enim abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non

(( cap. v.)) justificati ergo ex fide, pacem habeamus ad deum per dominum nostrum jesum christum: per quem et habemus accessum, per fidem in gratiam i

(( cap. vi.)) quid ergo dicemus? permanebimus in peccato, ut gratia abundet? absit. qui enim mortui sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo? an i

(( cap. vii.)) an ignoratis, fratres (scientibus enim legem loquor) quia lex in homine dominatur, quanto tempore vivit? nam quae sub viro est mulier,

(( cap. viii.)) nihil ergo nunc damnationis est iis, qui sunt in christo jesu, qui non secundum carnem ambulant. lex enim spiritus vitae in christo je

(( cap. ix.)) veritatem dico in christo, non mentior, testimonium mihi perhibente conscientia mea in spiritu sancto: quoniam tristitia mihi magna est,

(( cap. x.)) fratres, voluntas quidem cordis mei, et obsecratio ad deum, fit pro illis in salutem. testimonium enim perhibeo illis, quod aemulationem

(( cap. xi.)) dico ergo: numquid deus repulit populum suum? absit. nam et ego israelita sum ex semine abraham, de tribu benjamin. non repulit deus ple

(( cap. xii.)) obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, deo placentem, rationabile

(( cap. xiii.)) omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: non est enim potestas nisi a deo: quae autem sunt, a deo ordinatae sunt. itaque qu

(( cap. xiv.)) infirmum autem in fide assumite, non in disceptationibus cogitationum. alius enim credit se manducare omnia: qui autem infirmus est, ol

(( cap. xv.)) debemus autem nos firmiores imbecillitates (( ms. imbecillitatem)) infirmorum sustinere, et non nobis placere. unusquisque vestrum proxi

(( cap. xvi.)) commendo autem vobis phoeben sororem nostram, quae est in ministerio ecclesiae, quae est in cenchris: ut eam suscipiatis in domino dign

B. pauli apostoli incipit epistola ad corinthios prima.

(( cap. i.)) paulus, vocatus apostolus jesu christi, per voluntatem dei, et sosthenes frater, ecclesiae dei, quae est corinthi, sanctificatis in chris

(( cap. ii.)) et ego, cum venissem ad vos, fratres, veni non in sublimitate sermonis, aut sapientiae, annuntians vobis testimonium christi. non enim j

(( cap. iii.)) et ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. tamquam parvulis in christo, lac vobis potum dedi, no

(( cap. iv.)) sic nos existimet homo, ut ministros christi, et dispensatores mysteriorum dei. hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis i

(( cap. v.)) omnino auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris sui aliquis habeat. et vos inflat

(( cap. vi.)) audet aliquis vestrum habens negotium adversus alterum, judicari apud iniquos, et non apud sanctos? an nescitis quoniam sancti de hoc mu

(( cap. vii.)) de quibus autem scripsistis mihi: bonum est homini mulierem non tangere: propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et

(( cap. viii.)) de iis autem, quae idolis sacrificantur, scimus quia omnes scientiam habemus. scientia inflat, charitas vero aedificat. si quis autem

(( cap. ix.)) non sum liber? non sum apostolus? nonne christum jesum dominum nostrum vidi? nonne opus meum vos estis in domino? et si aliis non sum ap

(( cap. x.)) nolo enim vos ignorare, fratres, quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt et omnes in moyse baptizati sun

(( cap. xi.)) imitatores mei estote, sicut et ego christi. laudo autem vos, fratres, quod per omnia mei memores estis: et sicut tradidi vobis, praecep

(( cap. xii.)) de spiritualibus autem, nolo vos ignorare, fratres. scitis quoniam cum gentes essetis, ad simulacra muta prout ducebamini euntes. ideo

(( cap. xiii.)) si linguis hominum loquar, et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens. et si habuer

(( cap. xiv.)) sectamini charitatem, aemulamini spiritalia: magis autem ut prophetetis. qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo: nem

(( cap. xv.)) notum autem vobis facio, fratres, evangelium, quod praedicavi vobis, quod et accepistis, in quo et statis, per quod et salvamini: qua ra

