Jerome, Commentariorum In Micheam Prophetam Libri Duo

(Cap. VI.—Vers. 1, 2.) Audite quae Dominus loquitur: Surge, contende judicio adversum montes, et audiant colles vocem tuam. Audite (Vulg. Audiant), montes, juducium Domini, et fortia fundamenta terrae, 1205D quia judicium Domini, cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. LXX: Audite quae Dominus locutus est: 500 Surge, judicare apud montes, et audiant colles vocem tuam. Audite, montes, judicium Domini, et valles 1206A fundamenta terrae, quia judicium Domini adversus populum suum, et cum Israel judicabitur. Pro fortibus fundamentis terrae quae LXX et valles fundamenta terrae interpretati sunt, Symmachus et Theodotio transtulerunt, et antiqua fundamenta terrae: quinta autem editio ipsum Hebraicum posuit, Ethanim , fundamenta terrae. Prima igitur vox prophetae est: Audite quae Dominus loquitur. Deinde Deus loquitur ad prophetam: Surge, contende judicio adversum montes, et audiant colles vocem tuam. Rursum propheta, sicut ei fuerat imperatum, montibus loquitur, et non solum montibus,sed ad fortia quoque fundamenta terrae, et dicit, Audite, montes, judicium Domini, et fortia fundamenta terrae. Causamque reddit, quare eos compellat audire. Quia judicium Domini 1206B cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. Pro montibus ad quos propheta loquitur, et pro fortibus fundamentis terrae, colles et valles LXX transtulerunt, id, ut mihi videtur, intelligentes, quod populus nihil dignum montium anditione fecerit, sed vel collibus qui inferiores sunt a sublimitate montium, vel vallibus in ima demersis. Surge, inquit, judicio contende apud montes, et audiant colles vocem tuam. Jubetur surgere qui vel sedet, vel jacet (( Al. tacet)) vel dormit, vel mortuus est, secundum illud quod Apostolus ait: Elevare qui dormis, et resurge a mortuis, et illuminabit te Christus (Ephes. V, 14) . Surge a mortuis, ut in novitate ambules vitae, ut terram deserens, ad altiora nitaris. Et judicio contende adversum montes, quos non alios significari puto quam

1205D Lucem hujus loci intelligentiae mutuam Rufinus cumprimis dabit in exposit. Symboli: Ab initio, inquiens, Deus cum fecisset mundum, praefecit ei et praeposuit quasdam virtutum coelestium potestates, quibus regeretur et dispensaretur mortalium genus. Quod ita factum indicat Moyses in Deuteronomii loco, quem et Hieronymus laudat: Sed et horum nonnulli . . . datam sibi a Deo potestatem non his quibus acceperunt legibus temperaverunt, nec humanum genus divinis obedire praeceptis, sed suis parere praevaricationibus docuerunt: et hinc adversus nos chirographa scripta sunt . . . Per istud ergo unusquisque chirographum illis 1206D rectoribus pessimis tenebatur, quod Christus detraxit adveniens, et hac eos potestate denudavit. Vid. et S. Hilar. trac. in psal. LXI, n. 2.

Angelos, 1206C quibus rerum humanarum commissa est procuratio, Deuteronomii Cantico in idipsum congruente: Cum divideret excelsus gentes, cum disseminaret filios Adam, constituit terminos terrae secundum numerum Angelorum Dei (Deut. XXXII, 8) . Hi sunt administratorii spiritus, missi in ministerium propter eos qui haereditatem salutis possessuri sunt. Et contende judicio; ut sive montes, sive colles (( Al. valles)) reperti fuerint, 501 non digne populos procurasse, vel meum videatur esse qui tales praeposui, vel culpa tollatur a populo, et referatur ad principes. Legamus Apocalypsin Joannis Apostoli, in qua laudantur accusanturque Angeli Ecclesiarum pro virtutibus vitiisque eorum, quibus praeesse dicuntur. Sicut enim interdum episcopi culpa est, interdum plebis; et 1206D saepe magister peccat, saepe discipulus, nonnumquam patris vitium est, nonnumquam filii, ut vel bene vel male erudiantur: ita in judicio Dei, vel ad

1206D Haec vero sapiunt Origenem, cujus sunt pene et verba homil. 24 in Numer.: Saepe diximus animarum, quae in Ecclesia Dei sunt, curam procurationemque haberi per Angelos, quosque etiam ad judicium venire cum hominibus ostendimus, ut illo divino constet examine, utrum sua desidia peccaverint homines, an monitorum custodumque negligentia. Ex ejus, non sua Hieron. sententia loquitur. Recole quae superiori proxime annotatione diximus.

Angelos crimen referetur, si non egerint cuncta 1207A quae ad suum officium pertinebant, vel ad populum, si illis universa facientibus, ipsi audire contempserint. Sunt qui montes et colles et fortia fundamenta terrae, Abraham, Isaac et Jacob, et patriarchas reliquos interpretantur, quibus quasi auditoribus (( Al. auctoribus)), et ad judicium convocatis, populi Israel negotium ventilandum sit. Alii montes, colles, et valles Angelos, sicut supra diximus, arbitrantur, qui vel in coelestibus serviant Deo, vel hominibus praesint super hanc terram, vel apud inferos constituti, eorum qui suo vitio exstitere terreni, fundamenta dicantur: de quibus terrae fundamentis et alibi scriptum invenimus: Ignis accensus est ex furore meo, ardebit usque ad inferos deorsum: devorabit terram, et fundamenta ejus (Deut. XXXII, 22) . 1207B Fortia et antiqua fundamenta terrae (quorum causa hucusque terra non praeterit, et super inane pendens, librata consistit) justorum merita sunt, de quibus Apostolus loquitur: Aedificati super fundamenta apostolorum et prophetarum (Ephes. II, 20) . Sicut igitur apostoli, et prophetae, et universus Martyrum chorus fortia fundamenta sunt terrae: sic secundum LXX valles et praerupta, quae significantius Graece φάραγγες appellantur, eorum sunt fundamenta, qui χοἳκοῦ (( Mss. choici)) imaginem receperunt. Judicium ergo Domini cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. Qui poterat quasi Deus pro sceleribus populi peccatoris inferre supplicia, non vult videri potens, sed justus, et ad judicium provocat peccatores, juxta illud propheticum: Venite, 1207C et judicemur, dicit Dominus (Isai. XLIII, 26) , etiam nunc populum Israel 502 cogit, praesentibus Angelis, et omni creatura, si quid habeat respendere, ut justificetur Deus in sermonibus suis, et vincat cum judicatur (Psal. L) .