688 CONIMBRICEN.

s ta tu , in quo Universi tates tunc versabantur , quo fiebat ut quasi res ecclesiasticae considerarentur.

At quidquid sit de iis quae praecipiuntur in 3. et 4. numero, quae. minora s u n t , alia quae in duobus prioribus capitibus con t inen tu r , iurisdictionem ecclesiasticam omnino et absolute produnt .

Vigi lant ia enim et cura ut oecumenici concilii canones ac decreta in Universi tat ibus acceptentur, et iuxta ea quae catho- licae fidei sunt doceantur, par tem const i tuunt potissimam illius ecclesiae magisteri i , de quo usque adhuc disputatum est, m u - nus scilicet negat ivum satagendi ne christ ianae doctrinae a t - t en te tu r , quod munus , iuxta superius dicta, i ta proprium ec- clesiae est, ut alienari ab ea non possit, nec legitime impediri.

Supremum autem illud officium integri ta t is fidei ser- vandae seu superintendentia doctrinalis, de quo in dubiis dist inctim quaeri tur , unum idemque esse prorsusque coinci- dere videtur cum cura et vigi lant ia , de qua saepius memo- ra tum cap. 2, sess. 25 Tridentini loquitur.

Unde tandem concludendum ex dictis videtur, quod initio contendebamus, scilicet ratione materiae, quae omnino eccle- siastica est et inalienabilis, cura et vigi lantia , a Trident ino in obiecto capite praecepta, non ad alios quam ad legitimos propriosque ecclesiae praelatos spectare. Qui autem a proprio Ordinario, quoad hoc se eximere n i t i tur , privilegium suum plene evidenterque evincere debet ; et nihilominus etiam in s ta tu privilegii liber ab ecclesiastica iurisdictione haud evadit; sed hoc ipso sub immediata Romani Pontificis cura et v ig i - lant ia necessario recidit.

Numquam vero civilem potestatem huiusmodi vigi lant iam ac curam posse in Universi tat ibus ac scholis exercere , ne - dum directe et exclusive, sed neque cumulat ive et cum ae- quali iurisdictione cum ecclesia; sed tantummodo subordinate et subsidiarie.

Quod si in sua potestate excederet Episcopus iam nec praes ta t dicere, quod tum professoribus, tum civili gubernio libera pateret ad S. Sedem recurrendi facultas.