Patrologiae cursus completus
Elenchus operum quae in hoc tertio tomo continentur.
Elenchus operum quae in hoc tertio tomo continentur.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi quaestionum evangeliorum libri duo .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi quaestionum evangeliorum libri duo .
Tituli quaestionum libri primi in evangelium secundum matthaeum .
Tituli quaestionum libri ii in evangelium secundum lucam.
Liber primus. quaestiones in evangelium secundum matthaeum.
Quaest. i. ((matth. c. xi, v 27.))
Xviii. ((ib. viii, 13 xv, 28.))
Xxxiv. ((ib. xxxiii, 17, 19.))
Xxxv. ((ib. xxiii, 23 et 24.))
Xlvii. ((ib. xxvi, 39, 42, 44.))
Liber secundus. quaestiones in evangelium secundum lucam.
Quaest. i. ((luc. cap. i, v . 13, 20.))
Xxxii. ((ib. xiv, 34, 35, xv, 4-10.))
Admonitio in librum septemdecim quaestionum super matthaeum.
Admonitio in librum septemdecim quaestionum super matthaeum.
Quaestionum septemdecim in evangelium secundum matth.
Quaestionum septemdecim in evangelium secundum matth.
Quaest. i. ((matth. cap. ii, v 16.))
Xi. ((ib. xiii, 25-30, 36-43.))
Xvi. ((ib. xiii, 51, 52, 44.))
Admonitio de subsequentibus in joannem tractatibus.
Admonitio de subsequentibus in joannem tractatibus.
Praefatio incerti auctoris.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in joannis evangelium tractatus cxxiv .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in joannis evangelium tractatus cxxiv .
Tractatus lvii. quonam modo ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad christum.
Tractatus lx. in illud, cum haec dixisset jesus turbatus est spiritu. cap. xiii, v . 21.
Tractatus lxviii. in eamdem lectionem.
Tractatus lxxii. in eamdem lectionem.
Tractatus lxxiii. item in eamdem lectionem.
Tractatus xc. in illud, qui me odit, et patrem meum odit. cap. xv, v . 23.
Tractatus xcvii. in eamdem lectionem.
Tractatus xcviii. in eamdem lectionem.
Tractatus c. in ejusdem lectionis verba postrema. cap. xvi, v . 13-15.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in epistolam joannis ad parthos tractatus decem .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in epistolam joannis ad parthos tractatus decem .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi expositio quarumdam propositionum ex epistola ad romanos.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi expositio quarumdam propositionum ex epistola ad romanos.
Propositio prima. ((rom. cap. 1, v . 4.))
Vii-viii. ((ib. i, 32 ii, 1.))
Lxxi. ((ib. xii, 20, 14, 17.))
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad romanos inchoata expositio.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad romanos inchoata expositio.
Liber unus . in quo salutatio tantummodo expeditur, et disputatur de peccato in spiritum sanctum.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad galatas expositionis liber unus .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad galatas expositionis liber unus .
Appendix tertii tomi operum s. augustini complectens aliquot in scripturam tractatus ipsi olim falso adscriptos, nimirum: de mirabilibus s. scripturae
Admonitio in proxime subjectum opusculum.
Admonitio in proxime subjectum opusculum.
De mirabilibus sacrae scripturae libri tres.
De mirabilibus sacrae scripturae libri tres.
Liber primus. de moysi pentateucho.
Caput primum.— de deo creatore et constitutione creaturarum.
Caput ii.— de rationabilium naturarum dissimili peccato.
Caput iii.— de abel et enoch primatum tenentibus in hominum justitia.
Caput iv.— de eo quod terrena tantum animalia in diluvio mortificata sunt.
Caput vi.— de eruptione aquarum diluvii.
Caput vii.— de recessu aquarum diluvii.
Caput viii.— de cursu solis et lunae in diluvio.
Caput ix.— de dispersione linguarum.
Caput x.— de sodomitica vindicta.
Caput xi.— de uxore loth in statuam salis mutata.
Caput xii.— de sara nonagenaria pariente filium.
Caput xiii.— de puteo quem vidit agar ejecta cum filio.
Caput xiv.— de ariete quem abraham obtulit pro filio.
Caput xv.— de jacob et joseph quare unus in terra repromissionis, alter in aegypto sepelitur.
Caput xvi.— de moyse et rubo in oreb.
Caput. xvii.— de duobus signis, id est manu in sinum conversa, et virga in colubrum mutata.
Caput xviii.— de aqua in sanguinem versa.
Caput xix.— de caeteris plagis aegyptiorum.
Caput xx.— de recedente et siccato mari rubro.
Caput xxi.— de carmine consono filiorum israel.
Caput xxii.— de aquis indulcatis in marath.
Caput xxiii.— de manna pluente de coelo.
Caput xxiv.— de petra percussa in oreb.
