Migne Editors, PL039

S. aurelii augustini sermonum quorumdam qui adhuc desiderantur fragmenta reperta in collectaneis eugypii, bedae, flori ac joannis romanae ecclesiae di

Ex sermone contra pelagianos, in eugypii tomo 2, cap. 287 aut 288 .

Ex sermone de passione domini, in collectione bedae et flori ad rom. v.

Item ex sermone de passione domini, beda et florus ad rom. xii.

Item ex sermone de passione, beda et florus ad rom. xv.

Item ex sermone de passione, beda et florus ad galat. vi.

Item ex sermone de passione, beda et florus ad ephes. iv.

Ex sermone de resurrectione domini, beda et florus ad rom. vi.

Ex sermone octavarum paschae, inter collectanea joannis diaconi in genesim nondum vulgata .

Ex sermone de quinquagesima resurrectionis, florus ad i cor. i.

Ex sermone de apostolo paulo, in conversione cujusdam fausti pagani, florus ad rom. xiv.

Ex sermone de natali sancti quadrati , beda nondum vulgatus ad ii cor. iv.

Item ex sermone de tribus virgis, beda nondum vulgatus ad i thess. ii.

Ex sermone de bono nuptiarum, beda et florus ad i cor. vii.

Ex sermone de eo quod scriptum est, matth., cap. xvi, 24, si quis vult post me venire, abneget semetipsum: beda nondum vulgatus ad i thess. v.

Ex sermone de eo quod ait dominus, luc. cap. xi, 10, 11, petite et accipietis: beda nondum vulgatus ad ii cor. xii.

Ex sermone de verbis apostoli, non est nobis collucatio, etc. beda et florus ad ephes. vi.

Ex sermone, qualis debeat episcopus esse, et ubi reprehendit paulus petrum: beda nondum vulgatus ad i tim. iii.

Ex sermone de sabbato, florus ad ii cor. iii.

Ex sermone de calendis januariis contra paganos, joannes diaconus in leviticum.

Item ex sermone de calendis januariis contra paganos, joannes diaconus, ibid.

Appendix tomi quinti operum s. augustini complectens sermones supposititios, in quatuor classes subjecto nunc primum ordine digestos. prima classis co

Classis prima. de veteri et novo testamento.

Sermo primus . de ligno dignoscentiae boni et mali. gen. ii, 16, 17 .

Sermo ii . de vocatione abrahae, egredere de terra tua, etc. gen. xii, 1 .

Sermo iii . de beato abraham .

Sermo iv . de vacca, ariete vel capra trium annorum, turture quoque et columba. gen. xv, 9-17 .

Sermo v . de tribus viris qui beato abrahae apparuerunt. gen. xviii .

Sermo vi . de immolatione isaac, i .

Sermo vii . de immolatione isaac, ii .

Sermo viii . de puero abraham, qui missus est ad rebeccam .

Sermo ix . de sancta rebecca .

Sermo x . de conceptu rebeccae. gen. xxv .

Sermo xi . de beato jacob, i .

Sermo xii . de beato jacob, ii .

Sermo xiii . de beato joseph, i .

Sermo xiv . de beato joseph, ii .

Sermo xv . de beato joseph, iii .

Sermo xvi . de eo quod scriptum est, mortuus est joseph, et filii israel creverunt, etc. exod. i, 6 .

Sermo xvii . de colluctatione aegyptiorum et israelitarum .

Sermo xviii . de moyse, i .

Sermo xix . de moyse, ii.

Sermo xx . de decem plagis aegyptiorum. exod. cap. vii-xii .

Sermo xxi . de decem plagis et decem praeceptis. exod. cap. vii-xii et cap. xx, v . 3, 17 .

Sermo xxii . de eo quod scriptum est, induravit dominus cor pharaonis. exod. cap. ix, v . 12 .

Sermo xxiii . de pharaonis saevitia et submersione. exod. capp. 1, v. xiv .

Sermo xxiv . de via trium dierum. exod. viii .

Sermo xxv . de amara aqua et manna. exod. capp. xv, xvi .

Sermo xxvi . de raphidin, de petra percussa, et de amalec. exod. xvii .

Sermo xxvii . de filiis israel .

Sermo xxviii . de exploratoribus et de botro .

Sermo xxix . de eo quod senior populus in deserto mortuus est, et junior in terram repromissionis ingressus est .

Sermo xxx du thuribulis .

Sermo xxxi . de virga aaron .

Sermo xxxii . de serpente aeneo et de virga moysi .

Sermo xxxiii . de balaam et balac .

Sermo xxxiv . quod justo dei judicio filii israel terram promissionis, expulsis chananaeis, receperint .

