Patrologiae cursus completus
Elenchus operum quae in hoc quinto tomo continentur.
Elenchus operum quae in hoc quinto tomo continentur.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi sermones ad populum.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi sermones ad populum.
Classis iv. de diversis.
Sermo cccxli . de eo quod christus tribus modis in scripturis intelligitur contra arianos habitus .
Sermo cccxlii . de sacrificio vespertino . in quo explicatur initium evangelii joannis.
Sermo cccxliii . de susanna et joseph: cum exhortatione ad castitatem .
Sermo cccxliv . de amore dei et amore seculi .
Sermo cccxlv . de contemptu mundi.
Sermo cccxlvi . de peregrinatione nostra in hac vita, per fidem.
Sermo cccxlvii . de timore dei, i .
Sermo cccxlviii . de timore dei, ii .
Sermo cccxlix . de charitate, et de caeco illuminato, i .
Sermo cccl . de charitate, ii .
Sermo cccli . de utilitate agendae poenitentiae, i .
Sermo ccclii . de utilitate agendae poenitentiae, ii.
Sermo ccclv . de vita et moribus clericorum suorum, i .
Sermo ccclvi . de vita et moribus clericorum suorum, ii .
Sermo ccclviii . de pace et charitate. carthagine habitus, ante collationem cum donatistis, ii.
Sermo ccclx . ad vigilias maximiani , de quodam donatista qui reversus est ad ecclesiam.
Sermo ccclxi . de resurrectione mortuorum, i .
Sermo ccclxii . de resurrectione mortuorum, ii.
Sermo ccclxiii . de cantico exodi . cap. xv, v . 1-21.
Classis v. sermones dubii. quos inter qui visi sunt minus referre augustinum, typis minutioribus exhibentur.
Sermo ccclxiv . de samsone . judic. capp. xiii-xvi.
Sermo ccclxv . de versu 7 psalmi xv, benedicam dominum, qui tribuit mihi intellectum, etc. .
Sermo ccclxvi . de psalmo xxii, dominus regit me, et nihil mihi deerit .
Sermo ccclxvii . de verbis evangelii lucae, cap. xvi, 19-31 ubi de divité et lazaro .
Sermo ccclxix . de nativitate domini, i .
Sermo ccclxx . de nativitate domini, ii .
Sermo ccclxxi . de nativitate domini, iii .
Sermo ccclxxii . de nativitate domini, iv .
Sermo ccclxxiii . de epiphania domini, i .
Sermo ccclxxiv . de epiphania domini, ii .
Sermo ccclxxv . de epiphania domini, iii .
Sermo ccclxxvi . dominica in octavis paschae .
Sermo ccclxxvii . in ascensione domini .
Sermo ccclxxviii . in die pentecostes .
Sermo ccclxxix . in nativitate joannis baptistae, i .
Sermo ccclxxx . in nativitate joannis baptistae, ii .
Sermo ccclxxxi . de natali apostolorum petri et pauli .
Sermo ccclxxxii . de sancto stephano .
Sermo ccclxxxiii . in die anniversaria ordinationis episcopalis .
Sermo ccclxxxiv . de trinitate, sive de scripturis veteribus et novis contra arianos .
Sermo ccclxxxv . de amore hominis in hominem .
Sermo ccclxxxvi . de dilectione inimicorum .
Sermo ccclxxxvii . de correptione proximi .
Sermo ccclxxxviii . de faciendis eleemosynis, i .
Sermo ccclxxxix . de faciendis eleemosynis, iii .
Sermo cccxc . de faciendis eleemosynis, iii .
Sermo cccxcii . ad conjugatos .
Sermo cccxciii . de poenitentibus .
Sermo cccxciv . de natali ss. perpetuae et felicitatis.
Sermo cccxcv . de ascensione domini, vi.
Sermo cccxcvi . in assumptione episcopi.
Sermo s. presbyteri eraclii, discipuli s. augustini, ipso praesente habitus .
Sermo s. presbyteri eraclii, discipuli s. augustini, ipso praesente habitus .
S. aurelii augustini sermonum quorumdam qui adhuc desiderantur fragmenta reperta in collectaneis eugypii, bedae, flori ac joannis romanae ecclesiae di
Ex sermone contra pelagianos, in eugypii tomo 2, cap. 287 aut 288 .
Ex sermone de passione domini, in collectione bedae et flori ad rom. v.