Caput xxv.— de filiis moysi, quare ducatu sacerdotum privati sunt.
Caput xxvi.— de jejunio quadraginta dierum.
Caput xxvii.— de populo carnes postulante.
Caput xxviii.— de aethiopissa uxore moysi, et lepra murmuratricis mariae.
Caput xxix.— de chore et dathan et abiron.
Caput xxx.— de plaga, quae descendit in populum, quando moyses fugit in tabernaculum.
Caput xxxi.— de virga aaron, quae fronduerat.
Caput xxxii.— de petra bis percussa in cades.
Caput xxxiii.— de serpente aeneo.
Caput xxxiv.— de balaam et asina ejus.
Caput xxxv.— de moyse pergente in montem abarim.
Caput primum.— de jesu filio nun, et dirempto jordane in transitu populi.
Caput ii.— de calceamentis et vestibus filiorum israel.
Caput iii.— de subversione jericho.
Caput iv.— de sole et luna stantibus ad imperium josue.
Caput v.— de gedeone et duobus signis.
Caput vi.— de samsonis fortitudine in capillis.
Caput vii.— de arca domini in terra philistiim.
Caput viii.— de coeli fragore quo territi sunt allophyli.
Caput ix.— de vocibus et pluviis quando saül ordinatus est.
Caput x.— de saül prophetante inter prophetas.
Caput xi.— de samuele suscitato a pythone.
Caput xii.— de percussione ozae.
Caput xiii.— de david numerante populum.
Caput xiv.— de duobus signis juxta altare bethel.
Caput xv.— de trium annorum et sex mensium siccitate.
Caput xvi.— de vidua in sarepta sidoniorum.
Caput xvii.— de mortuo unico viduae filio quem suscitavit elias.
Caput xviii.— de holocausto in monte carmeli.
Caput xix.— de quadraginta dierum jejunio.
Caput xx.— de igne descendente super quinquagenarios.
Caput xxi.— de transeuntibus jordanem elia et elisaeo.
Caput xxii.— de ascensione eliae.
Caput xxiii.— de virtutibus elisaei.
Caput xxiv.— de lepra naaman curata, et adhaerente giezi.
Caput xxv.— de ferri supernatatione.
Caput xxvi.— de victoria per elisaeum.
Caput xxvii.— de captivitate populi, et sennacherib veniente in judaeam.
Caput xxviii.— de infirmitate et signo ezechiae.
Caput xxix.— de captivitate babylonica.
Caput xxx.— de daniele clarente in babylone.
Caput xxxi.— de tribus pueris qui ignis tormentum sine laesura evaserunt.
Caput xxxii.— de daniele quiescente in lacu leonum.
Caput xxxiii.— de esdra restituente legem.
Caput xxxiv.— de bellis praecipuis quae domini auxilio peracta sunt.
Liber tertius. de novo testamento.
Caput primum.— de visione zachariae et nativitate joannis baptistae.
Caput ii.— de incarnatione domini nostri jesu christi, et nativitate ex maria virgine.
Caput iii.— de pastoribus quibus angeli natum infantem nuntiaverunt.
Caput iv.— de magis ab oriente et stella duce.
Caput v.— de baptismate christi.
Caput vi.— de christi tentatione et jejunio.
Caput vii.— de virtutibus evangelii usque ad ambulationem super mare.
Caput viii.— de ambulante domino super undas.
Caput ix.— de caeteris virtutibus domini nostri jesu christi.
Caput x.— de panibus et piscibus saturantibus millia populorum.
Caput xi.— de visione domini in monte cum moyse et elia colloquentibus.
Caput xii.— de lazaro et caeteris resuscitatis mortuis.
Caput xiii.— de solis eclipsi in passione domini.
Caput xiv.— de corporibus sanctorum venientibus de monumentis suis post resurrectionem domini.
Caput xv.— de cibo domini post resurrectionem.
Caput xvi.— petrus paralyticum restituit.
Admonitio de sequenti opusculo.
Admonitio de sequenti opusculo.
De benedictionibus jacob patriarchae.
De benedictionibus jacob patriarchae.
Admonitio in librum quaestionum veteris et novi testamenti.
Admonitio in librum quaestionum veteris et novi testamenti.
Elenchus quaestionum.
Quaestiones veteris testamenti.
Quaestiones ex veteri testamento.
Quaestiones ex veteri testamento.
Quaestio prima.—quid est deus.
Iii.—quid opus erat per moysen postea, et non ante, exordium mundi et ordinem creaturae exponere.
Iv.—quare deus legem non in primordio dedit?
V.—utquid abel sacrificium acceptatum est, et cain refutatum ?
Vi.—si lamech occidit cain, sicut putatur?
Vii.—quae decem verba in tabulis data sint aut singulae tabulae, quae et quot verba habuerint?
Viii.—utquid moyses descendens de monte cum tabulis vultum splendidum habuit et into lerabilem?
