326 LITTÏRAE

publicarum: nihil in eis relinquitur ecclesiasticae auctoritati loci: et quo tempore maxime oporteret tenerrimos animos ad officia chri- stiana sedulo studioseque fingere, tum religionis praecepta plerum- que silent. Grandiores natu periculum adeunt etiam maius scilicet a vitio doctrinae: quae saepe est eiusmodi, ut non ad imbuendam cognitione veri, sed potius ad infatuandam valeat fallacia senten- tiarum iuventutem. In disciplinis enim tradendis permulti philo- sophari malunt solo rationis magisterio, omnino fide divina post- habita : quo firmamento maximo uberrimoque lumine remoto, in multis labuntur, nec vera cernunt. Eorum il la sunt, omnia, quae in hoc mundo sint, esse corporea: hominum et pecudum easdem esse origines similemque naturam : nec desunt qui de ipso summo dominatore rerum, ac mundi opifice Deo dubitent, sit necne s i t , vel in eius natura errent, ethnicorum more, deterrime. Hinc de- mutari necesse est ipsam speciem formamque virtutis , iuris, officii. Ita quidem, ut dum rationis principatum gloriose praedicant, in- geniique subtilitatem magnificentius efferunt, quam par est, debi- tas superbiae poenas rerum maximarum ignoratione luant. - Cor- rupto opinionibus animo, simul insidet tamquam in venis medullis- que corruptela morum, eaque sanari in hoc genere hominum sine summa difficultate non potest, propterea quod ex una parte opinio- nes vitiosae adulterant iudicium honestatis, ex altera lumen abest fidei christianae, quae omnis est principium ac fundamentum iu- stitiae.

Ex eiusmodi caussis quantas hominum societas calamitates con- traxerit, quotidie oculis quodammodo contemplamur. Venena do- ctrinarum prodivi cursu in rationem vitae resque publicas perva- sere: rationalismus, materialismus, atheismus peperere socialis- mum, communismum, nihilismum: tetras quidem funestasque pe- stes, sed quas ex iis principiis ingenerari non modo consentaneum erat, sed prope necessarium. - Sane, si religio catholica impune re- iicitur, cuius origo divina tam illustribus est perspicua signis, quidni quaelibet religionis forma reiiciatur, quibus tales assentiendi notas abesse liquet? Si animus non est a corpore natura distinctas, pro- ptereaque si, intereunte corpore, spes aevi beati aeternique nulla superest, quid erit caussae quamobrem labores molestiaeque in eo suscipiantur, ut appetitus obedientes fiant rationi? Summum ho- minis erit positum bonum in fruendis vitae commodis potiundisque voluptatibus. Cumque nemo unus sit, quin ad beate vivendum ip- sius naturae admonitu impulsuque feratur, iure quisque detraxe-