Item ex sermone de passione domini, beda et florus ad rom. xii.
Item ex sermone de passione, beda et florus ad rom. xv.
Item ex sermone de passione, beda et florus ad galat. vi.
Item ex sermone de passione, beda et florus ad ephes. iv.
Ex sermone de resurrectione domini, beda et florus ad rom. vi.
Ex sermone octavarum paschae, inter collectanea joannis diaconi in genesim nondum vulgata .
Ex sermone de quinquagesima resurrectionis, florus ad i cor. i.
Ex sermone de apostolo paulo, in conversione cujusdam fausti pagani, florus ad rom. xiv.
Ex sermone de natali sancti quadrati , beda nondum vulgatus ad ii cor. iv.
Item ex sermone de tribus virgis, beda nondum vulgatus ad i thess. ii.
Ex sermone de bono nuptiarum, beda et florus ad i cor. vii.
Ex sermone de verbis apostoli, non est nobis collucatio, etc. beda et florus ad ephes. vi.
Ex sermone de sabbato, florus ad ii cor. iii.
Ex sermone de calendis januariis contra paganos, joannes diaconus in leviticum.
Item ex sermone de calendis januariis contra paganos, joannes diaconus, ibid.
Appendix tomi quinti operum s. augustini complectens sermones supposititios, in quatuor classes subjecto nunc primum ordine digestos. prima classis co
Classis prima. de veteri et novo testamento.
Classis prima. de veteri et novo testamento.
Sermo primus . de ligno dignoscentiae boni et mali. gen. ii, 16, 17 .
Sermo ii . de vocatione abrahae, egredere de terra tua, etc. gen. xii, 1 .
Sermo iii . de beato abraham .
Sermo iv . de vacca, ariete vel capra trium annorum, turture quoque et columba. gen. xv, 9-17 .
Sermo v . de tribus viris qui beato abrahae apparuerunt. gen. xviii .
Sermo vi . de immolatione isaac, i .
Sermo vii . de immolatione isaac, ii .
Sermo viii . de puero abraham, qui missus est ad rebeccam .
Sermo ix . de sancta rebecca .
Sermo x . de conceptu rebeccae. gen. xxv .
Sermo xi . de beato jacob, i .
Sermo xii . de beato jacob, ii .
Sermo xiii . de beato joseph, i .
Sermo xiv . de beato joseph, ii .
Sermo xv . de beato joseph, iii .
Sermo xvii . de colluctatione aegyptiorum et israelitarum .
Sermo xx . de decem plagis aegyptiorum. exod. cap. vii-xii .
Sermo xxi . de decem plagis et decem praeceptis. exod. cap. vii-xii et cap. xx, v . 3, 17 .
Sermo xxii . de eo quod scriptum est, induravit dominus cor pharaonis. exod. cap. ix, v . 12 .
Sermo xxiii . de pharaonis saevitia et submersione. exod. capp. 1, v. xiv .
Sermo xxiv . de via trium dierum. exod. viii .
Sermo xxv . de amara aqua et manna. exod. capp. xv, xvi .
Sermo xxvi . de raphidin, de petra percussa, et de amalec. exod. xvii .
Sermo xxvii . de filiis israel .
Sermo xxviii . de exploratoribus et de botro .
Sermo xxxii . de serpente aeneo et de virga moysi .
Sermo xxxiii . de balaam et balac .
Sermo xxxvii . de david et isai patre suo, et de golia .
Sermo xxxviii . de plaga populi propter david, et de altaris aedificatione in area areuna jebusaei .
Sermo xxxix . de judicio salomonis inter duas meretrices: contra arianam haeresim .
Sermo xliii . de naaman syro .
Sermo xliv . de elisaeo et giezi puero .
Sermo xlv . de elisaeo, et securi in gurgite lapsa .
Sermo xlvi . de fame samariae .
Sermo xlvii . de beato tobia .
Sermo lii . de beato job, iii et de verbis psalmi xcvii, 5, 6, psallite domino in cithara, etc. .
Sermo liii . de verbis psalmi xlix, 20-23, sedens adversus fratrem tuum detrahebas, etc. .
Sermo lvii . de muliere forti et de ecclesia, in proverbiorum cap. xxxi, 10-31 .
Sermo lviii . in eumdem locum proverbiorum, cap. xxxi, v . 10-31 .