Sermo xxxv . de eo quod jesus praecepit populo, ut parati essent ad transeundum jordanem et de subversione murorum jericho .

Sermo xxxvi . de gedeon .

Sermo xxxvii . de david et isai patre suo, et de golia .

Sermo xxxviii . de plaga populi propter david, et de altaris aedificatione in area areuna jebusaei .

Sermo xxxix . de judicio salomonis inter duas meretrices: contra arianam haeresim .

Sermo xl . de elia .

Sermo xli . de elisaeo, i .

Sermo xlii . de elisaeo, ii .

Sermo xliii . de naaman syro .

Sermo xliv . de elisaeo et giezi puero .

Sermo xlv . de elisaeo, et securi in gurgite lapsa .

Sermo xlvi . de fame samariae .

Sermo xlvii . de beato tobia .

Sermo xlviii . de judith, i .

Sermo xlix . de judith, ii .

Sermo l . de beato job, i .

Sermo li . de beato job, ii .

Sermo lii . de beato job, iii et de verbis psalmi xcvii, 5, 6, psallite domino in cithara, etc. .

Sermo liii . de verbis psalmi xlix, 20-23, sedens adversus fratrem tuum detrahebas, etc. .

Sermo liv . de eo quod propheta dicit in psalmo lxxxiii, 3, 4, cor meum et caro mea exsultaverunt in deum vivum .

Sermo lv . de eo quod scriptum est in psalmo cxviii, 66, bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce me .

Sermo lvi . de verbis psalmi cxxxv, 1, confitemini domino, etc., necnon proverbiorum, cap. iii, 11, 12, fili, ne neglexeris disciplinam dei, etc. .

Sermo lvii . de muliere forti et de ecclesia, in proverbiorum cap. xxxi, 10-31 .

Sermo lviii . in eumdem locum proverbiorum, cap. xxxi, v . 10-31 .

Sermo lix . de tribus pueris missis in fornacem ignis .

Sermo lx . de susanna .

Sermo lxi . de pace, in illud evangelii matthaei cap. v, v . 9, felices pacifici, etc. .

Sermo lxii . de verbis evangelii matthaei, cap. v, 43-48, et cap. vi, 1-6, ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, etc. .

Sermo lxiii . de verbis evangelii matthaei, cap. vi, 1-6, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, etc. .

Sermo lxiv . de verbis evangelii matthaei, vi, cum jejunatis, etc. et de oratione dominica, cap. vi, v . 1-18 .

Sermo lxv . rursum in matthaei cap. vi, 9-13: de oratione dominica .

Sermo lxvi . de verbis evangelii matthaei, cap. vii, 1-5, nolite judicare, ut non judicemini, etc. .

Sermo lxvii . de verbis evangelii matthaei, cap. vii, 13, 14, intrate per angustam portam, etc., deque duabus viis, arcta et lata.

Sermo lxviii . de eisdem verbis evangelii matthaei, cap. vii, 13, 14, lata et spatiosa est via, etc.

Sermo lxix . in eumdem locum matthaei, cap. vii, 13, 14: de peregrinatione christianorum et de duabus viis, altera ad coelum, altera ad infernum.

Sermo lxx . de verbis evangelii matthaei, cap. xi, 25-30, confiteor tibi, pater, etc. .

Sermo lxxi . de verbis evangelii matthaei, cap. xiii, 24-30, cum dormirent homines, venit inimicus, et superseminavit zizania, etc., deque aliis locis

Sermo lxxii . de verbis evangelii matthaei, cap. xiv, 23-32, ubi dominus super aquas ambulavit, et petrus titubavit .

Sermo lxxiii . de verbis evangelii matthaei, cap. xvii, 20, hoc genus in nullo ejicitur, nisi oratione et jejunio .

Sermo lxxiv . de verbis evangelii matthaei, cap. xxii, 2-14, simile factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo: deque adulter

Sermo lxxv . de verbis evangelii matthaei, capp. xxiv, 19, vae praegnantibus et nutrientibus, etc. .

Sermo lxxvi . de verbis evangelii matthaei, cap. xxv, 1 13, simile erit regnum coelorum decem virginibus, etc.

Sermo lxxvii . de verbis evangelii matthaei, cap. xxv, 34-43, venite, benedicti patris, etc. .

Sermo lxxviii . rursum in matthaei cap. xxv, 34-43, venite, benedicti patris mei, etc., exhortatorius ad faciendas eleemosynas.

Sermo lxxix . de verbis evangelii matthaei, cap. xxvi, 31-35, 69-75, omnes vos scandalum patiemini, etc., de lapsu petri .

Sermo lxxx . in matthaei cap. xxvii, 3-10: de juda proditore, et de agro in peregrinorum sepulturam comparato ex pretio venditionis christi .

