XLVII .—Quomodo hoc quod in Isaia dicitur, Et apprehendent septem mulieres, etc. (Isai. IV, 1) , septem Ecclesiae catholicae significentur?

Et apprehendent, inquit, septem mulieres unum hominem, dicentes, Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris operiemur: verumtamen invocetur super nos nomen tuum, aufer opprobrium nostrum. In absoluto est, per septem mulieres septem Ecclesias esse significatas: quamvis enim una sit, sed septiformis dicitur, ut corpus unum septemplici numero constet membrorum: non solum enim nos, sed et superni cives Ecclesiae membra sunt, cujus caput Christus est (Ephes. V, 23) . Sive igitur una, sive septem dicantur Ecclesiae, non discrepat. Una enim dicitur, quia unum habet caput, quod est Christus; septem autem ideo, quia sicut membra diversa sunt; ita et potentiae spirituales, inter quas et nos deputamur, diversae sunt virtutes, propter quod et aeriae 2248 dicuntur. Idcirco enim diversae sunt, ut non omnia singulae possint, sed simul omnes corpus sint Christi: quia ipse est caput corporis Ecclesiae (Coloss. I, 18) , ex quo totum corpus subsistit, id est ex quo omnia in coelis et in terra habent originem. In hac ergo quae in terris est Ecclesia, omnium Ecclesiarum facta est mentio: quia cum huic sacramentum Creatoris praedicatur, etiam coelestibus hujusmodi intimatur doctrina. Inferioribus enim cum insinuatur, necesse est ut audiant et superni. Unde Apostolus, Mihi, inquit, minimo omnium sanctorum data est haec gratia, inter gentes evangelizare incomprehensibiles divitias Christi, et illuminare omnes, quae sit dispositio ministerii absconditi a saeculis in Deo, qui universa creavit, ut innotesceret principibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam multiformis sapientia Dei (Ibid. 23, sqq.) . Per hanc ergo Ecclesiam superni docentur, quia Veritas, ait, de terra orta est (Psal. LXXXIV, 12) . Ut enim mentio superiorum fiat, hic septem Ecclesiae nuncupantur in una plebe, quas septem Ecclesias supplices propheta inducit Salvatori facto homini. Intellexerunt enim ad hoc natum esse Christum, ut auferret opprobrium, primum quidem sub Lege sua agentium, deinde caeterorum. Habebant autem in memoria, scriptum esse, Veniet ex Sion qui eripiat et avertat impietatem ab Jacob (Isai. LIX, 20) . Hae ergo septem Ecclesiae apprehenderunt hominem unum, id est, natum Christum, dicentes, Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris operiemur: verumtamen invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostrum. Quid est hoc quod precantur? Si enim pane proprio utuntur, et vestimentis suis induuntur, id est, et vivunt, et nudae non sunt, quid eis deest? Si enim panis ad vitam significatur, et vestitus ad Dei induitionem , quia qui sine Deo est, nudus dicitur; unde Apostolus, Qui in Christo, ait, baptizati estis, Christum induistis (Galat. III, 27) ; et iterum, Si exspoliati, inquit, non nudi inveniamur (II Cor. V, 3) ; quid est quod poscunt ut auferatur ab eis opprobrium; nisi quia hic populus significatur in septem Ecclesiarum numero, qui sub Lege agens Christum exspectabat promissum ad abolenda peccata? Ideo dicunt, Panem nostrum manducabimus, hoc est, verbis Legis quae unum tradunt Deum, pascemur: quia non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei (Deut. VIII, 3; Matth. IV, 4) . Et vestimentis nostris operiemur, id est, Creatoris nostri nomine censebimur: quia hoc unusquisque indutus dicitur, quod et est et profitetur. Denique senatores vel officiales ex vestibus intelliguntur quid sint. Sed quia haec satis non faciunt ad Deum promerendum, hoc etiam statuit, ut per sacramentum cognitionis unius Dei, haeres esset homo regni coelorum. Per fidem enim peccatis ablutus, et a morte secunda (quae ex sententia data in Adam, homines apud inferos detinebat) alienus, nullo detinente, pergit in paradisum Dei Patris, in quo dixit latroni Dominus, quod secum esset futurus (Luc. XXIII, 43) . Quamvis enim populus supradictus, qui per septem Ecclesias significatus est, sub Dei lege esset, et devotione tam proprii , quam paterni delicti, Quia omnes, inquit, peccaverunt, et egent gloria Dei (Rom. III, 23) ; idcirco orant supra memoratae Ecclesiae, ut auferatur opprobrium earum invocatione nominis Christi: quia qui signum ejus habent quo vicit mortem, ab inimico teneri non possunt. Et non solum istae Ecclesiae Christi nomen super se invocari precantur, sed et supernae spirituales in coelestibus degentes. Quanquam enim spirituales sint et coelestes potentiae, opprobrio tamen subjacent, si a Creatore suo fuerint alienae, et nec membra erunt corporis, quae caput suum non cognoscentes oberrant. Et qui aliud non est quam explanavimus, in subjectis propheta testatur dicens, In illa autem die illuminabit Deus in consilio super terram. 2249 Et adjecit, Quoniam abluet Dominus, inquit, sordes filiorum et filiarum, et sanguinem purgabit de medio eorum (Isai. IV, 2, sec. LXX) . Quid tam evidens, quam in illo die, id est quo promissum Dei adimpletum est, et fidei sacramentum declaratum est hominibus, illuminati sunt, ut per Creatoris cognitionem purificati, qui rei fuerant mortis, fierent aeternae vitae haeredes? Promiscue igitur propheta locutus est, ut 2250 omnes dono Dei indigere significaret, ut sive peccatores, sive justi, Dei misericordiam exspectasse noscerentur: peccatores propter delicta propria, ut de faucibus mortis eriperentur; justi vero paterno absoluti peccato, deleta sententia data in Adam, per quam cuncti tenebantur a morte, libertate accepta Dei regnum intrarent, facti jam non servi, sed filii Dei.