324 LITTERAE

tot ius huius intervall i recordatione delectatur. - Nec sane sine caussa: eventus enim, qui ad Nos privatim attinebat, idemque nec per se magnus, nec novitate mirabiliis, studia tamen hominum inu- sitato modo commovit, tam perspicuis laetitiae signis, tot gratu- lationibus celebratus, ut nihil optari maius potuisset. - Quae res certe pergrata Nobis perque iucunda cecidit: sed quod in ea plu- rimi aestimamus, significatio voluntatum est, religionisque liber- rime testata constantia. I l le enim Nos undique salutantium con- centus id aperte loquebatur, ex omnibus locis mentes atque animos in Iesu Christi Vicarium esse intentos: tot passim prementibus malis, in Apostolicam Sedem, velut in salutis perennem incorru- ptumque fontem, fidenter homines intueri: et quibuscumque in oris catholicum viget nomen, Ecclesiam romanam, omnium Ecclesiarum matrem et magistram, coli observarique, ita ut aequum est, ar- denti studio ac summa concordia. - His de caussis per superiores menses non semel in caelum suspeximus, Deo optimo atque immor- tal i gratias acturi, quod et hanc Nobis vivendi usuram, et ea, quae commemorata sunt, curarum solatia benignissime tribuisset: per idemque tempus, cum sese occasio dedit, gratam voluntatem Nostram, in quos oportebat, declaravimus. Nunc vero extrema anni ac celebritatis renovare admonent accepti beneficii memoriam: at- que illud peroptato contingit, ut Nobiscum in iterandis Deo gratiis Ecclesia tota consentiat. Simul vero expetit animus per has l i t - tera» publice testari, id quod facimus, quemadmodum tot obsequii,: humanitatis, et amoris testimonia ad leniendas curas molestiasque Nostras consolatione non mediocri valuerunt, ita eorum et memo- riam in Nobis et gratiam semper esse victuram. - Sed maius ac sanctius restat officium. In hac enim affectione animorum, roma- num Pontificem alacritate insueta colere atque honorare gestien- tium, numen videmur nutumque Eius agnoscere, qui saepe solet atque unus potest magnorum principia bonorum ex minimis mo- mentis elicere. Nimirum providentissimus Deus voluisse videtur, in tanto opinionum errore, excitare fidem, opportunitatemque prae- bere studiis vitae potioris in populo christiano revocandis. - Quam- obrem hoc est reliqui, dare operam ut, bene positis initi is , bene cetera consequantur: enitendumque, ut et intelligantur consilia di- vina, et re ipsa perficiantur. Tunc denique obsequium in Aposto- licam Sedem plene erit cumulateque perfectum, si cum virtutum christianarum laude coniunctum ad salutem conducat animorum: qui fructus est unice expetendus perpetuoque mansurus.