(( cap. xvi.)) de collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinavi ecclesiis galatiae, ita et vos facite. per unam sabbati unusquisque vestrum a

B. pauli apostoli incipit epistola ad corinthios secunda.

(( cap. i.)) paulus apostolus jesu christi per voluntatem dei, et timotheus frater, ecclesiae dei, quae est corinthi, cum omnibus sanctis, qui sunt in

(( cap. ii.)) statui autem hoc ipsum apud me, ne iterum in tristitia venirem ad vos. si enim ego contristo vos: et quis est, qui me laetificet, nisi q

(( cap. iii.)) incipimus iterum nosmetipsos commendare? aut numquid egemus (sicut quidam) commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? epistola nost

(( cap. iv.)) ideo habentes administrationem juxta quod misericordiam consecuti sumus, non deficimus, sed abdicamus occulta dedecoris, non ambulantes

(( cap. v.)) scimus enim, quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex deo habemus, domum non manufactam,

(( cap. vi.)) adjuvantes autem exhortamur, ne in vacuum gratiam dei recipiatis. ait enim: tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te. ec

(( cap. vii.)) has ergo habentes promissiones, charissimi, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timo

(( cap. viii.)) notam autem facimus vobis, fratres, gratiam dei, quae data est in ecclesiis macedoniae: quod in multo experimento tribulationis, abund

(( cap. ix.)) nam de ministerio, quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis. scio enim promptum animum vestrum: pro quo de vobis glorio

(( cap. x.)) ipse autem ego paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam christi qui in facie quidem humilis sum inter vos, absens autem confido

(( cap. xi.)) utinam sustineretis modicum quid insipientiae meae, sed et supportate me: aemulor enim vos dei aemulatione. despondi enim vos uni viro v

(( cap. xii.)) si gloriari oportet (non expedit quidem:) veniam autem ad visiones et revelationes domini. scio hominem in christo ante annos quatuorde

(( cap. xiii.)) ecce tertio hoc venio ad vos: in ore duorum, vel trium testium stabit omne verbum. praedixi (( ms. add. enim)), et praedico, ut praese

B. pauli apostoli incipit epistola ad galatas.

(( cap. i.)) paulus apostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed per jesum christum, et deum patrem, qui suscitavit eum a mortuis et qui mecum

(( cap. ii.)) deinde post annos quatuordecim, iterum ascendi jerosolymam cum barnaba, assumpto et tito. ascendi autem secundum revelationem: et contul

(( cap. iii.)) o insensati galatae, quis vos fascinavit non obedire veritati, ante quorum oculos jesus christus praescriptus est, in vobis crucifixus?

(( cap. iv.)) dico autem: quanto tempore haeres parvulus est, nihil differt a servo, cum sit dominus omnium: sed sub tutoribus et actoribus est, usque

(( cap. v.)) state, et nolite iterum jugo servitutis contineri. ecce ego paulus dico vobis: quoniam si circumcidamini, christus vobis nihil proderit.

(( cap. vi.)) fratres, et si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos, qui spirituales estis, hujusmodi instruite in spiritu lenitatis: consid

B. pauli apostoli incipit epistola ad ephesios.

(( cap. i.)) paulus apostolus jesu christi per voluntatem dei, omnibus sanctis, qui sunt ephesi, et fidelibus in christo jesu. gratia vobis, et pax a

(( cap. ii.)) et vos, cum essetis mortui delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi hujus, secundum principe

(( cap. iii.)) hujus rei gratia, ego paulus vinctus christi jesu, pro vobis gentibus, si tamen audistis dispensationem gratiae dei, quae data est mihi

(( cap. iv.)) obsecro itaque vos ego vinctus in domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis, cum omni humilitate, et mansuetudine, cum pati

(( cap. v.)) estote ergo imitatores dei sicut filii charissimi: et ambulate in dilectione, sicut et christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro n

(( cap. vi.)) filii, obedite parentibus vestris in domino: hoc enim justum est. honora patrem tuum et matrem tuam, quod est mandatum primum in promiss

