92 LAUDEN.

copum praeesse, qui suum habebat senatum seu presbyter ium, hoc est illi addictos presbyteros, quorum era t Episcopo dare operam in ecclesiae regimine et adminis t ra t ione .

V. Aucto f idel ium numero , alias ecclesiae minores conditas fuisse, quae null i separat im Presbytero addictae e ran t , sed ad eas regendas singulis diebus dominicis clerici de ecclesia ab Episcopis mi t t eban tu r .

V I . Verum in villis et vicis, ab urbe dissitis, ut iustis fidelium exigenti is satisfieret, saec. IV vel V; in civi ta t ibus vero saec. XI pr imas paroecias seu dis t r ic tus f idelium cum ecclesia ac proprio, stabili peculiarique sacerdote const i tutas fuisse; i ta ut eo tempore munus parochiale Episcoporum ad solum dis t r ic tum Cathedralem circumstantem coarcta te tur , qui ideo paroecia cathedral is seu episcopalis vocari solebat.

VII . At progressu temporis hunc quoque dis t r ic tum pe- cul ia r i curae alicuius commissum fuisse, eumque in Ca the - dra l ibus , iux ta sentent iam magis accep tam, fuisse capi tul i a rch ipresbyterum , qui u tpote vicarius natus Episcopi in spiritualibus ex t i t . De Offic. Archipresb. Decret, u t ramque c u r a m , habi tualem scilicet e t actualem re t inebat .

V I I I . E t s i non repugnet , neque Tr ident ina synodus abso- lu te reprobet , curam an imarum pluribus commit t i ; t amen iur i communi magis conforme esse, ut in singulis parochiis uni- cus parochus cons t i tua tur .

IX . Officium parochi aliquando cuidam inesse pleno iure et to ta l i ter ; al iquando vero tantummodo in habitu et non in actu.

X. I l lum dici habi tualem dumtaxa t curam h a b e r e , qui de facto i l lam nec exercet nec exercere v a l e t ; sed t a n t u m al iquatenus potest et debet providere, ut per aliquem sub vicar i i nomine exerceatur .

X I . Pa rochum habitualem non esse verum parochum; n a m ille verus parochus non est , qui parochianis ea, quae ad curam per t inent , non t a n t u m ex officio non min i s t r a t , sed nec min is t rand i ius habet , sed eiusmodi t i t u lum valere d u m t a x a t ad certa ipsi praeservanda iura .