Sermo lxxxi . de verbis evangelii marci, cap. viii, 1-9, cum turba multa esset cum jesu, nec haberent quod manducarent, etc. .

Sermo lxxxii . de verbis evangelii lucae, cap. iii, 12-14, venerunt autem et publicani ad joannem, etc. .

Sermo lxxxiii . de verbis evangelii lucae, cap. vii, 36-50, venit mulier quae erat in civitate peccatrix .

Sermo lxxxiv . de verbis evangelii lucae, cap. xi, 1-4, domine, doce nos orare, etc., cum expositione orationis dominicae .

Sermo lxxxv . de verbis evangelii lucae, cap. xi, quis vestrum habebit amicum, etc. deque joannis cap. xvi, usque modo nihil petistis, etc. .

Sermo lxxxvi . de verbis evangelii lucae, cap. xii, 16-21, hominis cujusdam divitis uberes attulit possessio fructus, etc. .

Sermo lxxxvii . de verbis evangelii lucae, cap. xiii, 18, 19, cui simile est regnum dei, etc. .

Sermo lxxxviii . rursum de verbis evangelii lucae, cap. xii, 18, 19, cui simile est regnum, etc. .

Sermo lxxxix . de verbis evangelii lucae, cap. xvii, 21, regnum dei intra vos est: et de verbis apostoli ad rom., cap. xiv, 17, regnum dei non est esc

Sermo xc . de verbis evangelii joannis, cap. ii, 1-10, die tertia nuptiae fiebant, etc. .

Sermo xci . rursum in joannis cap. ii, 1-10, de sex hydriis aquae mutatae in vinum in nuptiis cana galilaeae.

Sermo xcii . item in joannis cap. ii, 1-10, de nuptiis in cana galilaeae .

Sermo xciii . de verbis evangelii joannis, cap. iv, 5-13, venit jesus in civitatem samariae, quae dicitur sichar, etc., et de non differendo baptismo

Sermo xciv . de verbis evangelii joannis, cap. v, 20-30, sicut pater suscitat mortuos, etc. necnon cap. vi, 37-40, omne quod dat mihi pater, etc. .

Sermo xcv . de verbis evangelii joannis, cap. xi, 1-44, lazarus amicus noster dormit: sed vado, ut a somno suscitem eum, etc. .

Sermo xcvi . rursus in evangelii joannis cap. xi, 1-44, de suscitatione lazari .

Sermo xcvii . de verbis evangelii joannis, cap. xiv, 27, pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis .

Sermo xcviii . de iisdem verbis evangelii joannis, cap. xiv, 27 .

Sermo xcix . de verbis actuum, cap. iii, 1-8, petrus et joannes ascendebant in templum, etc. .

Sermo c . de verbis actuum, cap. iv, 32-35, nemo quidquam ex eo quod possidebat, suum proprium esse dicebat .

Sermo ci . de verbis actuum, cap. x, 1-28, ascendit petrus in coenaculum circa horam sextam, et cum esuriret, voluit gustare, etc. .

Sermo cii . de verbis apostoli, rom. cap. vii, 15, non enim quod volo, facio bonum sed quod odi malum, hoc ago .

Sermo ciii . de verbis apostoli, rom. cap. vii, 24, 25, condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, etc. .

Sermo civ . de verbis apostoli, i cor. cap. iii, 11-15, fundamentum aliud nemo potest ponere, etc. .

Sermo cv . de verbis apostoli, i cor. xii, 26, si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, etc. .

Sermo cvi . de verbis apostoli, i cor. cap. xiii, 4, 7, 8, charitas omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet .

Sermo cvii . rursum de verbis apostoli, i cor. cap. xiii, 1, si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest,

Sermo cviii . de verbis apostoli, i cor. cap. xiii, 13, nunc autem manent fides, spes, charitas, tria haec major autem horum est charitas .

Sermo cix . de verbis apostoli, ii cor. cap. v, 10, omnes nos manifestari oportet ante tribunal christi, ut recipiat unusquisque prout gessit, sive bo

Sermo cx . de eisdem verbis apostoli, ii cor. cap. v, 10 .

Sermo cxi . de verbis apostoli, ephes. cap. v, 15, 16, redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. addunt insuper manuscripti: «et in illud, das nummos

Sermo cxii . de verbis apostoli, i tim. cap. i, 5, finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta .

Sermo cxiii . de verbis apostoli, ad hebr. cap. i, 3. splendor est enim lucis aeternae, et imago invisibilis dei .

Sermo cxiv . de verbis apostoli, ad hebr. cap. xii, 1, tantam habentes et nos nubem testium, etc. .