B. pauli apostoli incipit epistola ad philippenses.

(( cap. i.)) paulus et timotheus, servi jesu christi, omnibus sanctis in christo jesu, qui sunt philippis, cum episcopis, et diaconibus. gratia vobis

(( cap. ii.)) si qua ergo consolatio in christo, si quod solatium charitatis, si qua societas spiritus, si qua viscera miserationis: implete gaudium m

(( cap. iii.)) de caetero, fratres mei, gaudete in domino. eadem vobis scribere, mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium. videte canes, videte

(( cap. iv.)) itaque, fratres mei charissimi et desideratissimi, gaudium meum et corona mea: sic state in domino, charissimi. evodiam rogo, et syntich

B. pauli apostoli incipit epistola ad colossenses.

(( cap. i.)) paulus apostolus jesu christi, per voluntatem dei, et timotheus frater: eis, qui sunt colossis, sanctis, et fidelibus fratribus in christ

(( cap. ii.)) volo enim vos scire qualem sollicitudinem habeam pro vobis, et pro iis, qui sunt laodiciae, et quicumque non viderunt faciem meam in car

(( cap. iii.)) igitur, si consurrexistis cum christo, quae sursum sunt quaerite, ubi christus est in dextera dei sedens: quae sursum sunt sapite, non

B. pauli apostoli incipit epistola ad thessalonicenses prima.

(( cap. i.)) paulus, et silvanus, et timotheus, ecclesiae thessalonicensium, in deo patre, et domino jesu christo. gratia vobis, et pax. gratias agimu

(( cap. ii.)) nam ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit: sed ante passi , et contumeliis affecti (sicut scitis) in phil

(( cap. iii.)) propter quod non sustinentes amplius, placuit nobis remanere athenis, solis: et misimus timotheum fratrem nostrum, et ministrum dei in

(( cap. iv.)) de caetero ergo, fratres, rogamus vos et obsecramus in domino jesu, ut quemadmodum accepistis a nobis, quomodo oporteat vos ambulare, et

(( cap. v.)) de temporibus autem, et momentis, fratres, non indigetis, ut scribamus vobis. ipsi enim diligenter scitis, quia dies domini, sicut fur in

B. pauli apostoli incipit epistola ad thessalonicenses secunda.

(( cap. i.)) paulus, et silvanus, et timotheus, ecclesiae thessalonicensium, in deo patre nostro, et domino jesu christo. gratia vobis, et pax a deo n

(( cap. ii.)) rogamus autem vos, fratres, per adventum domini nostri jesu christi, et nostrae congregationis in ipsum: ut non cito moveamini a vestro

(( cap. iii.)) de caetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo dei currat, et clarificetur, sicut et apud vos: et ut liberemur ab importunis, et malis

B. pauli apostoli incipit epistola ad timotheum prima.

(( cap. i.)) paulus apostolus jesu christi secundum imperium dei salvatoris nostri, et christi jesu spei nostrae: timotheo dilecto filio in fide. grat

(( cap. ii.)) obsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus: pro regibus, et om

(( cap. iii.)) fidelis sermo: si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse, unius uxoris virum,

(( cap. iv.)) spiritus autem manifeste dicit, quia in novissimis temporibus discedent quidam a fide, attendentes spiritibus erroris, et doctrinis daem

(( cap. v.)) seniorem ne increpaveris, sed obsecra, ut patrem juvenes, ut fratres anus, ut matres juvenculas, ut sorores in omni castitate: viduas

(( cap. vi.)) quicumque sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore dignos arbitrentur, ne nomen domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles

B. pauli apostoli incipit epistola ad timotheum secunda.

(( cap. i.)) paulus apostolus jesu christi per voluntatem dei, secundum promissionem vitae, quae est in christo jesu: timotheo charissimo filio, grati

(( cap. ii.)) tu ergo, fili mi, confortare in gratia, quae est in christo jesu: et quae audisti a me per multos testes, haec commenda fidelibus homini

(( cap. iii.)) hoc autem scito, quod in novissimis diebus instabunt tempora periculosa: erunt homines seipsos amantes, cupidi, elati, superbi, blasphe