Sermo lix . de tribus pueris missis in fornacem ignis .
Sermo lxi . de pace, in illud evangelii matthaei cap. v, v . 9, felices pacifici, etc. .
Sermo lxv . rursum in matthaei cap. vi, 9-13: de oratione dominica .
Sermo lxvi . de verbis evangelii matthaei, cap. vii, 1-5, nolite judicare, ut non judicemini, etc. .
Sermo lxviii . de eisdem verbis evangelii matthaei, cap. vii, 13, 14, lata et spatiosa est via, etc.
Sermo lxx . de verbis evangelii matthaei, cap. xi, 25-30, confiteor tibi, pater, etc. .
Sermo lxxv . de verbis evangelii matthaei, capp. xxiv, 19, vae praegnantibus et nutrientibus, etc. .
Sermo lxxvii . de verbis evangelii matthaei, cap. xxv, 34-43, venite, benedicti patris, etc. .
Sermo lxxxvii . de verbis evangelii lucae, cap. xiii, 18, 19, cui simile est regnum dei, etc. .
Sermo lxxxviii . rursum de verbis evangelii lucae, cap. xii, 18, 19, cui simile est regnum, etc. .
Sermo xc . de verbis evangelii joannis, cap. ii, 1-10, die tertia nuptiae fiebant, etc. .
Sermo xcii . item in joannis cap. ii, 1-10, de nuptiis in cana galilaeae .
Sermo xcvi . rursus in evangelii joannis cap. xi, 1-44, de suscitatione lazari .
Sermo xcviii . de iisdem verbis evangelii joannis, cap. xiv, 27 .
Sermo xcix . de verbis actuum, cap. iii, 1-8, petrus et joannes ascendebant in templum, etc. .
Sermo civ . de verbis apostoli, i cor. cap. iii, 11-15, fundamentum aliud nemo potest ponere, etc. .
Sermo cx . de eisdem verbis apostoli, ii cor. cap. v, 10 .
Sermo cxiv . de verbis apostoli, ad hebr. cap. xii, 1, tantam habentes et nos nubem testium, etc. .
Appendicis classis ii. sermones de tempore.
Appendicis classis ii. sermones de tempore.
Sermo cxv . de adventu domini, i .
Sermo cxvi . de adventu domini, ii .
Sermo cxvii . in natali domini, i .
Sermo cxviii . in natali domini, ii .
Sermo cxix . in natali domini, iii .
Sermo cxx . in natali domini, iv .
Sermo cxxi . in natali domini, v .
Sermo cxxii . in natali domini, vi .
Sermo cxxiii . in natali domini, vii .
Sermo cxxiv . in natali domini, viii .
Sermo cxxv . in natali domini, ix .
Sermo cxxvi . in natali domini, x .
Sermo cxxvii . in natali domini, xi .
Sermo cxxviii . in natali domini, xii .
Sermo cxxix . de calendis januariis, i .
Sermo cxxx . de calendis januariis, ii .
Sermo cxxxi . in epiphania domini, i .
Sermo cxxxii . in epiphania domini, ii .
Sermo cxxxiii . in epiphania domini, iii .
Sermo cxxxiv . in epiphania domini, iv .
Sermo cxxxv . in epiphania domini, v .
Sermo cxxxvi . in epiphania domini, vi .
Sermo cxxxvii . in epiphania domini, vii .
Sermo cxxxviii . in epiphania domini, viii .
Sermo cxxxix . in epiphania domini, ix.
Sermo cxl . in quadragesima, i .
Sermo cxli . in quadragesima , ii.
Sermo cxlii . in quadragesima, iii .
Sermo cxliii . in quadragesima, iv .
Sermo cxliv . in quadragesima, v .
Sermo cxlv . in quadragesima, vi .
Sermo cxlvi . in quadragesima, vi .
Sermo cxlvii . in quadragesima, viii .
Sermo cxlviii . in quadragesima, ix .
Sermo cl . de passione domini, i .
Sermo cli . de passione domini, ii .
Sermo clii . de passione domini iii et de susanna .
Sermo cliii . de passione domini, iv .
Sermo cliv . de passione domini, v et de beato latrone .
Sermo clv . de passione domini, vi seu de cruce et latrone .
Sermo clvi . de passione domini, vii .
Sermo clviii . in vigilia paschae , ii.
Sermo clxvi . in pascha, viii .
