MANTUANA 22 î

in quas clarus canonista ibi devenit . Nar ra t enim ipse quod Cremonae antiquissima erat collegiata et parochialis ecclesia sancto Aegidio dicata, specialibus privilegiis a ss. Pontif i- cibus decorata, et ubi plures habebantur canonici cum p r a e - posito eorum capite. Sed sub initio saeculi X V I in invasione Gallica, quae tunc contigit , canonici expulsi sunt , et colle- giata omnino subversa est . Cessato hostium incursu ecclesia « remansit sub t i tulo parochialis, cuius figura, ait P i tonius , etiam hodie sine canonicis, qui antea fuerunt in illa per spatium fere quinque saeculorum. » Porro optabat tunc temporis Episcopus ad erectionem quorumdam canonicatuum devenire; sed dubitans num facere hoc posset, consuluit P i - tonium, qui censuit, « rebus sic stantibus, Episcopum non posse devenire ad erectionem canonicatus. Licet enim in col- legiata habeat Episcopus potestatem constituendi novos c a - nonicatus . . . ; tamen in casu isto ecclesia s. Aegidii dici non potest collegiata, nisi habitu t an tum ; quod ad hunc effectum sufficiens non v ide tur ; cum in hominum opinione illa h a - beatur pro simplici parochialis, et qualitas collegialitatis, tamquam latens, censetur non extare in rerum na tu ra , ex regula quae, paria sunt in iure nostro non esse et non a p - parere . »

Excluso autem quod Episcopus extemplo et rebus sic stantibus resti tuere in ea ecclesia posset canonicatus et c a - pi tulum, idem doctor punctum examinat quaestionis, u t rum collegialitas censenda sit amissa per non usum unius saeculi : et ceu par erat , respondet cum communi DD. sententia quod cum collegiata vi et armis eversa fuerit, et non per legi t i - mam superiorum auctori tatem, iam nonnisi actu et de facta dicenda sit des t ruc ta ; subsistere vero in potentia.

Quo s tante , sust inet , Ordinarium posse rebus omnibus perpensis ferre decretum, quo declaret eam ecclesiam ad a n - t iquum collegialitatis s ta tum se redintegrare. Eoque praevio et t ransacto in rem iudicatam, non tamen prius, optime posse- canonicatus ins t i tuere ; sic enim positive rem proponit n. S: « Ut R. Episcopus habeat tu tam facultatem erigendi cano-