Patrologiae cursus completus
Elenchus operum quae in hoc tertio tomo continentur.
Elenchus operum quae in hoc tertio tomo continentur.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi quaestionum evangeliorum libri duo .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi quaestionum evangeliorum libri duo .
Tituli quaestionum libri primi in evangelium secundum matthaeum .
Tituli quaestionum libri ii in evangelium secundum lucam.
Liber primus. quaestiones in evangelium secundum matthaeum.
Quaest. i. ((matth. c. xi, v 27.))
Xviii. ((ib. viii, 13 xv, 28.))
Xxxiv. ((ib. xxxiii, 17, 19.))
Xxxv. ((ib. xxiii, 23 et 24.))
Xlvii. ((ib. xxvi, 39, 42, 44.))
Liber secundus. quaestiones in evangelium secundum lucam.
Quaest. i. ((luc. cap. i, v . 13, 20.))
Xxxii. ((ib. xiv, 34, 35, xv, 4-10.))
Admonitio in librum septemdecim quaestionum super matthaeum.
Admonitio in librum septemdecim quaestionum super matthaeum.
Quaestionum septemdecim in evangelium secundum matth.
Quaestionum septemdecim in evangelium secundum matth.
Quaest. i. ((matth. cap. ii, v 16.))
Xi. ((ib. xiii, 25-30, 36-43.))
Xvi. ((ib. xiii, 51, 52, 44.))
Admonitio de subsequentibus in joannem tractatibus.
Admonitio de subsequentibus in joannem tractatibus.
Praefatio incerti auctoris.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in joannis evangelium tractatus cxxiv .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in joannis evangelium tractatus cxxiv .
Tractatus lvii. quonam modo ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad christum.
Tractatus lx. in illud, cum haec dixisset jesus turbatus est spiritu. cap. xiii, v . 21.
Tractatus lxviii. in eamdem lectionem.
Tractatus lxxii. in eamdem lectionem.
Tractatus lxxiii. item in eamdem lectionem.
Tractatus xc. in illud, qui me odit, et patrem meum odit. cap. xv, v . 23.
Tractatus xcvii. in eamdem lectionem.
Tractatus xcviii. in eamdem lectionem.
Tractatus c. in ejusdem lectionis verba postrema. cap. xvi, v . 13-15.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in epistolam joannis ad parthos tractatus decem .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi in epistolam joannis ad parthos tractatus decem .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi expositio quarumdam propositionum ex epistola ad romanos.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi expositio quarumdam propositionum ex epistola ad romanos.
Propositio prima. ((rom. cap. 1, v . 4.))
Vii-viii. ((ib. i, 32 ii, 1.))
Lxxi. ((ib. xii, 20, 14, 17.))
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad romanos inchoata expositio.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad romanos inchoata expositio.
Liber unus . in quo salutatio tantummodo expeditur, et disputatur de peccato in spiritum sanctum.
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad galatas expositionis liber unus .
S. aurelii augustini hipponensis episcopi epistolae ad galatas expositionis liber unus .
Appendix tertii tomi operum s. augustini complectens aliquot in scripturam tractatus ipsi olim falso adscriptos, nimirum: de mirabilibus s. scripturae
Admonitio in proxime subjectum opusculum.
Admonitio in proxime subjectum opusculum.
De mirabilibus sacrae scripturae libri tres.
De mirabilibus sacrae scripturae libri tres.
Liber primus. de moysi pentateucho.
Caput primum.— de deo creatore et constitutione creaturarum.
Caput ii.— de rationabilium naturarum dissimili peccato.
Caput iii.— de abel et enoch primatum tenentibus in hominum justitia.
Caput iv.— de eo quod terrena tantum animalia in diluvio mortificata sunt.
Caput vi.— de eruptione aquarum diluvii.
Caput vii.— de recessu aquarum diluvii.
Caput viii.— de cursu solis et lunae in diluvio.
Caput ix.— de dispersione linguarum.
Caput x.— de sodomitica vindicta.
Caput xi.— de uxore loth in statuam salis mutata.
Caput xii.— de sara nonagenaria pariente filium.
Caput xiii.— de puteo quem vidit agar ejecta cum filio.
Caput xiv.— de ariete quem abraham obtulit pro filio.
Caput xv.— de jacob et joseph quare unus in terra repromissionis, alter in aegypto sepelitur.
Caput xvi.— de moyse et rubo in oreb.
Caput. xvii.— de duobus signis, id est manu in sinum conversa, et virga in colubrum mutata.
Caput xviii.— de aqua in sanguinem versa.
Caput xix.— de caeteris plagis aegyptiorum.
Caput xx.— de recedente et siccato mari rubro.
Caput xxi.— de carmine consono filiorum israel.
Caput xxii.— de aquis indulcatis in marath.
Caput xxiii.— de manna pluente de coelo.
Caput xxiv.— de petra percussa in oreb.
Caput xxv.— de filiis moysi, quare ducatu sacerdotum privati sunt.
Caput xxvi.— de jejunio quadraginta dierum.