Appendicis classis ii. sermones de tempore.

Sermo cxv . de adventu domini, i .

Sermo cxvi . de adventu domini, ii .

Sermo cxvii . in natali domini, i .

Sermo cxviii . in natali domini, ii .

Sermo cxix . in natali domini, iii .

Sermo cxx . in natali domini, iv .

Sermo cxxi . in natali domini, v .

Sermo cxxii . in natali domini, vi .

Sermo cxxiii . in natali domini, vii .

Sermo cxxiv . in natali domini, viii .

Sermo cxxv . in natali domini, ix .

Sermo cxxvi . in natali domini, x .

Sermo cxxvii . in natali domini, xi .

Sermo cxxviii . in natali domini, xii .

Sermo cxxix . de calendis januariis, i .

Sermo cxxx . de calendis januariis, ii .

Sermo cxxxi . in epiphania domini, i .

Sermo cxxxii . in epiphania domini, ii .

Sermo cxxxiii . in epiphania domini, iii .

Sermo cxxxiv . in epiphania domini, iv .

Sermo cxxxv . in epiphania domini, v .

Sermo cxxxvi . in epiphania domini, vi .

Sermo cxxxvii . in epiphania domini, vii .

Sermo cxxxviii . in epiphania domini, viii .

Sermo cxxxix . in epiphania domini, ix.

Sermo cxl . in quadragesima, i .

Sermo cxli . in quadragesima , ii.

Sermo cxlii . in quadragesima, iii .

Sermo cxliii . in quadragesima, iv .

Sermo cxliv . in quadragesima, v .

Sermo cxlv . in quadragesima, vi .

Sermo cxlvi . in quadragesima, vi .

Sermo cxlvii . in quadragesima, viii .

Sermo cxlviii . in quadragesima, ix .

Sermo cxlix . in coena domini. de eo quod scriptum est in evangelio joannis, cap. xiii, 4-8, surgit a coena, et ponit vestimenta sua, etc. .

Sermo cl . de passione domini, i .

Sermo cli . de passione domini, ii .

Sermo clii . de passione domini iii et de susanna .

Sermo cliii . de passione domini, iv .

Sermo cliv . de passione domini, v et de beato latrone .

Sermo clv . de passione domini, vi seu de cruce et latrone .

Sermo clvi . de passione domini, vii .

Sermo clvii . in vigilia paschae, i. de verbis genesis, cap. i, 1-61, in principio fecit deus coelum et terram, etc. .

Sermo clviii . in vigilia paschae , ii.

Sermo clix . de pascha, i .

Sermo clx . de pascha, ii .

Sermo clxi . de pascha, iii .

Sermo clxii . de pascha, iv .

Sermo clxiii . de pascha, v .

Sermo clxiv . in pascha, vi .

Sermo clxv . in pascha, vii .

Sermo clxvi . in pascha, viii .

Sermo clxvii . in pascha, ix .

Sermo clxviii . in pascha, x .

Sermo clxix . in pascha, xi

Sermo clxx . in pascha, xii .

Sermo clxxi . in pascha, xiii. de resurrectione mortuorum .

Sermo clxxii . dominica in octavis paschae, ad neophytos .

Sermo clxxiii . de letania, i .

Sermo clxxiv . de letania, ii .

Sermo clxxv . de letania , iii.

Sermo clxxvi . in ascensione domini, i .

Sermo clxxvii . in ascensione domini, ii .

Sermo clxxviii . in christo divina et humana natura. in ascensione domini, iii .

Sermo clxxix . in ascensione domini, iv .

Sermo clxxx . in ascensione domini, v .

Sermo clxxxi . in ascensione domini, vi .

Sermo clxxxii . in pentecoste, i .

Sermo clxxxiii . in pentecoste, ii .

Sermo clxxxiv . in pentecoste , iii.

Sermo clxxxv . in pentecoste, iv .

Sermo clxxxvi . in pentecoste, v .

Sermo clxxxvii . in pentecoste, vi .

Appendicis classis iii. sermones de sanctis.

Sermo clxxxviii . in festo s. vincentii .

Sermo clxxxix . in festo conversionis s. pauli .

Sermo cxc . in cathedra s. petri, i .

Sermo cxci . in cathedra s. petri, ii.

Sermo cxcii . in cathedra s. petri, iii .

Sermo cxciii . de annuntiatione dominica, i .

Sermo cxciv . de annuntiatione dominica, ii .

Sermo cxcv . de annuntiatione dominica, iii .

Sermo cxcvi . in natali joannis baptistae, i .

Sermo cxcvii . in natali joannis baptistae .

Sermo cxcviii . in natali joannis baptistae, iii .

