680 CONIMBRICEN.

t ini tempore, quasi res ecclesiasticae habebantur, et na tu ra sua sub Ecclesiae cura et directione t ransibant . P l u r a de hac re habentur in dissertatione P. De Robiano 0 . P . De iure ecclesiae in universitates studiorum Lovanii 1863, et in dissertatione r. d. Poiian De seminar, ele ric. sect. 1 c. Lovanii 1874.

Imo nedum supremum moderamen, sed ipsa inst i tut io iuridica universi tatum ad Ecclesiam pertinebat ; Iungman Dissert, in histor, eccles, tom. V diss. 28 n. 107. Cuius quidem disciplinae relationem ita recte evolvit idem Iung- man citato loco : « Agnoscebatur merito eo tempore ab omnibus Ecclesia, tamquam veri tat is dux et sa lut is ; atque adeo quum universitates maxime eum scopum haberent , ut regnum boni ac veri continua ab errore ac malo adhibita de- fensione diffunderetur, et culturae intellectualis opes sacrae ac prophanae per generationum seriem populis t raderentur ; ex indole rei suprema ista in re cura ad Ecclesiam specta- bat . Ecclesiae profecto officium et ius proprium est tuendi tradendique veri tates supernaturales, seu eas disciplinas re^- gendi, quae theologiam spectant et ius canonicum. Iam vero harum disciplinarum insti tutio primum in Universi tat ibus et praecipuum obtinuit locum. Sed et iam ver i ta tum disciplina- rumque natura l ium inst i tu ta in rem religionis ac morum maximae auctori tat is sunt , et secundum quod recta s u n t , au t falsa t r adun tnr , vel permagna bona hominibus procuran- tu r , vel in grandia salutis ipsi deducuntur pericula. Unde vides etiam sub hoc respectu auctori tatem illam Ecclesiae et Sedis Apostolicae in studia generalia ipsius christ ianae so- cietatis constitutioni respondere. »

Sed quidquid sit de iusti t ia huius disciplinae, et missa et iam particulari in hac re historicorum opinione, ex factis ipsis, iisque innumeris , tam generalibus, quam peculiaribus, probari potest, universi tates tunc temporis ab ecclesia iuridi- cam exis tent iam accepisse, et aut sub Romani Pontificis a u t sub suorum Praela torum auctori ta te et moderatione vixisse.

Qua in re sufficiat recolere gradum academicorum