Caput xxvii.— de populo carnes postulante.
Caput xxviii.— de aethiopissa uxore moysi, et lepra murmuratricis mariae.
Caput xxix.— de chore et dathan et abiron.
Caput xxx.— de plaga, quae descendit in populum, quando moyses fugit in tabernaculum.
Caput xxxi.— de virga aaron, quae fronduerat.
Caput xxxii.— de petra bis percussa in cades.
Caput xxxiii.— de serpente aeneo.
Caput xxxiv.— de balaam et asina ejus.
Caput xxxv.— de moyse pergente in montem abarim.
Caput primum.— de jesu filio nun, et dirempto jordane in transitu populi.
Caput ii.— de calceamentis et vestibus filiorum israel.
Caput iii.— de subversione jericho.
Caput iv.— de sole et luna stantibus ad imperium josue.
Caput v.— de gedeone et duobus signis.
Caput vi.— de samsonis fortitudine in capillis.
Caput vii.— de arca domini in terra philistiim.
Caput viii.— de coeli fragore quo territi sunt allophyli.
Caput ix.— de vocibus et pluviis quando saül ordinatus est.
Caput x.— de saül prophetante inter prophetas.
Caput xi.— de samuele suscitato a pythone.
Caput xii.— de percussione ozae.
Caput xiii.— de david numerante populum.
Caput xiv.— de duobus signis juxta altare bethel.
Caput xv.— de trium annorum et sex mensium siccitate.
Caput xvi.— de vidua in sarepta sidoniorum.
Caput xvii.— de mortuo unico viduae filio quem suscitavit elias.
Caput xviii.— de holocausto in monte carmeli.
Caput xix.— de quadraginta dierum jejunio.
Caput xx.— de igne descendente super quinquagenarios.
Caput xxi.— de transeuntibus jordanem elia et elisaeo.
Caput xxii.— de ascensione eliae.
Caput xxiii.— de virtutibus elisaei.
Caput xxiv.— de lepra naaman curata, et adhaerente giezi.
Caput xxv.— de ferri supernatatione.
Caput xxvi.— de victoria per elisaeum.
Caput xxvii.— de captivitate populi, et sennacherib veniente in judaeam.
Caput xxviii.— de infirmitate et signo ezechiae.
Caput xxix.— de captivitate babylonica.
Caput xxx.— de daniele clarente in babylone.
Caput xxxi.— de tribus pueris qui ignis tormentum sine laesura evaserunt.
Caput xxxii.— de daniele quiescente in lacu leonum.
Caput xxxiii.— de esdra restituente legem.
Caput xxxiv.— de bellis praecipuis quae domini auxilio peracta sunt.
Liber tertius. de novo testamento.
Caput primum.— de visione zachariae et nativitate joannis baptistae.
Caput ii.— de incarnatione domini nostri jesu christi, et nativitate ex maria virgine.
Caput iii.— de pastoribus quibus angeli natum infantem nuntiaverunt.
Caput iv.— de magis ab oriente et stella duce.
Caput v.— de baptismate christi.
Caput vi.— de christi tentatione et jejunio.
Caput vii.— de virtutibus evangelii usque ad ambulationem super mare.
Caput viii.— de ambulante domino super undas.
Caput ix.— de caeteris virtutibus domini nostri jesu christi.
Caput x.— de panibus et piscibus saturantibus millia populorum.
Caput xi.— de visione domini in monte cum moyse et elia colloquentibus.
Caput xii.— de lazaro et caeteris resuscitatis mortuis.
Caput xiii.— de solis eclipsi in passione domini.
Caput xiv.— de corporibus sanctorum venientibus de monumentis suis post resurrectionem domini.
Caput xv.— de cibo domini post resurrectionem.
Caput xvi.— petrus paralyticum restituit.
Admonitio de sequenti opusculo.
Admonitio de sequenti opusculo.
De benedictionibus jacob patriarchae.
De benedictionibus jacob patriarchae.
Admonitio in librum quaestionum veteris et novi testamenti.
Admonitio in librum quaestionum veteris et novi testamenti.
Elenchus quaestionum.
Quaestiones veteris testamenti.
Quaestiones ex veteri testamento.
Quaestiones ex veteri testamento.
Quaestio prima.—quid est deus.
Iii.—quid opus erat per moysen postea, et non ante, exordium mundi et ordinem creaturae exponere.
Iv.—quare deus legem non in primordio dedit?
V.—utquid abel sacrificium acceptatum est, et cain refutatum ?
Vi.—si lamech occidit cain, sicut putatur?
Vii.—quae decem verba in tabulis data sint aut singulae tabulae, quae et quot verba habuerint?
Viii.—utquid moyses descendens de monte cum tabulis vultum splendidum habuit et into lerabilem?
Xii.—quare abraham fidei suae signum, circumcisionis accepit sacramentum (gen. xvii, 10) ?
Xix.—quaerendum est, si adam factus, corpus immortale habuit, an mortale?
Xxiii.—an ex traduce sint animae sicut et corpora?