Sermo clxvii . in pascha, ix .
Sermo clxviii . in pascha, x .
Sermo clxxi . in pascha, xiii. de resurrectione mortuorum .
Sermo clxxii . dominica in octavis paschae, ad neophytos .
Sermo clxxiii . de letania, i .
Sermo clxxiv . de letania, ii .
Sermo clxxv . de letania , iii.
Sermo clxxvi . in ascensione domini, i .
Sermo clxxvii . in ascensione domini, ii .
Sermo clxxviii . in christo divina et humana natura. in ascensione domini, iii .
Sermo clxxix . in ascensione domini, iv .
Sermo clxxx . in ascensione domini, v .
Sermo clxxxi . in ascensione domini, vi .
Sermo clxxxii . in pentecoste, i .
Sermo clxxxiii . in pentecoste, ii .
Sermo clxxxiv . in pentecoste , iii.
Sermo clxxxv . in pentecoste, iv .
Sermo clxxxvi . in pentecoste, v .
Sermo clxxxvii . in pentecoste, vi .
Appendicis classis iii. sermones de sanctis.
Appendicis classis iii. sermones de sanctis.
Sermo clxxxviii . in festo s. vincentii .
Sermo clxxxix . in festo conversionis s. pauli .
Sermo cxc . in cathedra s. petri, i .
Sermo cxci . in cathedra s. petri, ii.
Sermo cxcii . in cathedra s. petri, iii .
Sermo cxciii . de annuntiatione dominica, i .
Sermo cxciv . de annuntiatione dominica, ii .
Sermo cxcv . de annuntiatione dominica, iii .
Sermo cxcvi . in natali joannis baptistae, i .
Sermo cxcvii . in natali joannis baptistae .
Sermo cxcviii . in natali joannis baptistae, iii .
Sermo cxcix . in natali joannis baptistae, iv .
Sermo cc . in natali joannis baptistae, v .
Sermo cci . in natali apostolorum petri et pauli, i .
Sermo ccii . in natali apostolorum petri et pauli, ii .
Sermo cciii . in natali apostolorum petri et pauli, iii .
Sermo cciv . in natali apostolorum petri et pauli, iv .
Sermo ccv . in natali apostolorum petri et pauli, v .
Sermo ccvi . in natali sancti laurentii, i .
Sermo ccvii . in natali sancti laurentii, ii .
Sermo ccviii . in festo assumptionis b. mariae .
Sermo ccix . in festo omnium sanctorum .
Sermo ccx . in natali sancti stephani protomartyris, i .
Sermo ccxi . in natali sancti stephani, ii .
Sermo ccxii * . in natali sancti stephani, iii .
Sermo ccxiii . in natali sancti stephani, iv .
Sermo ccxiv . in natali sancti stephani, v .
Sermo ccxv . in natali sancti stephani, vi .
Sermo ccxvi . in natali sancti stephani, vii .
Sermo ccxvii . in natali sancti stephani, viii .
Sermo ccxviii . in natali sanctorum innocentium i, .
Sermo ccxix . in natali sanctorum innocentium ii, .
Sermo ccxx . in natali sanctorum innocentium, iii .
Sermo ccxxii . de sanctis apostolis .
Sermo ccxxiii . de uno sancto martyre .
Sermo ccxxiv . de martyribus, i .
Sermo ccxxv de martyribus, ii .
Sermo ccxxvi . de martyribus, iii .
Sermo ccxxvii . de martyribus, iv .
Sermo ccxxviii . in festivitate virginum de lectione evangelica.
Sermo ccxxix . in dedicatione ecclesiae vel altaris consecratione, i .
Sermo ccxxx . in dedicatione ecclesiae vel altaris consecratione, ii .
Appendicis classis iv. sermones de diversis.
Appendicis classis iv. sermones de diversis.
Sermo ccxxxii . de sancta trinitate .
Sermo ccxxxiii . de fide catholica, i .
Sermo ccxxxiv . de fide catholica, ii .
Sermo ccxxxv . de fide catholica, iii .
Sermo ccxxxvi . de fide catholica, iv .
Sermo ccxxxvii . de symbolo, i: ac de deitate et omnipotentia patris .
Sermo ccxlii . de symbolo, vi: ad competentes .
Sermo ccxliii . de symbolo, vii .
Sermo ccxliv . de symboli fide et bonis moribus .