Sermo cxcix . in natali joannis baptistae, iv .

Sermo cc . in natali joannis baptistae, v .

Sermo cci . in natali apostolorum petri et pauli, i .

Sermo ccii . in natali apostolorum petri et pauli, ii .

Sermo cciii . in natali apostolorum petri et pauli, iii .

Sermo cciv . in natali apostolorum petri et pauli, iv .

Sermo ccv . in natali apostolorum petri et pauli, v .

Sermo ccvi . in natali sancti laurentii, i .

Sermo ccvii . in natali sancti laurentii, ii .

Sermo ccviii . in festo assumptionis b. mariae .

Sermo ccix . in festo omnium sanctorum .

Sermo ccx . in natali sancti stephani protomartyris, i .

Sermo ccxi . in natali sancti stephani, ii .

Sermo ccxii * . in natali sancti stephani, iii .

Sermo ccxiii . in natali sancti stephani, iv .

Sermo ccxiv . in natali sancti stephani, v .

Sermo ccxv . in natali sancti stephani, vi .

Sermo ccxvi . in natali sancti stephani, vii .

Sermo ccxvii . in natali sancti stephani, viii .

Sermo ccxviii . in natali sanctorum innocentium i, .

Sermo ccxix . in natali sanctorum innocentium ii, .

Sermo ccxx . in natali sanctorum innocentium, iii .

Sermo ccxxi . in natali sanctorum innocentium, iv . et de verbis apocalypsis, vidi sub ara dei animas occisorum, etc., cap. vi, v . 9-11 cap. vii, v

Sermo ccxxii . de sanctis apostolis .

Sermo ccxxiii . de uno sancto martyre .

Sermo ccxxiv . de martyribus, i .

Sermo ccxxv de martyribus, ii .

Sermo ccxxvi . de martyribus, iii .

Sermo ccxxvii . de martyribus, iv .

Sermo ccxxviii . in festivitate virginum de lectione evangelica.

Sermo ccxxix . in dedicatione ecclesiae vel altaris consecratione, i .

Sermo ccxxx . in dedicatione ecclesiae vel altaris consecratione, ii .

Sermo ccxxxi . in dedicatione ecclesiae vel altaris consecratione, iii. et de verbis iii regum cap. x, sed et regina saba, audita fama salomonis, etc.

Appendicis classis iv. sermones de diversis.

Sermo ccxxxii . de sancta trinitate .

Sermo ccxxxiii . de fide catholica, i .

Sermo ccxxxiv . de fide catholica, ii .

Sermo ccxxxv . de fide catholica, iii .

Sermo ccxxxvi . de fide catholica, iv .

Sermo ccxxxvii . de symbolo, i: ac de deitate et omnipotentia patris .

Sermo ccxxxviii . de symbolo, ii: seu de domino jesu christo, quod absque initio sit cum patre secundum deitatem, qui secundum hominem nobis a certo i

Sermo ccxxxix . de symbolo, iii: seu de spiritu sancto, quod ejusdem sit substantiae atque deitatis, cujus est pater et filius .

Sermo ccxl . de symbolo iv, .

Sermo ccxli . de symbolo, v .

Sermo ccxlii . de symbolo, vi: ad competentes .

Sermo ccxliii . de symbolo, vii .

Sermo ccxliv . de symboli fide et bonis moribus .

Sermo ccxlv . de mysterio trinitatis et incarnationis, i .

Sermo ccxlvi . de mysterio trinitatis et incarnationis, ii .

Sermo ccxlvii . quare natus et passus sit christus .

Sermo ccxlviii . de sepultura domini .

Sermo ccxlix . de extremo judicio, i .

Sermo ccl . de judicio extremo, ii .

Sermo ccli . de judicio extremo, iii .

Sermo cclii . admonitio ut non solum lingua, sed et moribus et operibus laudetur deus quia quale est quod cogitatur in corde, tale est quod procedit

Sermo ccliii . de confessione peccatorum, et quia hoc desiderat diabolus ut peccata nostra minime confitentes, rei ante tribunal aeterni judicis appar

Sermo ccliv . de confessione peccatorum, et poenitentia .

Sermo cclv . de poenitentia . criminum conscii a communione se subtrahunt. praestaret ut ea dignos se exhiberent. per citam scilicet poenitentiam et l

Sermo cclvi . admonitio per quam ostenditur quid intersit inter illam poenitentiam quae cum bonis operibus semper agitur, et illam quae in infirmitate

Sermo cclvii . admonitio ut pro capitalibus criminibus sine aliqua dissimulatione ad medicamentum poenitentiae recurratur.

Sermo cclviii . unde supra .