Xxiv.—quid est, ut cum vir et mulier una sint caro, vir imago dei sit, et non femina?
Xxix.—quare octavo die mandatum est circumcidi (gen. xvii, 12) ?
Xlii.—cur angelus missus loqui ad moysen, in igne et in rubo apparuit in monte (exod. iii, 1, 2) ?
Xlv.— quomodo homo ad imaginem dei factus sit, et utrum ad dominationem, et an mulier quoque?
Xlvi .—utrum samuel fuerit de filiis aaron, et utrum sacerdos fuisse existimandus sit?
Quaestiones ex novo testamento.
Quaestiones ex novo testamento.
Lxiv.—quomodo probatur post tres dies et noctes resurrexisse salvatorem ex mortuis?
Lxxxvi.—quid est quod probet mariam matrem domini ex tribu et semine esse david?
Xcv.—unde orta sit observatio pentecostes, vel qua ratione?
Xcvi.—quaerendum si pascha transitus interpretetur, sicut graecis videtur.
Xcvii.—qua ratione responderi possit arii impie tati simpliciter ex lege?
Quaestiones ex utroque mixtim .
Quaestiones ex utroque mixtim .
De jactantia romanorum levitarum .
De lingua hebraica, ex quo nomen acceperit.
Unum opus differre secundum personas in laudem sive condemnationem.
De eo qui fidem christi percepit .
In quaestiones veteris et novi testamenti post vulgatas admonitio.
In quaestiones veteris et novi testamenti post vulgatas admonitio.
Quaestionum ex veteri testamento pars secunda.
Quaestionum ex veteri testamento pars secunda.
Adversum eos qui negant ad deum aliquid pertinere.
Iv .—cur adam in mundo positus mandatum vel legem accepit, cum ipse dominium caeterorum haberet.
Vi .—quid continet benedictio jacob, quam dedit filiis suis (gen. xlviii, xlix) .
Vii .—cur angelus missus loqui ad moysen in igne et rubo apparuit?
Viii .—non fuit aliud signum quod fieret a moyse palam pharaoni, nisi serpens (exod. vii, 10) ?
Xiii .—quid est ut missa mors in jacob, venerit in israel cum jacob ipse sit israel?
Quaestionum ex novo testamento pars secunda.
Quaestionum ex novo testamento pars secunda.
Viii .—cur salvator tentanti se diabolo non aliter quam exemplis legis resistit (matth. iv, 4-10) ?
Xlii .—quaerendum an spiritum sanctum habuerint apostoli tempore illo quo fuerunt cum domino, etc.
Xliii .—qua ratione responderi possit arianae impietati simpliciter ex lege.
Quaestionum ex utroque mixtim pars secunda.
Admonitio de subsequenti expositione in apocalypsim.
Admonitio de subsequenti expositione in apocalypsim.
Expositio in apocalypsim b. joannis.
Expositio in apocalypsim b. joannis.
Index rerum quae in hoc tertio volumine continentur.
Tractatus LXXV. De eo quod ait Jesus, Non relinquam vos orphanos; usque ad id. Et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Cap. XIV, V\ 18-21.
1. Post promissionem Spiritus sancti, ne quisquam putaret quod ita eum Dominus daturus fuerat velut pro seipso, ut non et ipse cum eis esset futurus, adjecit atque ait: Non relinquam vos orphanos; veniam ad vos. Orphani, pupilli sunt. Illud enim graecum ejusdem rei nomen est, hoc latinum: nam et in psalmo ubi legimus, Pupillo tu eris adjutor (Psal. IX, 14) , graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus Pater est per naturam; tamen etiam ipse circa nos paternum affectum quodammodo demonstrat, cum dicit, Non relinquam vos orphanos; veniam ad vos. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt filii sponsi (Matth. IX, 15) . Quis autem sponsus, nisi Dominus Christus?
2. Deinde sequitur, et dicit: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Quid enim? tunc eum videbat mundus; quandoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibus superius est locutus, dicens de Spiritu sancto, Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mundus carneis oculis in carne conspicuum, non autem videbat quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videbitis me; quia ego vivo, et vos vivetis.
3. Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis utique resurgentis. qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura erat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam saeculi differtur in finem, non ait, vivitis; sed, vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et 1830 nostram in saeculi fine venturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia ille vivit, ideo et nos vivemus. Per hominem quippe mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 21 et 22) . Quoniam nemo ad mortem nisi per illum, nemo ad vitam nisi per Christum. Quia non viximus, mortui sumus: quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando viximus nobis: quia vero mortuus ille pro nobis, et sibi vivit et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortem habere potuimus, non sic et vitam per nos habere possumus.
4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6) . Tunc ergo per speciem, quoniam videbimus cum sicuti est (I Joan. III, 2) . Nam si etiam nunc Christus in nobis non esset, non diceret Apostolus: Si autem Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam (Rom. VIII, 10) . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites (Joan. XV, 5) . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso.
5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando; ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Quid est, diligam? tanquam tunc dilecturus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus.