216. Hymnus "Altus Prosator" sancti Columbae.

R. Quis potest Deo placere Novissimo in tempore

Variatis insignibus Veritatis ordinibus

Exceptis contemptoribus Mundi praesentis istius?

1. Altus prosator, vetustus

Dierum et ingenitus

Erat absque origine

Primordii et crepidine,

Est et erit in saecula

Saeculorum infinita;

Cui est unigenitus

Christus et sanctus spiritus

Coaeternus in gloria

Deitatis perpetua.

Non tres deos depromimus,

Sed uuum Deum dicimus

Salva fide in personis

Tribus gloriosissimis.

2. Bonos creavit ''Angelos

Ordines et Archangelos

Princijyatuum ac Sedium,

Potestatum, Virtutium,

''Uti non esset bonitas

Otiosa ac maiestas

Trinitatis in omnibus

Largitatis muneribus,

Sed haberet, caelestia

In quibus privilegia

Ostenderet magnopere

Possibili fatimine.

3. Caeli de regni apice

Stationis angelicae

Claritate prae fulgoris,

Venustate speciminis

Superbiendo ruerat

Lucifer, quem formaverat,

Apostataeque angeli

Eodem lapsu lugubri

Auctoris cenodoxiae,

Pervicacis invidiae,

Ceteris remanentibus

In suis principatibus.

4. Draco magnus taeterrimus,

Terribilis et antiquus,

Qui fuit serpens lubricus,

Sapientior omnibus

Bestiis et animantibus

Terrae ferocioribus,

Tertiam partem siderum

Traxit secum in barathrum

Locorum infernalium

Diversorumque carcerum

Refugas veri luminis

Parasito praecipites.

5. Excelsus mundi machinam

Praevidens et harmoniam,

Caelum et terram fecerat,

Mare, aquas condiderat,

Herbarum quoque germina,

Virgultorum arbuscula,

Solem, lunam ac sidera,

Ignem ac necessaria,

Aves, pisces et pecora,

Bestias, animalia,

Hominem demum regere

Protoplaustum praesagmine.

6. Pactis simul sideribus,

Aetheris luminaribus,

Conlaudaverunt angeli

Factura pro mirabili

Immensae molis Dominum,

Opificem caelestium,

Praeconio laudabili,

Debito et immobili

Concentuque egregio

Grates egerunt Domino

Amore et arbitrio,

Non naturae donario.

7. Grassatis primis duobus

Seductisque paerntibus

Secundo ruit diabolus

Cum suis satellitibus,

Quorum horrore vultuum

Sonoque volitantium

Consternarentur homines

Metu territi fragiles,

Non valentes carnalibus

Haec intueri visibus,

Qui nunc ligantur fascibus,

Ergastulorum nexibus.

8. Hic sublatus e medio

Deiectus est a Domino,

Cuius aeris spatium

Constipatur satellitum

Globo invisibilium

Turbido perduellium,

Ne malis exemplaribus

Imbuti ac sceleribus

Nullis unquam tegentibus

Saeptis ac parietibus

Fornicarentur homines

Palam omnium oculis.

9. Invehunt nubes pontias

Ex fontibus brumalias

Tribus profundioribus

Oceani dodrantibus

Maris, caeli climatibus,

Caeruleis turbinibus

Profuturas segitibus,

Tineis et germinibus,

Agitatae flaminibus

Thesauris emergentibus,

Quique paludes marinas

Evacuant reciprocas.

10. Raduca ac tyrannica

Mundique momentanea

Regum praesentis gloria

Nutu Dei deposita ;

Ecce, gigantes gemere

Sub aquis magno ulcere

Comprobantur, incendio

Aduri ac supplicio

Cocyti que Charybdibus

Strangulati turgentibus,

Scyllis obtecti fluctibus

Eliduntur et scrupibus.

11. Ligatas aquas nubibus

Frequenter crebrat Dominus,

Ut ne erumpant protinus

Simul ruptis obicibus,

Quarum uberioribus

Venis velut uberibus

Pedetentim natantibus

Telli per tractus istius

Gelidis ac ferventibus

Diversis in temporibus

Usquam influunt flumina

Nunquam deficientia.