Sermo cclix . admonitio ut quia semper peccata subrepunt, semper pro illis poenitentia agatur, et nemo ad extremum vitae suae poenitentiam accipere ma

Sermo cclx . admonitio excerpta de libris antiquorum patrum, ut qui se crimina capitalia fecisse cognoscit, ad poenitentiae medicamenta sine aliqua di

Sermo cclxi . admonitio de illis qui publicam poenitentiam petunt.

Sermo cclxii . de poenitentia.

Sermo cclxiii . admonitio ad eos qui putant quod illis ad vitam aeternam sufficiat, si male non fecerint, etiamsi bona implere noluerint.

Sermo cclxiv . expositio fidei, et interpretatio nominis ejus.

Sermo cclxv . de christiano nomine cum operibus non christianis .

Sermo cclxvi . quales sint christiani boni, et quales mali .

Sermo cclxvii . ad competentes exhortatorius .

Sermo cclxviii . de mandatis dei servandis .

Sermo cclxix . exhortatio ad tenendam vel custodiendam charitatem. ostendit etiam admonitio ista quod nullus se unquam in veritate poterit excusare qu

Sermo cclxx . de dilectione charitatis et odio cupiditatis et quod regnum coelorum non solum duobus minutis, sed etiam bona voluntate emi possit et

Sermo cclxxi . de dilectione non solum amicorum, sed etiam inimicorum: et quia potest fieri ut qui inimici sunt, ita ad amicitiam recoventur .

Sermo cclxxii . de diligendis inimicis, i .

Sermo cclxxiii . de diligendis inimicis, ii .

Sermo cclxxiv . admonitio ista continet quomodo pius et misericors dominus in potestate nostra posuerit qualiter in die judicii judicemur, et quod uni

Sermo cclxxv . quare sancti viri et justi in hoc saeculo in peccatoribus vindicaverint .

Sermo cclxxvi . de dilectione parentum, et de decimis.

Sermo cclxxvii . de reddendis decimis .

Sermo cclxxviii . de auguriis .

Sermo cclxxix . de martyribus vel phylacteriis .

Sermo cclxxx . de dominica et aliis diebus festis pie celebrandis .

Sermo cclxxxi . admonitio per quam suadetur ut omnis populus, donec divina mysteria celebrantur, in ecclesia fidelites exspectet.

Sermo cclxxxii . admonitio ut populus ad integrum missas perexspectet.

Sermo cclxxxiii . admonitio orandum esse attente, et de sermonibus otiosis.

Sermo cclxxxiv . de quadam psallendi consuetudine, in die epiphaniae .

Sermo cclxxxv . de ritu psallendi, etc. .

Sermo cclxxxvi . ut genua flectantur in oratione, et de verbis otiosis vitandis.

Sermo cclxxxvii . de periculo sacerdotis et de raptorum correptione .

Sermo cclxxxviii . castigatio ad eos qui uxores habent, et adulteria committere nec erubescunt nec metuunt aut ante uxores, aut post uxores concubina

Sermo cclxxxix . de castitate .

Sermo ccxc . de continentia .

Sermo ccxci . de castitate et munditia .

Sermo ccxcii . de castitate conjugali .

Sermo ccxciii . de incauta familiaritate extranearnm mulierum .

Sermo ccxciv . admonitio ut ebrietatis malum totis viribus caveatur .

Sermo ccxcv . admonitio contra ebrietatis malum .

Sermo ccxcvi . admonitio quae ostendit quod ab initio saeculi omnes scripturae humiles benedixerint, et eos qui perseverant in superbia maledixerint .

Sermo ccxcvii . de humilitate et timore domini .

Sermo ccxcviii . de adversitate temporali .

Sermo ccxcix . de esuriendo et sitiendo dei verbo.

Sermo ccc . qualiter excipiendum dei verbum .

Sermo ccci . admonitio ut pro salute animae, aspera praedicatio non solum non respuatur, sed ardenti desiderio requiratur .

Sermo cccii . de studio sapientiae, lectione et meditatione legis dei .

Sermo ccciii admonitio populi ut lectiones divinas audire studeant, etc.

Sermo ccciv . de misericordia, et indulgentia .

Sermo cccv . de misericordia divina et humana. quod ideo deus pauperes in hoc mundo esse permiserit, ut divites haberent quomodo peccata sua redimeren

Sermo cccvi . de eleemosyna .

Sermo cccvii . de similitudine ulmi et vitis, seu, quid sibi invicem conferans divers et pauper

Sermo cccviii . admonitio per quam ostenduntur tria genera eleemosynarum, quibus peccata absque labore redimi possunt.

Sermo cccix . admonitio ad eos qui sic eleemosynas frequentius faciunt, et tamen rapinas exercent et adulteria committunt.

