670 LIMBURGEN.

RESPONSIO AD DUBIUM IV.

Quamvis huic dubio satis videatur provisum per responsa priora, tamen expressis verbis hoc modo videtur posse responderi :

u In parochia Francofurtensi lex Tridentina irritans matrimo- nia clandestina, cum certo iam sit promulgata, nova promulgatione, qua denuo in i l la parochia vim obtineat, omnino non indiget; pro- mulgatio vero quae fit ex mera uti l i tate relinquenda est prudenti arbitrio Episcopi Limburgensis iuxta verba cap. Tametsi Concilii Tridentini. In parochia vero Bornheim, licet a solemni quadam promulgatione abstinendum sit , tamen maioris securitatis causa ex- pedit, ut ibidem simplici quadam ratione fidelibus catholicis inti- metur matrimonia clandestina a Catholicis celebrata esse omnino nulla et irrita ex lege Tridentina. »

Quae responsio cum sit nonnisi corollarium ex praecedentibus responsis deductum, vix multis argumentis est confirmanda. Nam si lex Tridentina contra matrimonia clandestina lata certo est pro- mulgata, profecto nova promulgatio non est necessaria.

Quare quaestio solummodo moveri potest de illa promulgatione, quae, aptius vocatur divulgatio, legemque iam constitutam sequi- tur, ut i l l ius perfecta cognitio in populo conservetur atque augea- tur. Qui finis ut obtineatur Concilium Tridentinum cap. Tametsi s t a t u i t : u Idque in primo anno quam saepissime fiat, deinde vero quoties expedire viderint, n Prudenti igitur arbitrio Episcopi res relinquitur, neque ulla est ratio, cur ab hac regula recedatur.

Item in parochia Bornheim ad solemnem quandam promulga- tionem procedendum esse non puto, tum ob promulgationem certo supponendam, tum ne videatur introduci res nova atque insolita, neve Protestantibus detur occasio calumniandi Catholicos, quemad- modum accidit, cum in civitate Berolinensi caput Tametsi promul- garetur. At simplex quaedam promulgatio, v. g. si una cum aliis im- pedimentis occasione data etiam hoc impedimentum clandestinitatis in memoriam revocetur, non videtur esse inut i l i s , quoniam facta in supplicatione allegata non adeo evidenter promulgationem factam esse demonstrant, ut omnium scrupuli sufficienter eliminentur.

Verum enim vero si cui arrideret illa sententia in vico Born- heim non vigere caput Tametsi, absque haesitatione suaderem, ut nova atque formalis i l l ius decreti ibidem fieret promulgatio. Quo in casu Rmus Episcopus Limburgensis eodem iure uteretur, quo Archiepiscopus moguntinus anno 1664 propter dubia orta in