12. Magni Dei virtutibus

Appenditur dialibus

Globus terrae et circulus

Abysso magnae inditus

Suffulta Dei, iduma

Omnipotentis valida,

Columnis velut vectibus

Eundem sustentantibus,

Promontoriis et rupibus

Solidis fundaminibus

Velut quibusdam basibus

Firmatus immobilibus.

13. Nulli videtur dubium

In imis esse infernum,

Ubi habentur tenebrae,

Vermes et dirae bestiae,

Ubi ignis sulphureus

Ardens flammis edacibus,

Ubi rugitus hominum,

Fletus et stridor dentium,

Ubi Gehennae gemitus

Terribilis et antiquus,

Ubi ardor flammaticus,

Sitis famisque horridus.

14. Orbem infra, ut legimus,

Incolas esse novimus,

Quorum genu precario

Frequenter flectit Domino,

Quibusque impossibile

Librum scriptum revolvere

Obsignatum signaculis

Septem de Christi monitis,

Quem idem resignaverat,

Postquam victor exstiterat

Explens sui praesagmina

Adventus prophetalia.

15. Plantatum a prooemio

Paradisum a Domino

Legimus in primordio

Genesis nobilissimo,

Cuius ex fonte flumina

Quattuor sunt manantia,

Cuius etiam florido

Lignum vitae in medio,

Cuius non cadunt folia

Gentibus salutifera,

Cuius inenarrabiles

Deliciae ac fertiles.

16. Quis ad condictum Domini

Montem ascendit Sinai?

Quis audivit tonitrua

Ultra modum sonantia,

Quis clangorem perstrepere

Inormitatis buccinae?

Quis quoque vidit fulgura

In gyro coruscantia,

Quis lampades et iacula

Saxaque collidentia

Praeter Israhelitici

Moysen iudicem populi?

17. Regis regum rectissimi

Prope est dies Domini,

Dies irae et vindictae,

Tenebrarum et nebulae

Diesque mirabilium

Tonitruorum fortium,

Dies quoque angustiae,

Maeroris ac tristitias,

In quo cessabit mulierum

Amor ac desiderium

Hominumque contentio

Mundi huius et cupido.

18. Stantes erimus pavidi

Ante tribunal Domini

Reddemusque de omnibus

Rationem affectibus,

Videntes quoque posita

Ante obtutus crimina

Librosque conscientiae

Patefactos in facie ;

In fletus amarissimos

Ac singultus erurnpemus

Subtracta necessaria

Operandi materia.

19. Tuba primi archangeli

Strepente admirabili

Erumpent munitissima

Claustra ac poliandria,

Mundi praesentis frigola

Hominum lucescentia

Undique conglobantibus

Ad compagines ossibus,

Animabus aethralibus

Eisdem obviantibus

Rursumque redeuntibus

Debitis mansionibus.

20. Uagatur ex climactere

Orion caeli cardine

Derelicto Virgilio,

Astrorum splendidissimo,

Per metas Thetis ignoti

Orientalis circuli ;

Girans certis ambagibus

Redit priscis reditibus,

Oriens post biennium

Vesperugo in vesperum ;

Sumpta in problematibus

Tropicis intellectibus.

21. Xristo de caelis Domino

Descendente celsissimo

Praefulgebit clarissimum

Signum crucis et vexillum,

Tectisque luminaribus

Duobus principalibus

Cadent in terram sidera

Ut fructus de ficulnea,

Eritque mundi spatium

Ut fornacis incendium ;

Tunc in montium specubus

Abscondent se exercitus.

22. Ymnorum cantionibus

Sedulo tinnientibus,

Tripudiis sanctis milibus

Angelorum vemantibus

Quattuorque plenissimis

Animalibus oculis

Cum viginti felicibus

Quattuor senioribus,

Coronas admittentibus

Agni Dei sub pedibus,

Laudatur tribus vicibus

Trinitas aeternalibus.

23. Zelus ignis furibundos

Consumet adversarios

Nolentes Christum credere

Deo a patre venisse.

Nos vero evolabimus

Obviam ei protinus

Et sic cum ipso erimus

In diversis ordinibus

Dignitatum pro meritis

Praemiorum perpetuis

Permansuri in gloria

A saeculis in saecula.