(( cap. iv.)) testificor coram deo, et jesu christo, qui judicaturus est vivos, et mortuos, per adventum ipsius, et regnum ejus: praedica verbum, inst

B. pauli apostoli incipit epistola ad titum.

(( cap. ii.)) tu autem loquere quae decent sanam doctrinam. senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani in fide, in dilectione, in patientia. anus

(( cap. iii.)) admone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse: neminem blasphemare, non litigi

B. pauli apostoli incipit epistola ad philemonem.

B. pauli apostoli incipit epistola ad hebraeos.

(( cap. ii.)) propterea abundantius oportet observare nos ea quae audivimus, ne forte pereffluamus. si enim qui per angelos dictus est sermo, factus e

(( cap. iii.)) unde, fratres sancti, vocationis coelestis participes, considerate apostolum et pontificem confessionis nostrae jesum: qui fidelis est

(( cap. iv.)) timeamus ergo, ne forte, relicta pollicitatione introeundi in requiem ejus, existimetur aliquis ex vobis deesse. etenim et nobis nuntiat

(( cap. v.)) omnis namque pontifex ex hominibus assumptus pro hominibus constituitur in iis, quae sunt ad deum, ut offerat dona, et sacrificia pro pec

(( cap. vi.)) quapropter intermittentes inchoationis christi sermonem, ad perfectiora (( ms. perfectionem)) feramur, non rursum jacientes fundamentum

(( cap. vii.)) hic enim melchisedech, rex salem, sacerdos dei summi, qui obviavit abrahae regresso a caede regum, et benedixit ei cui et decimas omni

(( cap. viii.)) capitulum autem super ea quae dicuntur: talem habemus pontificem, qui consedit in dextera sedis magnitudinis in coelis (( ms. excelsis

(( cap. ix.)) habuit quidem et prius justificationes culturae, et sanctum saeculare. tabernaculum enim factum est primum, in quo erant candelabra, et

(( cap. x.)) umbram enim habens lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis, quas offerunt indesinenter,

(( cap. xi.)) est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium. in hac enim testimonium consecuti sunt senes. fide intelligimu

(( cap. xii.)) ideoque et nos tantam habentes impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad

(( cap. xiii.)) charitas fraternitatis maneat in vobis. et hospitalitatem nolite oblivisci, per hanc enim latuerunt (( ms. placuerunt)) quidam, angeli

Prologus septem epistolarum canonicarum.

B. jacobi apostoli incipit epistola catholica.

(( cap. ii.)) fratres mei, nolite in personarum acceptione habere fidem domini nostri jesu christi gloriae. etenim si introierit in conventum vestrum

(( cap. iii.)) nolite plures magistri fieri, fratres mei, scientes quoniam majus judicium sumitis. in multis enim offendimus omnes. si quis in verbo n

(( cap. iv.)) unde bella et lites in vobis? nonne hinc? ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris? concupiscitis, et non habetis: o

(( cap. v.)) agite nunc, divites, plorate ululantes in miseriis vestris, quae advenient vobis. divitiae vestrae putrefactae sunt: et vestimenta vestra

B. petri apostoli incipit epistola prima.

(( cap. ii.)) deponentes igitur omnem malitiam, et omnem dolum, et simulationes, et invidias, et omnes detractiones, sicut modo geniti infantes, ratio

(( cap. iii.)) similiter et mulieres subditae sint viris suis: ut et si qui non credunt verbo, per mulierum conversationem sine verbo lucrifiant, cons

(( cap. iv.)) christo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione armamini, quia qui passus est in carne, desiit a peccatis: ut jam non desideriis

(( cap. v.)) seniores ergo, qui in vobis sunt, obsecro, consenior et testis christi passionum: qui et ejus, quae in futuro revelanda est, gloriae comm

B. petri apostoli incipit epistola secunda.

(( cap. ii.)) fuerunt vero et pseudoprophetae in populo sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui introducentes sectas perditionis, et eum, qui

(( cap. iii.)) hanc ecce vobis, charissimi, secundam scribo epistolam, in quibus vestram excito in commonitione sinceram mentem: ut memores sitis eoru

B. joannis apostoli incipit epistola prima.

(( cap. ii.)) filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud patrem, jesum christum justum: et ips

(( cap. iii.)) videte qualem charitatem dedit nobis pater, ut filii dei nominemur et simus. propter hoc mundus non novit nos: quia non novit eum. char

(( cap. iv.)) charissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex deo sint: quoniam multi pseudoprophetae exierunt in mundum. in hoc

(( cap. v.)) omnis qui credit, quoniam jesus est christus, ex deo natus est. et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit et eum qui natus est ex eo.

B. joannis apostoli incipit epistola secunda.

B. joannis apostoli incipit epistola tertia.

B. judae apostoli incipit epistola catholica.

B. joannis apostoli incipit apocalypsis.

(( cap. ii.)) angelo ephesi ecclesiae scribe: haec dicit, qui tenet septem stellas in dextera sua, qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum:

(( cap. iii.)) et angelo ecclesiae sardis scribe: haec dicit qui habet septem spiritus dei, et septem stellas: scio opera tua, quia nomen habes quod v

(( cap. iv.)) post haec vidi: et ecce ostium apertum in coelo et vox prima, quam audivi, tamquam tubae loquentis mecum, dicens: ascende huc, et osten

(( cap. v.)) et vidi in dextera sedentis supra thronum, librum scriptum intus et foris signatum sigillis septem. et vidi (( ms. audivi)) angelum forte

(( cap. vi.)) et quod vidi aperuisset agnus unum de septem sigillis, et audivi unum de quatuor animalibus, dicens (( ms. add. mihi)), tamquam vocem to

(( cap. vii.)) post haec vidi quatuor angelos stantes super quatuor angulos terrae, tenentes quatuor ventos terrae (( ms. tac. terrae)), ne flarent su

(( cap. viii.)) et cum aperuisset sigillum septimum, factum est silentium in coelo, quasi media hora. et vidi septem angelos stantes in conspectu dei:

(( cap. ix.)) et quintus angelus tuba cecinit: et vidi stellam de coelo cecidisse in terram, et data est ei clavis putei abyssi. et aperuit puteum aby

(( cap. x.)) et vidi alium angelum fortem descendentem de coelo amictum nube, et iris in capite ejus, et facies ejus erat ut sol, et pedes ejus tamqua

(( cap. xi.)) et datus est mihi calamus similis virgae, et dictum est mihi: surge, et metire templum dei, et altare, et adorantes (( ms. habitantes))

(( cap. xii.)) et signum magnum apparuit in coelo: mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus, et in capite ejus corona stellarum duodecim et in ut

(( cap. xiii.)) et vidi de mari bestiam ascendentem, habentem capita septem et cornua decem, et super cornua ejus decem diademata, et super capita eju

(( cap. xiv.)) et vidi: et ecce agnus stabat supra montem sion, et cum eo centum quadraginta quatuor millia, habentes nomen ejus, et nomen patris ejus

(( cap. xv.)) et vidi aliud signum in coelo magnum et mirabile, angelos septem, habentes plagas septem novissimas. quoniam in illis consummata est ira

(( cap. xvi.)) et audivi vocem magnam de templo, dicentem septem angelis: ite, et effundite septem phialas irae dei in terram. et abiit primus, et eff

(( cap. xvii.)) et venit unus de septem angelis, qui habebant septem phialas, et locutus est mecum, dicens: veni, ostendam tibi damnationem meretricis

(( cap. xviii.)) et post haec vidi alium angelum descendentem de coelo, habentem potestatem magnam: et terra illuminata est a gloria ejus. et exclamav

(( cap. xix.)) post haec audivi quasi vocem tubarum multarum in coelo dicentium: alleluia: salus, et gloria, et virtus deo nostro est: quia vera et ju

(( cap. xx.)) et vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manu sua. et apprehendit draconem, serpentem antiquu

(( cap. xxi.)) et vidi coelum novum, et terram novam. primum enim coelum, et prima terra abiit, et mare jam non est. et ego joannes vidi sanctam civit

(( cap. xxii.)) et ostendit mihi fluvium aquae vitae, splendidum tamquam crystallum, procedentem de sede dei et agni. in medio plateae ejus, et ex utr

Appendix ad div. bibliothecam s. hieronymi.

Abbreviatio chronicae.

Admonitio in subsequentem collectionem variantium lectionum.

Codicum divinae bibliothecae variantes lectiones. pars prima, complectens lectiones variantes veteris testamenti.

Liber primus samuelis

Hieronymi in libros regum praefatio.

Liber secundus samuelis

Liber paralipomenon primus.

Liber secundus paralipomenon.

Verba lamuelis regis,

Visio qua erudivit eum mater sua.

Canticum canticorum salomonis,

Ad paulam et eustochium, in translationem isaiae ex hebraica veritate.

Threni, id est lamentationes jeremiae, quae hebraice cinoth inscribuntur.

Prophetia ezechielis.

Incipiunt duodecim prophetae.

Liber osee prophetae.

Liber primus machabaeorum.

Liber secundus machabaeorum.

Codicum divinae bibliothecae variantes lectiones. pars secunda, complectens variantes lectiones novi testamenti.

Sanctum j. c. evangelium secundum matthaeum.

Sanctum j. c. evangelium sec. marcum.

Sanctum j. c. evangelium sec. lucam.

Sanctum j. c. evangelium sec. joannem.

Epistolae xiv pauli apostoli.

Epistola pauli apostoli ad romanos.

Epistola pauli ad corinthios prima.

Epistola pauli ad corinthios secunda.

Epistola pauli ad galatas.

Epistola pauli ad ephesios.

Epistola pauli ad philippenses.

Epistola pauli ad colossenses.

Epistola pauli ad thessalonicenses prima.

Incipit epistola ad laodicenses.

Epistola pauli ad thessalonicenses secunda.

Caput i.

Caput ii.

Caput iii.

Epistola pauli ad timotheum prima.

Epistola pauli ad timotheum secunda.

Epistola pauli ad titum.

Caput i.

Caput ii.

Caput iii.

Epistola pauli ad philemonem.

Caput unicum.

Epistola pauli apostoli ad hebraeos.

Epistolae catholicae.

Epistola catholica jacobi apostoli.

Incipit epistola jacobi apostoli ad duodecim tribus.

Epistola petri apostoli prima.

Epistola petri apostoli secunda.

Caput i.

Caput ii.

Caput iii.

Epistola joannis apostoli prima.

Epistola joannis apostoli secunda.

Caput unicum.

Epistola joannis apostoli tertia.

Caput unicum.

Judae apostoli epistola catholica.

Caput unicum.

Apocalypsis joannis apostoli.

Ordo rerum quae in hoc tomo continentur.

Finis tomi vigesimi-noni.

Caput X.

Machabaeus autem, et qui cum eo erant, Domino se protegente, templum quidem, et civitatem recepit.

Aras autem, quas alienigenae per plateas exstruxerant, itemque delubra demolitus est.

Et purgato templo, aliud altare fecerunt: et de ignitis lapidibus igne concepto, sacrificia obtulerunt post biennium, et incensum, et lucernas, et panes propositionis 0516C posuerunt.

Quibus gestis, rogabant Dominum prostrati in terram, ne amplius talibus malis inciderent: sed et si quando peccassent, ut ab ipso mitius corriperentur, et non barbaris, ac blasphemis hominibus traderentur.

Qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat, contigit eadem die purificationem fieri, vigesima quinta mensis, qui fuit Casleu.

Et cum laetitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum, recordantes quod ante modicum temporis diem solemnem tabernaculorum in montibus et in speluncis more bestiarum egerant.

Propter quod thyrsos, et ramos virides, et palmas praeferebant ei, qui prosperavit mundari locum suum.

Et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Judaeorum omnibus annis agere dies istos.

Et Antiochi quidem, qui appellatus est Nobilis, vitae excessus ita se habuit.