Sermo cccx . de eleemosynis

Sermo cccxi . de eleemosyna .

Sermo cccxii . de eleemosyna .

Sermo cccxiii . admonitio per quam docemur, ut cogitationes turpes debeamus fugere, et eas jugiter quae sanctae sunt in corde tenere.

Sermo cccxiv . de erepto energumeno.

Sermo cccxv . de eo quod christianorum tempora praedicta sunt, et quod ecclesia a tentationibus non vacet .

Sermo cccxvi . de sancto laurentio .

Sermo cccxvii . in natali martyrum massae candidae .

Index rerum quae in hoc quinto volumine continentur.

S. augustini episcopi sermonum ordo novus cum ordine veteri comparatus.

Augustini sermones de scripturis.

Sermones de tempore.

Sermones de sanctis.

Sermones de diversis.

Sermones dubii.

Sermonum fragmenta.

Sermo eraclii.

Appendix. sermones de scripturis.

Sermones de tempore.

Sermones de sanctis.

Sermones de diversis.

Sermones denisiani.

S. augustini episcopi sermonum ordo vetus cum ordine novo comparatus.

Sermones. de veteri domini

Sermones de verbis apostoli.

Homiliae quinquaginta.

Sermones de tempore.

Sermones de sanctis.

Sermones de diversis.

Sermonum fragmenta.

Ad fratres in eremo.

Ex majoris carthusiae mss.

Ex appendice sirmondi.

Additi a vignerio.

In fine tomi xi editionis benedictinae, praeter haud pauca additamenta ad praesentem tomum v pertinentia, quae nos in decursu voluminis loco suo natur

Finis tomi quinti.

Sermo CXXI . In Natali Domini, V .

1. Testimonium perhibentes Salvatori. Quis tanta rerum verborumque copia instructus existat, qui hujus diei gratiam dignis possit laudibus praedicare? Unde si hujusmodi nullus est, non erubescimus etiam, si nobis nitidior dicendi facundia desit: vel mediocri tamen sermone partum sacrae Virginis, et ortum Dominici corporis disserentes conabimur explicare. Natalis est ergo hodie Salvatoris, charissimi, in quo lumen additum mundo est, et immortalitas quae per peccatum perierat, mortalibus reddita est. Natalis est hodie Salvatoris, de quo angelus pastoribus dicit, Natus est vobis hodie Salvator (Luc. II, 11) : de quo et propheta dicit, Filius datus est nobis, puer natus est nobis (Isai. IX, 6) . Nascitur ergo quem regem gentium alius propheta testatur, et nascitur ex virgine, sicut scriptum est, Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitis nomen ejus Emmanuel (Id. VII, 14) ; quod interpretatum est ex hebraica lingua in latinum translata, Nobiscum Deus. [Praedicamus hodie natum de virgine Salvatorem, et infantem in praesepio positum cum vigilantibus pastoribus moniti ab Angelis adoramus. Exhibeamus fidem virtutibus, reverentiam sanctis testibus praebeamus, et Simeoni cognoscenti, et Annae Dominum confitenti, et Joanni baptizanti, et Jordanis purgationi, et sancto Spiritui descendenti, et coelis apertis, et Patri testimonium perhibenti, et virgini permanenti, et stellae fulgenti, et columbae descendenti, et ipsi Domino omnem tentationem diaboli superanti.

1988 2. Virginei partus praestantia. Virginitas eum gestat in mente, quem Maria in ventre. Hodie ergo peperit Virgo, qui Deo filios faceret, qui sententiam praevaricationis excluderet, poenam mortis eriperet, et vitam perpetuam credentibus condonaret. Portavit in utero filium mater omnibus, quae sunt ante nutrimenta, majorem, et hunc fudit forma servi in terris, quem habent Angeli imperatorem in coelis. Peperit filium mater, a quo ipsa nutriretur potius quam nutriret: mortali alvo immortalem suscepit hospitem, et in terrestri hospitio coelestem virgo imperatorem suscepit. Beata virginitas desinit esse jam mortis ancilla; quia illum intra se gestat in mente, quem Maria portavit in ventre. Nulli virginitas servituti succumbit: quia illum diligit, qui humano generi attulit libertatem. Coelestis propago germinabat in utero, et in eximio partu virginea viscera coruscabant. Humanis gressibus portabatur vectura deifica, et in angusto pudoris cubiculo eum quem coeli non capiunt, sancta Virgo portabat inclusum; et peperit eum, non qui nascendo pollueret parientem, sed qui a pollutione saeculum delavaret. Sancta credidit, sancta concepit, sanctior efficitur post partum.