Sermo ccxlv . de mysterio trinitatis et incarnationis, i .
Sermo ccxlvi . de mysterio trinitatis et incarnationis, ii .
Sermo ccxlvii . quare natus et passus sit christus .
Sermo ccxlviii . de sepultura domini .
Sermo ccxlix . de extremo judicio, i .
Sermo ccl . de judicio extremo, ii .
Sermo ccli . de judicio extremo, iii .
Sermo ccliv . de confessione peccatorum, et poenitentia .
Sermo cclxi . admonitio de illis qui publicam poenitentiam petunt.
Sermo cclxii . de poenitentia.
Sermo cclxiv . expositio fidei, et interpretatio nominis ejus.
Sermo cclxv . de christiano nomine cum operibus non christianis .
Sermo cclxvi . quales sint christiani boni, et quales mali .
Sermo cclxvii . ad competentes exhortatorius .
Sermo cclxviii . de mandatis dei servandis .
Sermo cclxxii . de diligendis inimicis, i .
Sermo cclxxiii . de diligendis inimicis, ii .
Sermo cclxxv . quare sancti viri et justi in hoc saeculo in peccatoribus vindicaverint .
Sermo cclxxvi . de dilectione parentum, et de decimis.
Sermo cclxxvii . de reddendis decimis .
Sermo cclxxviii . de auguriis .
Sermo cclxxix . de martyribus vel phylacteriis .
Sermo cclxxx . de dominica et aliis diebus festis pie celebrandis .
Sermo cclxxxii . admonitio ut populus ad integrum missas perexspectet.
Sermo cclxxxiii . admonitio orandum esse attente, et de sermonibus otiosis.
Sermo cclxxxiv . de quadam psallendi consuetudine, in die epiphaniae .
Sermo cclxxxv . de ritu psallendi, etc. .
Sermo cclxxxvi . ut genua flectantur in oratione, et de verbis otiosis vitandis.
Sermo cclxxxvii . de periculo sacerdotis et de raptorum correptione .
Sermo cclxxxix . de castitate .
Sermo ccxci . de castitate et munditia .
Sermo ccxcii . de castitate conjugali .
Sermo ccxciii . de incauta familiaritate extranearnm mulierum .
Sermo ccxciv . admonitio ut ebrietatis malum totis viribus caveatur .
Sermo ccxcv . admonitio contra ebrietatis malum .
Sermo ccxcvii . de humilitate et timore domini .
Sermo ccxcviii . de adversitate temporali .
Sermo ccxcix . de esuriendo et sitiendo dei verbo.
Sermo ccc . qualiter excipiendum dei verbum .
Sermo cccii . de studio sapientiae, lectione et meditatione legis dei .
Sermo ccciii admonitio populi ut lectiones divinas audire studeant, etc.
Sermo ccciv . de misericordia, et indulgentia .
Sermo cccvii . de similitudine ulmi et vitis, seu, quid sibi invicem conferans divers et pauper
Sermo cccxii . de eleemosyna .
Sermo cccxiv . de erepto energumeno.
Sermo cccxvi . de sancto laurentio .
Sermo cccxvii . in natali martyrum massae candidae .
Index rerum quae in hoc quinto volumine continentur.
Index rerum quae in hoc quinto volumine continentur.
S. augustini episcopi sermonum ordo novus cum ordine veteri comparatus.
S. augustini episcopi sermonum ordo novus cum ordine veteri comparatus.
Augustini sermones de scripturis.
Appendix. sermones de scripturis.
S. augustini episcopi sermonum ordo vetus cum ordine novo comparatus.
S. augustini episcopi sermonum ordo vetus cum ordine novo comparatus.
In fine tomi xi editionis benedictinae, praeter haud pauca additamenta ad praesentem tomum v pertinentia, quae nos in decursu voluminis loco suo natur
Sermo XIII . De beato Joseph, I .