Nunc autem de Eupatore, Antiochi impii filio, quae gesta sunt narrabimus, breviantes mala quae in bellis 0516D gesta sunt.

Hic enim, suscepto regno, constituit super negotia regni Lysiam quemdam, Phoenicis et Syriae militiae principem.

Nam Ptolemaeus, qui dicebatur Macer, justi tenax, erga Judaeos esse constituit, et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos, et pacifice agere cum eis.

Sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem, cum frequenter proditor audiret, eo quod Cyprum creditam sibi a Philometore deseruisset, et ad Antiochum Nobilem translatus etiam ab eo recessisset, veneno vitam finivit.

Gorgias autem, cum esset dux locorum, assumptis advenis, frequenter Judaeos debellabat.

0517A Judaei vero, qui tenebant opportunas munitiones, fugatos ab Jerosolymis suscipiebant, et bellare tentabant.

Hi vero qui erant cum Machabaeo, per orationes Dominum rogantes, ut esset sibi adjutor, impetum fecerunt in munitiones Idumaeorum.

Multaque vi insistentes, loca obtinuerunt, occurrentes interemerunt, et omnes simul non minus viginti millibus trucidaverunt.

Quidam autem, cum confugissent in duas turres valde munitas, omnem apparatum ad repugnandum habentes,

Machabaeus ad eorum expugnationem, relicto Simone, et Josepho, itemque Zachaeo, eique qui cum ipsis erant, satis multis, ipse ad eas, quae amplius perurgebant, pugnas conversus est.

Hi vero, qui cum Simone erant, cupiditate ducti, a quibusdam, qui in turribus erant, suasi sunt pecunia: et septuaginta millibus didrachmis acceptis, dimiserunt quosdam effugere.

Cum autem Machabaeo nuntiatum esset quod factum 0517B est, principibus populi congregatis, accusavit, quod pecunia fratres vendidissent, adversariis eorum dimissis.

Hos igitur proditores factos interfecit, et confestim duas turres occupavit,

Armis autem, ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti millia peremit.

At Timotheus, qui prius a Judaeis fuerat superatus, convocato exercitu peregrinae multitudinis, et congregato equitatu Asiano, advenit quasi armis Judaeam capturus.

Machabaeus autem, et qui cum ipso erant, appropinquante illo, deprecabantur Dominum, caput terra aspergentes, lumbosque ciliciis praecincti.

Ad altaris crepidinem provoluti, ut sibi propitius, inimicis autem eorum esset inimicus, et adversariis adversetur, sicut lex dicit.

Et ita post orationem, sumptis armis, longius de civitate procedentes, et proximi hostibus effecti resederunt.

Primo autem solis ortu utrique commiserunt: isti 0517C quidem victoriae, et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes: illi autem ducem belli animum habebant.

Sed, cum vehemens pugna esset, apparuerunt adversariis de coelo viri quinque in equis, frenis aureis decori, ducatum Judaeis praestantes:

Ex quibus duo Machabaeum medium habentes, armis suis circumseptum incolumem conservabant: in adversarios autem tela, et fulmina jaciebant, ex quo et caecitate confusi, et repleti perturbatione cadebant.

Interfecti sunt autem viginti millia quingenti, et equites sexcenti.

Timothaeus vero confugit in Gazaram praesidium munitum, cui praeerat Cheraeas.

Machabaeus autem, et qui cum eo erant, laetantes obsederunt praesidium diebus quatuor.

At hi, qui intus erant, loci firmitate confisi, supra modum maledicebant, et sermones nefandos jactabant.

Sed cum dies quinta illucesceret, viginti juvenes ex 0517D his, qui cum Machabaeo erant, accensi animis propter blasphemiam, viriliter accesserunt ad murum, et feroci animo incedentes ascendebant.

Sed et alii similiter ascendentes, turres, portasque succendere aggressi sunt, atque ipsos maledicos vivos concremare.

Per continuum autem biduum praesidio vastato, Timotheum occultantem se in quodam repertum loco peremerunt: et fratrem illius Cheraeam, et Apollophanem occiderunt.

Quibus gestis, in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum, qui magna fecit in Israel, et victoriam dedit illis.