3. Mirabilis partus. Mundi fit consolatio. Exstitit autem ipsi virgini ipse filius qui erat sponsus, ipse genitus qui erat genitor. Illic fuit paranympha credulitas, paranymphus archangelus: mater sponsa, et ipse quem peperit Christus sponsus, quem sanctus Spiritus copulavit, Gabriel angelus nuntiavit, Angelorum exercitus decantavit, et stella fulgida demonstravit. Fecit gravidam virginem ipse, qui erat nasciturus ex virgine. Expavit in partu suo subito mater: Deus per angelum loquebatur, et virgo auribus impraegnabatur. Audiat omnis aetas quod nunquam audivit. Virgo partu suo nupsit, virginitatem dum pareret duplicavit, filium quem genuit adoravit. Cesset omnis sollicitudo; Christus nobis vera securitas advenit. Cesset omnis infirmitas; hodie Salvator apparuit. Cessent bella, desinant lites; hodie pax vera de coelo descendit. Cesset omnis amaritudo; hodie per totum mundum melliflui facti sunt coeli. Fugiat mors; quia vita nobis hodie de coelo est data. Hodie super terram canunt Angeli, laetantur Archangeli, gloriantur Prophetae, invitantur sancti, turbantur mali, gratulantur boni, visum caeci recipiunt, auditum surdi, claudi gressum, leprosi mundantur, tristes laetificantur, infirmi sanantur, et mortui resuscitantur. Solus diabolus et omnia cum eo daemonia contremiscunt; quia restauratur genus humanum per interitum diaboli. Christus vobis hodie redemptor apparuit.]

4. Virtus Domini ex ordine nascendi; et variis de ipso testimoniis. Probat virtutem Domini ordo nascendi. Concipit virgo virilis ignara consortii: impletur uterus nullo humano pollutus amplexu. Vide miraculum matris Dominici corporis. Virgo concipit, virgo gravida, virgo cum parturit, virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Virtus mundi nascitur; et nullus parientis est gemitus: vacuatur uterus, infans excipitur; nec tamen virginitas violatur. Fas enim erat, ut Domino ex virgine secundum carnem nascente meritum cresceret castitatis; ne per ejus adventum violarentur integra, qui veniebat sanare corrupta. Nascitur ergo puer, ponitur in praesepio (haec sunt enim Domini prima cunabula, nec regnator coeli has dedignatur angustias): stat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto protulisse se gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Nam cum saeculo debitus Salvatoris properaret adventus, ad Mariam virginem venit Spiritus sanctus, ut fuerat ab angelo ante praedictum dicente, Spiritus sanctus veniet super te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei (Luc. I, 35) . Recte ergo in ejus adventu coelestia veneramur, quem de 1989 coelo venisse manifeste cognoscimus, quem natum pro nostra salute Dei Patris et Spiritus sancti virtute comperimus. Multis enim ante nuntiabatur indiciis nova coelo ventura progenies. Vides ergo, charissime, Salvatoris ortum, Dei esse virtutem; cum de eo Prophetae non taceant, et Spiritus sanctus fateatur. Quid praeclarius stellae nuntio? quid Magorum manifesta confessione? quid Prophetarum tam simili et tam continuata sententia? Ubique notus est Dominus, ubique natus ex virgine nuntiatur.

5. Beata Virgo typus Ecclesiae. Et quoniam eum secundum carnem natum ex virgine diximus, nunc ea quae spiritualiter sentire possumus, disseramus. Videamus ergo quae est illa Virgo tam sancta, ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est: quae tam speciosa, quam Deus elegit sponsam: quae tam copiosa, cujus generationem cunctus orbis excipiat: quae tam casta, ut possit virgo esse post partum. Nonne in figura Mariae typum videmus esse sanctae Ecclesiae? Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi, hinc potens virtute Christus egreditur. Haec est immaculata concubitu, fecunda partu, virgo castitate: haec concipit non viro, sed Spiritu; haec parit non dolore, sed gaudio; haec nutrit non ubere corporis, sed lacte doctoris. Haec est igitur sponsa Christi et gentium mater, quae se plenam miratur, et fetam laetatur. In hac ergo die qua Salvator nascitur, splendor lucis augetur, tenebrarum caligo minuitur. In hac die lux coelestis credentibus redditur, et in aeterna nocte diabolica figmenta damnantur. In hac die lux crescit ex lumine, virtutum virtus attollitur, gloria aeternitatis erigitur, reparationem suam Domino secundum carnem nascente mundus amplectitur. Plena sit ergo diei hujus festivitas, in qua Deus nostri memor terrena visitare dignatus est, et amissam mortalibus lucem adventus sui claritate restituit: quia ipse est splendor et gloria aeterna, Dominus noster Jesus Christus; cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.