1. Jacob Dei Patris, Joseph Christi typum gessit. Fratres. Joseph Judaeos et peccatores designant. Quoties vobis, fratres charissimi, lectiones de Testamento Veteri recitantur, sicut frequenter admonui, non hoc solum debetis attendere quod sonat in verbo, sed quod intelligitur et sapit in spiritu. Sic et Apostolus admonet nos dicens, Littera occidit, spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Haec enim omnia quae in Veteri Testamento leguntur, sicut dicit Apostolus, in figura contingebant illis, scripta sunt autem propter nos (I Cor. X, 11) . Cum enim populus Christianus fideliter ad ecclesiam venit, quid ei prodest quod audit qualiter sancti Patriarchae aut uxores acceperint, aut filios procreaverint, nisi quare haec facta sunt, aut quid res ipsae figuraverint, spirituali sensu perspexerit? Ecce audivimus quod beatus Jacob genuerit filium, et vocaverit nomen ejus Joseph, et eum plus quam reliquos filios suos dilexerit (Gen. XXX, 24 et, XXXVII, 3) . Hoc loco beatus Jacob figuram habuit Dei Patris, sanctus quoque Joseph typum gessit Domini Salvatoris. Diligebat ergo Jacob filium suum; quia et Deus Pater diligit Unigenitum suum, sicut ipse dixit: Hic est Filius meus dilectus (Matth. III, 17) . Jacob misit filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret: et Deus Pater misit Unigenitum suum, ut genus humanum peccatis languidum visitaret. Joseph dum fratres suos quaereret, errabat in eremo; et Christus genus humanum requirebat, quod errabat in mundo, quo in mundo quasi et ipse errabat, quia errantes requirebat. Joseph enim fratres suos quaerebat in Sichimis. Sichima interpretatur Humerus. Semper enim peccatores dorsum magis quam faciem ponunt in faciem justi. Numeri enim retro sunt. Sicut enim fratres Joseph invidia percussi, fraternae dilectioni dorsum magis quam facies offerebant; ita et infelices Judaei, veniente ad eos salutis auctore, invidere potius quam diligere maluerunt. De talibus dicitur in Psalmo: Obscurentur oculi eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva (Psal. LXVIII, 24) .
2. De pretio venditionis Joseph non conveniunt translationes. Invenit ergo Joseph fratres suos in Dothaim. Dothaim interpretatur Defectio. Vere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant. Videntes ergo Joseph fratres sui, de morte illius tractaverunt: sicut videntes Judaei verum Joseph Dominum Christum, ut eum crucifigerent uno omnes consilio statuerunt. Joseph exspoliaverunt fratres sui tunica polymita et talari; et Judaei Christum per mortem crucis expoliaverunt tunica corporali. Joseph exutus tunica mittitur in cisternam, id est in lacum; et Christus exspoliatus carne humana descendit in infernum. Joseph posteaquam de cisterna levatur, Ismaelitis, id est, Gentibus venditur; et Christus posteaquam de inferno regreditur, ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Joseph per consilium Judae triginta argenteis distrahitur; et Christus per consilium Judae Iscariotis eodem numero venundatur. Quod autem in diversis translationibus non aequali pretio Joseph scribitur venundatus; sed alii dixerunt viginti argenteis, alii triginta; hoc spiritualiter significavit, quod Christus non aequaliter ab omnibus credendus 1766 vel diligendus esset. Denique etiam nunc in Ecclesia alii eum plus diligunt, alii minus. Ipsi enim plus valet Christus, qui eum majori charitate dilexerit. Joseph descendit in Aegyptum; et Christus in mundum. Joseph a penuria frumenti salvat Aegyptum; et Christus a fame verbi Dei liberat mundum. Nisi enim Joseph fratres sui vendidissent, defecerat Aegyptus. Fratres, verum est; nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat mundus.
3. Invidiae veneno mors intravit in orbem terrarum. Videamus tamen, fratres charissimi, unde in beatum Joseph fratres sui tam crudeliter saevierunt. Unde, nisi invidiae veneno, per quod mors intravit in orbem terrarum? Denique audi Scripturam dicentem, Invidebant ei fratres sui, et non poterant ei loqui quidquam pacificum. Vidit enim beatus Joseph somnium, quasi stantem se in agro cum fratribus suis, et manipulos alligantem, et fratrum manipulos adorare manipulum suum (Gen. XXXVII, 4, 7) . Hoc in illo Joseph tunc impletum est, quando eum in Aegypto adoraverunt fratres sui. Et non incongrue coacti sunt steriles manipuli fructuosum manipulum adorare, per quem de famis periculo liberandi erant.
4. Somnium Joseph in Christo duntaxat impletum. Vidit etiam aliud somnium, quod sol et luna et undecim stellae adorarent eum. Cui respondit pater suus, Numquid ego et mater tua, et fratres tui adorabimus te super terram (Ibid., 9, 10) ? Hoc in illo Joseph impleri non potuit: in nostro autem Joseph, id est, Domino Jesu Christo, somnii illius sacramenta completa sunt. Sol enim et luna et undecim stellae eum adoraverunt, quando post resurrectionem sancta Maria, quasi luna, et beatus Joseph velut sol , cum undecim stellis, id est, beatis Apostolis, incurvati et prostrati sunt ante eum; et impleta est prophetia quae dixerat: Laudate eum, sol et luna; laudate eum, omnes stellae et lumen (Psal. CXLVIII, 3) . Nam in tantum in illo Joseph impleta non est somnii hujus interpretatio, ut mater ipsius ante multos annos legatur fuisse defuncta, quam praefata somnia ille vidisset. Et revera quomodo fratribus ipsius potest convenire, quod eum quasi stellae adorare possent, quos invidiae nox obscuros et tenebrosos effecerat? Jam enim claritatem stellarum perdiderant, qui in se lumen charitatis exstinxerant. Merito ergo hoc in Domino Salvatore nostro verius credimus fuisse completum, quem, sicut jam antea dixi, et beatum Joseph et beatam Mariam cum undecim Apostolis frequentius legimus adorasse (Matth. XXVIII, 17) . Nam quod Apostoli lumen stellarum habuerint, ipse Dominus in Evangelio dicit, Vos estis lux mundi (Id. V, 14) . Et iterum de ipsis ac suis similibus, Tunc justi, inquit, fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum (Id. XIII, 43) .
5. In Joseph sola Aegyptus, in Christo universus mundus augmentum habet. Quis est qui reddit mala pro bonis. Joseph interpretatur Augmentatio sive ampliatio. Sed in illo Joseph ampliationem non habuit, nisi sola Aegyptus; in nostro vero Joseph augmentum habere universus meruit mundus. Ille Joseph erogavit triticum; noster erogare dignatus est verbum. In ommen terram exivit sonus Apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5) . Nos ergo, fratres dilectissimi, qui nullis praecedentibus meritis tanta bona per misericordiam veri Joseph Domini 1767 nostri Jesu Christi consecuti sumus, ad quos non umbra veteris Testamenti, sed ipsa veritas venit; quantum possumus, cum Dei gratia laboremus, ut quod nobis contulit judicatus, integrum inveniat judicaturus. Qui tibi tanta contulit, scit quantum reposcat. Idem ipse cum venerit, redditurus est quod promisit: sed requisiturus est quod redemit; et quod dedit in primo adventu, exacturus est in secundo. Nemo ergo Christo Domino nostro reddat mala pro bonis. Quis est qui ita impie agit? Qui accipit dulcedinem, et reddit amaritudinem; qui accipit vitam, et restituit mortem: mortem enim restituit, qui se ipsum male vivendo interficit. Quis est qui reddit mala pro bonis? Ille qui cum deberet dare propria, rapit aliena; qui pro charitate reddit odium, invidiam pro benignitate, pro humilitate superbiam, pro castitate luxuriam. Quis est qui Christo reddit mala pro bonis? Ille qui cum deberet lectioni insistere, et ad Ecclesiam currere, eligit potius ad tabulas ludere, spectacula furiosa, vel cruenta, vel turpia frequentare; et quem oportet peccata sua orando, legendo, eleemosynas faciendo consumere, studet potius augere, et amplius cumulare. Quis est qui reddit mala pro bonis? Qui pro luce tenebras, pro benignitate malitiam, pro sobrietate ebrietatem, pro eleemosynis rapacitatem, pro justitia iniquitatem restituit. Qui ergo haec mala adjuvante Domino non admisit, quantum potest, munera in se divina custodiat: qui vero his malis se sentit obnoxium, et intelligit obvolutum, cito ad poenitentiae medicamenta recurrat, et antequam anima tenebrosa de corpore mortis suae discedat, eleemosynis, jejuniis et orationibus remedium sibi in die necessitatis acquirat. Sic ergo agamus, fratres, ut ante tribunal Christi, et qui boni sunt, coronam, et qui negligentes sunt, veniam consequantur; ut illos ornet vita integra, istos valeat excusare correcta: praestante Domino nostro Jesu Christo, cui est honor et imperium in saecula saeculorum. Amen.