Xii.—quare abraham fidei suae signum, circumcisionis accepit sacramentum (gen. xvii, 10) ?
Xix.—quaerendum est, si adam factus, corpus immortale habuit, an mortale?
Xxiii.—an ex traduce sint animae sicut et corpora?
Xxiv.—quid est, ut cum vir et mulier una sint caro, vir imago dei sit, et non femina?
Xxix.—quare octavo die mandatum est circumcidi (gen. xvii, 12) ?
Xlii.—cur angelus missus loqui ad moysen, in igne et in rubo apparuit in monte (exod. iii, 1, 2) ?
Xlv.— quomodo homo ad imaginem dei factus sit, et utrum ad dominationem, et an mulier quoque?
Xlvi .—utrum samuel fuerit de filiis aaron, et utrum sacerdos fuisse existimandus sit?
Quaestiones ex novo testamento.
Quaestiones ex novo testamento.
Lxiv.—quomodo probatur post tres dies et noctes resurrexisse salvatorem ex mortuis?
Lxxxvi.—quid est quod probet mariam matrem domini ex tribu et semine esse david?
Xcv.—unde orta sit observatio pentecostes, vel qua ratione?
Xcvi.—quaerendum si pascha transitus interpretetur, sicut graecis videtur.
Xcvii.—qua ratione responderi possit arii impie tati simpliciter ex lege?
Quaestiones ex utroque mixtim .
Quaestiones ex utroque mixtim .
De jactantia romanorum levitarum .
De lingua hebraica, ex quo nomen acceperit.
Unum opus differre secundum personas in laudem sive condemnationem.
De eo qui fidem christi percepit .
In quaestiones veteris et novi testamenti post vulgatas admonitio.
In quaestiones veteris et novi testamenti post vulgatas admonitio.
Quaestionum ex veteri testamento pars secunda.
Quaestionum ex veteri testamento pars secunda.
Adversum eos qui negant ad deum aliquid pertinere.
Iv .—cur adam in mundo positus mandatum vel legem accepit, cum ipse dominium caeterorum haberet.
Vi .—quid continet benedictio jacob, quam dedit filiis suis (gen. xlviii, xlix) .
Vii .—cur angelus missus loqui ad moysen in igne et rubo apparuit?
Viii .—non fuit aliud signum quod fieret a moyse palam pharaoni, nisi serpens (exod. vii, 10) ?
Xiii .—quid est ut missa mors in jacob, venerit in israel cum jacob ipse sit israel?
Quaestionum ex novo testamento pars secunda.
Quaestionum ex novo testamento pars secunda.
Viii .—cur salvator tentanti se diabolo non aliter quam exemplis legis resistit (matth. iv, 4-10) ?
Xlii .—quaerendum an spiritum sanctum habuerint apostoli tempore illo quo fuerunt cum domino, etc.
Xliii .—qua ratione responderi possit arianae impietati simpliciter ex lege.
Quaestionum ex utroque mixtim pars secunda.
Admonitio de subsequenti expositione in apocalypsim.
Admonitio de subsequenti expositione in apocalypsim.
Expositio in apocalypsim b. joannis.
Expositio in apocalypsim b. joannis.
Index rerum quae in hoc tertio volumine continentur.
Tractatus LXVIII. In eamdem lectionem.
1. Deberi vobis, fratres charissimi, jamque esse reddendum quod distuleramus, agnoscimus, quomodo intelligi possint non esse inter se ista duo contraria, quod cum dixisset Dominus, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et 1814 sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ait, Qui facturus est quae futura sunt, sed, Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit (Luc. VI, 13) : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem (Ephes. I, 4) : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit (Rom. VIII, 30) : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione: si quo minus, dixisset, Ibo et parabo, id est, praedestinabo. Sed quia nondum sunt in operatione, Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum.
2. Parat autem quodammodo mansiones, mansionibus parando mansores. Quippe cum dixerit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; quid putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos (I Cor. III, 17) . Hoc est etiam regnum Dei, quod Filius traditurus est Patri: unde dicit idem apostolus, Initium Christus, deinde qui sunt Christi in praesentia ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri (Id. XV, 23 et 24) ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui (Matth. XIII, 24, 38 43) . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tuum (Id. VI, 10) . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite 1815 regnum (Matth. XXV, 34) : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum adhuc aedificatur, adhuc fabricatur , adhuc paratur, adhuc congregatur. In illo erunt mansiones, sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jam sunt, sicut praedestinavit jam Dominus.
3. Sed quid est quod ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet , quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide (Rom. I, 17) . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur (II Cor. V, 6-8) . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) : et, Fide mundat corda eorum (Act. XV, 9) . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis (Joan. XV, 4) . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate meritorum: haec erit multitudo mansionum pro disparilitate mansorum; sed tamen omnium in aeternitate vivorum, et sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit quod sequitur, Ut ubi ego sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus.